matritsalar va ulari ustida amallar

PPT 13 pages 476.0 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 476.0 KB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

powerpoint presentation 1-mavzu. matritsalar va ular ustida amallar. reja: 1.1. matritsalar haqida umumiy tushunchalar 1.2. matritsalar ustida amallar 1.3. matritsalar ustida amallarga keladigan iqtisodiy masalalar 1.1. matritsalar haqida umumiy tushunchalar matritsalarni algebraik nuqtai nazaridan sonlar to’plami deb qarash mumkin. har bir belgini, odatda, bir "element" sifa tida aniqlanadi. har bir matritsa to’g’ri to’rtburchaklar shaklda bo’lib, barch satr va ustun elementlar bilan to’ldirilgan bo’lishi zarur. masalan, agar m atritsa 5 satr va 3 ustundan iborat bo’lsa, har bir satrda 5 element va har bir ustunda 3 element bo ’lishi kerak. ba’zi elementlar nol bo’lishi mumkin. matritsaning o’lchovi uning “tartibi” deb ataladi. tartibi quyidagicha aniqlanadi: (qatorlar soni) × (u stunlar soni) misol uchun, yuqoridagi a m atritsa 5 satr va 3 ustundan iborat va shuning uchun uning o’lchovi 5 × 3. bitta nsatr yoki ustundan iborat m atritsalarni odatda vektor deb qabul qilingan. misol uchun, avtomobil ijara narxlarini belgilanganda biz 1 × …

2 / 13

o’rinishiba ifodalanib, bun da ustunlar haftalarni va satrlar mos ravishda q va r mahsulotlar miqdorini ifodalaydi. 541271012914a va 8934818215b 4 hafta davomida sotilgan mahsulot hajmni aniqlovch i matritsani toping. yechish. a va b matritsalar yig’indisi har bir hafta uchun sotilgan mahsulot hajmini aniqlaydi. masalan, 1 - haftada sotilgan mahsulot hajmini 5+8=13 bo’ladi. umumiy sotuv hajmi esa quyidagi m atritsa orqali aniqlanadi 541278934101291481821558491237413131511108121892114518303019tab ta’rif. bir хil nm o’lchamli )( ij aa va )( ij bb matritsalar uchun ularning yig’indisi deb shunday nm o’lchamli )( ij cc matritsaga aytiladiki, istalgan ni,1 va mj,1 lar uchun ij c -element, ijijij bac  tenglik orqali aniqlanadi va matritsalar yig’indisi a+b shaklda belgilanadi, ya’ni c=a+b . matsisani biror songa yoko matritsaga ko’paytirish mumkin. matsisani biror songa ko’paytirganda uning barcha elementlari shu songa ko’paytiriladi. m atritsalarni matritsaga ko’paytirish murakkabroq bo’lib, keying bo’limda o’rganiladi. misol. agar 17,5 % qqs (qo’shimcha qiymat solig’i) qo’yilganda avtomashina ijarasiga bo’lgan narxlar …

3 / 13

arasiga bo’lgan narxlar 139160205340430p . v soliqsiz narx vektori aniqlang. yechish. dastlab biz narx vektorining qo’llanilashi mumkin bo’lgan quyi skalyar qiymatini aniqlashimiz zarur. soliq stavkasi 17,5 % bo’lganligi uchun qqs da asosiy foiz stavkasi 117,5% bo’ladi. suning uchu soliqsiz narx vektori 111391602053404301.1751.175111111391602053404301.1751.1751.1751.1751.175118.30136.17174.47289.36365.96vp m × n o’lchovli a matritsa berilgan bo’lsin. 111212122212nnmmmnaaaaaaaaaa har bir ija element uchun indeksdagi i element joylashgan satr nomerini va j indeks element joylashgan ustun nomerini anglatadi . masalan: 11a element 1 satr, 1 ustunda joylashgan 12a element 1 satr, 2 ustunda joylashgan 1na element 1 satr, n ustunda joylashgan mna element m satr, n ustunda joylashgan anglatadi. agar m×n o’lchovli a matritsani n×r o’lchovli b matritsaga ko’paytirganda m × r o’lchovli ab matritsa hosil bo’ladi. shuning uchun 111211112111121212222122221222121212nrrnrrnnnrmmmrmmmnaaabbbcccaaabbbcccabcbbbcccaaa deb yoza olamiz, bu yerda 1111111221111211121222121122nnnnmrmrmrmnnrcabababcabababcababab misol. 42126020185a , 100.5176382.54420b bo’lsa , c = ab =? yechish. c matritsa elementlarini matritsalar ko’paytirish qoidasiga ko’ra aniqlaymiz: 11c 4 × …

4 / 13

5644331408346427844.57527cab bo’ladi. o’lcho’vi katta bo’lmagan m atritsalar uchun matritsalar ko’paytmasini hisoblash mumkin, lekin o’lchovi katta m atritsalar ko’paytmasi murakkab bo’ladi va ko’p vaqtni oladi. iqtisodiyot tadbiqlarida m atritsalar ko’paymasidan foydalanish unch muhim hisoblanmaydi. agar m atritsalar ko’paytmasidan foydalanish zarurati tug’ilsa, excel dasturidan foydalanish mumkin. ta’rif. nmij aa  )( va knij bb  )( matritsalar ko’paytmasi deb, o’lchami km bo’lgan shunday kmij cc  )( matritsaga aytiladiki, uning ij c - elementi, 1,1,;1,nijissjscabimjk tenglik orqali aniqlanib, matritsalar ko’paytmasi ba ko’rinishda ifodalanadi, ya’ni bac . ...kkmartaaaaa - a matritsaning « k-darajasi» . ta’rif. agar a matritsa elementlarining tartib raqamlarini o’zgartirmagan holda satrlarini ustun yoki ustunlarini satr qilib almashtirsak, hosil bo’lgan ya ngi matritsa a matritsaning t ransponirlangani deb nomlanib, / a (yoki a t ) shaklda belgilanadi. amallarning xossalari 1. abba  4.   cabacba  , cbcacba )( ; 2.   )(cbacba  5.   .bababa  …

5 / 13

06123305,10163 325,10061626021325,10061 363 365,10 626 020 013 201 ba 12141228,5122121126 62610210,563310363020ba            61221 21125,28 121412 . ...kkmartaaaaa а mаtritsаning « k-dаrаjаsi» ni аniqlаymiz. shаrtli rаvishdа ea 0 vа aa 1 dеb qаbul qilinаdi. аgаr а mаtritsа elеmеntlаrining tаrtib rаqаmlаrini o‘zgаrtirmаgаn hоldа sаtrlаrini ustun yoki ustunlаrini sаtr qilib аlmаshtirsаk, hоsil bo‘lgаn yangi mаtritsа а mаtritsаning trаnspоnirlаngаni dеb nоmlаnib, a  (yoki а t ) shаkldа bеlgilаnаdi. mаsаlаn,          554 321 a bo'lsа,             53 52 41 a bo ‘ladi. а mаtritsаni / a gа аlmаshtirish mаtritsаni trаnspоnirlаsh dеb nоmlаnаdi. trаnspоnirlаsh quyidаgi хоssаlаrgа egа: abbababa aaaa                  )(.4)(.3 )(.2)(.1  1.3. matritsalar ustida amallarga keladigan iqtisodiy masalalar …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "matritsalar va ulari ustida amallar"

powerpoint presentation 1-mavzu. matritsalar va ular ustida amallar. reja: 1.1. matritsalar haqida umumiy tushunchalar 1.2. matritsalar ustida amallar 1.3. matritsalar ustida amallarga keladigan iqtisodiy masalalar 1.1. matritsalar haqida umumiy tushunchalar matritsalarni algebraik nuqtai nazaridan sonlar to’plami deb qarash mumkin. har bir belgini, odatda, bir "element" sifa tida aniqlanadi. har bir matritsa to’g’ri to’rtburchaklar shaklda bo’lib, barch satr va ustun elementlar bilan to’ldirilgan bo’lishi zarur. masalan, agar m atritsa 5 satr va 3 ustundan iborat bo’lsa, har bir satrda 5 element va har bir ustunda 3 element bo ’lishi kerak. ba’zi elementlar nol bo’lishi mumkin. matritsaning o’lchovi uning “tartibi” deb ataladi. tartibi quyidagicha aniqlanadi: (qatorlar soni) × (u stunlar ...

This file contains 13 pages in PPT format (476.0 KB). To download "matritsalar va ulari ustida amallar", click the Telegram button on the left.

Tags: matritsalar va ulari ustida ama… PPT 13 pages Free download Telegram