adabiyot darsliklari, ularga qo‘yiladigan zamonaviy talablar

PPT 36 pages 4.1 MB Free download

36 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.1 MB

File type PPT

Pages 36

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 36

слайд 1 adabiyot darsliklari, ularga qo‘yiladigan zamonaviy talablar turkistonda diniy musulmon maktablari tizimi boshlang‘ich savod maktabi, daloyixona, qorixona va madrasadan iborat bo‘lib, boshlang‘ich savod maktablarida bolalarga taxtaga bitilgan 28ta arab harfi (“alifbo”) ikki yil davomida yod oldirilgan. so‘ngra “hijo usuli”da (bo‘g‘inlab o‘qish) o‘qishga o‘rgatilgan. “haftiyak”, “qur’on”, “chor kitob” hamda navoiy, hofiz, bedil, fuzuliy va so‘fi olloyor kitoblari shu usulda o‘rgatilgan. abduqodir shakuriy 1901-yilda samarqanddagi rajab amin qishlog‘ida yangi usuldagi maktabni ochdi va “usulu savtiya” bilan ish olib boradi. shu metod asosida tojik tilida “rahnamoyi savod”, “ta’limi alifbo” kabi darsliklarni tuzadi. ismatulla rahmatullayev 1915-yilda “alifbe ta’limi” o‘qish kitobini yozadi. abdulla avloniy tomonidan “adabiyot yoxud milliy she’rlar” (1 juz’i), “turkiy guliston yoxud axloq”, “adibi avval”, “ikkinchi muallim”, “adabiyot yoxud milliy she’rlar” (2 juz’i) yaratiladi. adibning “adabiyot” nomli 4 juzvdan iborat she’rlar to‘plami va “maktab va guliston” nomli darsligi yuqori sinf o‘quvchilari uchun mo‘ljallangan edi. hamza hakimzoda niyoziy 1914-1915-yillarda boshlang‘ich maktablar uchun “yengil …

2 / 36

rda ekanligi, ta’limning uzluksizligi va izchilligi, ta’lim tizimining dunyoviy xarakterda ekanligi bilan belgilanadi. (“ta’lim to‘g‘risida”gi qonun, 3-modda) davlat ta’lim standarti – davlat tomonidan ta’lim oldiga qo‘yiladigan talablar majmuyi. umumiy o‘rta ta’limning davlat ta’lim standarti o‘quvchilar umumta’lim tayyorgarligiga, saviyasiga qo‘yiladigan majburiy minimal darajasini belgilab beradi. dastur – eng muhim davlat hujjati. uni bajarish majburiydir. o‘qituvchining asosiy vazifasi davlat dasturi talablarini to‘la va samarali amalga oshirishdan iborat. dastur o‘qituvchining ish faoliyatidagi eng asosiy manbadir. darslik – o‘quvchilar bilimining izchil o‘sishiga, ilmiy asosga tayanishiga imkon beradigan, bolalarning yoshini hisobga olib, mavzularning mantiqiy aloqadorligiga e’tibor beriladigan, o‘quvchining doimiy hamrohi bo‘lgan asosiy o‘quv quroli. darslik – muayyan o‘quv fani bo‘yicha ta’lim maqsadi, o‘quv dasturi va didaktik talablarga muvofiq belgilangan ilmiy bilimlar to‘g‘risidagi ma’lumotlarni beruvchi manba bo‘lib, u mazmuni va tuzilishiga ko‘ra o‘quv dasturiga mos keladi. o‘quv dasturi – muayyan o‘quv fani bo‘yicha bilim, ko‘nikma, malakalar mazmuni, umumiy vaqtning muhim bilimlarni o‘rganish bo‘yicha taqsimlanishi, mavzular ketma-ketligining …

3 / 36

masligi; - tili sodda, ravon, tushunarli bo‘lishi; - tanlangan asar(parcha)lar o‘quvchining yoshiga mos bo‘lishi; - asar tanlashda uning turi va janriga ham juda katta e’tibor berilishi kerak. didaktik talablar: berilgan o‘quv materiallarining o‘quvchi tomonidan to‘liq o‘zlashtiriladigan yo‘sinda bo‘lishini ta’minlash; badiiy matnlar axborot berishga emas, balki hayotning mohiyatini anglashga xizmat qilishi; o‘quvchilarga taqdim qilinayotgan materiallarning qiziqarli, tushunarli va hayotiy bo‘lishi; yig‘malar o‘quvchida ilmiy dunyoqarashni, milliy g‘urur, vatansuyarlik va millatlararo totuvlik tuyg‘ularini shakllantiradigan materiallardan tarkib topishi; o‘quv-metodik yig‘malar ta’limning kundalik hayot va amaliyot bilan bog‘liq bo‘lishiga, o‘quvchilarda olgan bilimlarini hayotda qo‘llay olish layoqatini shakllantirishga yo‘naltirilishi; metodik vositalar turli ko‘rinishdagi illustratsiya, jadval va fotosuratlar bilan bezatilgan bo‘lishi ilmiy-metodik talablar: o‘quv-metodik yig‘malar fan-texnikaning so‘nggi yutuqlari asosida tayyorlangan bo‘lishi; ularda o‘quv fani mavzularining mazmunan yaxlitligi aks etgan bo‘lishi; yig‘malarda mavzular adabiy til qoidalariga to‘liq rioya etilgan holda sodda, tushunarli va ravon bayon qilinishi; o‘quv-metodik yig‘malarda mantiqiy ketma-ketlik va izchillikka amal qilinishi; ular milliylikka zid bo‘lmagan …

4 / 36

asoslangan ma’lumotlarga tayanib, o‘quvchilarning bilim darajalari, eslab qolish qobiliyatlari, tafakkuri hisobga olingan holda voqea va hodisalarning mohiyatini anglashga va hayotiy qiziqishlarini rivojlantirishga, bilim olishga va amaliy faoliyat bilan shug‘ullanishga bo‘lgan ehtiyojlarini qondirishga yo‘naltirilgan bo‘lishi; yig‘malardagi mavzularning o‘quvchi yoshi va psixofiziologik xususiyatlariga mos holda berilishi, fakt, tushuncha va qoidalar fanlararo bog‘liqlik hisobga olingan holda izohlanishi; o‘quv-metodik yig‘malarda o‘quvchilarning yangiliklarni qabul qilish qobiliyati, oldin berilgan bilimlarini o‘zlashtirganlik darajasi hisobga olingan bo‘lishi lozim. estetik talablar: o‘quv-metodik yig‘malar yorqin, rangli, qiziqarli va chiroyli bezalishi; yig‘madagi matnlar o‘quvchiga ijobiy-hissiy ta’sir o‘tkazib, unda o‘quv faniga qiziqish uyg‘otishi; o‘quv-metodik yig‘malarda bo‘lim, bob, paragraf, mavzu va matnlarning o‘zaro mutanosib turli shakl va ranglar bilan ajratilishi; yig‘malardagi rasm va tasvirlar badiiy talablarga javob berishi, aniq va tiniq ifodalangan bo‘lishi lozim. gigiyenik talablar: matn va illustratsiyalar sanitariya qoidalari, normalari va gigiyena normativlariga mos bo‘lishi; harflarning kattaligi va qog‘ozning sifati (og‘irligi, qalinligi, oqligi va shaffofligi) me’yoriy hujjatlarda belgilangan talablarga mos bo‘lishi …

5 / 36

yotgan bilimlar amaliyot bilan bog‘lanishi, jamiyat hayotining barcha sohalarida erishilgan yutuqlarni tavsiflaydigan dalillar bilan boyitilishi, ularning tahlili bilan asoslanishi zarur. darslik yaratishda qanday shartlar inobatga olinishi lozim? 4. darsliklarda bayon qilinayotgan mavzular o‘quv materialining xarakteriga bog‘liq holda tegishli qoida va ta’riflar berilishi, dalillar keltirilishi, ba’zi materiallar rasm, surat, sxema, diagramma hamda boshqa tasvirlar bilan boyitilishi maqsadga muvofiq. 5. bayon qilinayotgan materiallar o‘quvchilarga tushunarli, lo‘nda va ixcham jumlalar asosida yoritilishi kerak. 6. darslikning tashqi ko‘rinishi bezagi muayyan yosh davri ta’lim oluvchilarining estetik didlariga, psixologik xususiyatlariga mos kelishi lozim. 7. o‘quv darsliklarining tegishli yosh davri o‘quvchilari uchun joriy qilingan gigiyena qoidalаriga muvofiq bo‘lishi talab qilinadi. 8. darsliklar fanda isbot qilinmagan, ma’lum ta’rif va qoidalarga ega bo‘lmagan, muammoli masalalardan xoli bo‘lishi zarur. zamonaviy darslikdagi materiallar davlat ta’lim standarti, o‘quv dasturi, uslubiyati va didaktik talablari asosida belgilangan, milliy istiqlol g‘oyasi singdirilgan, muayyan o‘quv fanining mavzulari to‘liq yoritilgan, tegishli fan asoslarining mukammal o‘zlashtirilishiga qaratilgan hamda …

Want to read more?

Download all 36 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyot darsliklari, ularga qo‘yiladigan zamonaviy talablar"

слайд 1 adabiyot darsliklari, ularga qo‘yiladigan zamonaviy talablar turkistonda diniy musulmon maktablari tizimi boshlang‘ich savod maktabi, daloyixona, qorixona va madrasadan iborat bo‘lib, boshlang‘ich savod maktablarida bolalarga taxtaga bitilgan 28ta arab harfi (“alifbo”) ikki yil davomida yod oldirilgan. so‘ngra “hijo usuli”da (bo‘g‘inlab o‘qish) o‘qishga o‘rgatilgan. “haftiyak”, “qur’on”, “chor kitob” hamda navoiy, hofiz, bedil, fuzuliy va so‘fi olloyor kitoblari shu usulda o‘rgatilgan. abduqodir shakuriy 1901-yilda samarqanddagi rajab amin qishlog‘ida yangi usuldagi maktabni ochdi va “usulu savtiya” bilan ish olib boradi. shu metod asosida tojik tilida “rahnamoyi savod”, “ta’limi alifbo” kabi darsliklarni tuzadi. ismatulla rahmatullayev 1915-yilda “alifbe ta’limi” o‘qish kitobini y...

This file contains 36 pages in PPT format (4.1 MB). To download "adabiyot darsliklari, ularga qo‘yiladigan zamonaviy talablar", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyot darsliklari, ularga qo… PPT 36 pages Free download Telegram