hayvonlar psoroptozi, xorioptozi va sarkoptozi

DOCX 5 pages 30.2 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 30.2 KB

File type DOCX

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu № 14. hayvonlar psoroptozi, xorioptozi va sarkoptozi darsning maqsadi. talabalarga qishloq xo‘jalik hayvonlarning qo‘tir va qichima-qo‘tir kasalliklari to‘g‘risida, ularning chaqiruvchilari-kanalari to‘g‘risida, kasalliklarni aniqlash usullari, shunga o‘xshash kasalliklardan farqi, davolash, oldini olish va qarshi kurashish tadbirlarini o‘rgatishdan iboroat. o‘quv jihozlari, asbob-uskunalar va materiallar. qo‘tir va qichima-qo‘tir kasallik qo‘zg‘atuvchilarning sistematikasi, morfologiyasi, biologiyasi aks ettirilgakn jadvallar, chaqiruvchi-kanalari, kasallikni aniqlash uchun kerakli pat.materiallar va ularni tekshirish uchun kerak bo‘ladigan reaktivlar, eritmalar, petri tavoqchasi, lupalar, mikroskoplar, davolashda ishlatiladigan dorilarning namunalari va qo‘llash bo‘yicha yozilgan retseptlarning namunalari. darsni o‘tish uslubi. talabalarga psoroptidae va sarcoptidae oilasiga mansub kanalarning bir-biridan morfologik, biologik farqini, ular tomonidan sodir etiladigan kasalliklarning kechishi, aniqlash usullari, davolash, oldini olish va qarshi kurashish tadbirlari ko‘rsatilib o‘rgatiladi. qishloq xo‘jalik hayvonlarda acariformes turkumiga mansub kanalar parazitlik qilib qo‘tir va qichima-qo‘tir kasalliklarni sodir etadi. bu kasalliklar respublikamizda keng tarqalgan araxnoz kasalliklardan hisoblanib, chorvachilikda katta iqtisodiy zarar etkazib kelmoqda. shulardan eng ko‘p tarqalganlari psoroptoz, sarkoptoz, xorioptoz, demodekoz, …

2 / 5

arda, psorptes bovis - qoramollarda, psoroptes egui – ot, eshak va xachirlarda va psoroptes cuniculi – quyonlarda. chorioptes avlodining quyidagi turlari: chorooptes egui - otlarda, chorioptes - bovis qoramollarda, chorioptes ovis - qo‘ylarda, chorioptes carpae – echkilarda va chotioptes cuniculi – quyonlarda parazitlik qilishga moslashgan. otodectes avlodiga mansub kanalarning faqat otodectes cynotis turi veterinariyada katta ahamiyatga ega bo‘lib, bu kana it, mushuk va boshqa muyinali hayvonlarda parazitlik qilishga moslashgan. sarcoptidae oilasi esa 2 ta: sarcoptes va notoedres avlodlarga bo‘linadi. sarcoptes avlodining quyidagi turlari mavjud: s.egui ot,eshak va xachirlarda, s. suis va s.palvula - cho‘chqalarda, s.carpae - echkilarda, s.cameli - tuyalarda, s. tarandi-rangiferis - shimol bug‘ularida, s.cuniculi - quyonlarda, s.canis - itlarda notoedres avlodining bir turi - notoedres canis – it va boshqa go‘shtxo‘r hayvonlarda parazitlik qiladi. qo‘y psoroptozi –bu o‘tkir va surunkali oqimlarda kechuvchi araxnoz kasalligi bo‘lib, uni psoroptes ovis kanasaining hayvonlarning terisi ustida parazitlik qilishi oqibatida qo‘zg‘atilib, kasallik terining …

3 / 5

vojlanib ko‘payishi mumkin, tashqi muhitga esa ular juda ham qisqa muddat yashaydi. rivojlanishi quyidagi bosqichlar bo‘yicha kechadi: tuxum, lichinka, protonimfa, teleonimfa va imago bosqichlari. metamorfozning davom etishi erkak va urg‘ochilarda turlicha bo‘lib, davomiyligi bo‘yicha bir-biridan biroz farq qiladi.tashqi muhitning optimal haroratiga erkak kanalar 14-16 kunda, urg‘ochi kanalar esa 18-20 kunda rivojlanadi. lichinkalarning rivojlanishi uchun o‘rta hisobda 3-6-kun, protonimfalar uchun 3-4-kun, teleonimfalar uchun – 3-7 va imago basqichi uchun 2-3 – kun muddat kerak bo‘ladi. otalanish jarayoni ikki bosqichda amalga oshadi. dastlab erkak kanalar teleonimfa bosqichidagi urg‘ochi kanalar bilan qo‘shiladi, so‘ngra esa teleonimfalar jinsiy voyaga etgach ikkinchi marotaba erkak kanalarning jinsiy mahsuloti urg‘ochi kanalarning jinsiy teshigiga quyish bilan amalga oshadi. urg‘ochi kanalar 60 – kungacha yashab millionlab nasl qoldirilishi mumkin. kanalar etarli bo‘lgan barcha optimal sharoitda tashqi muxitga 65- kungacha, yoz faslida yaylovlarda esa bor-yo‘g‘i 2 kun saqlanishi mumkin. diagnoz va differensial diagnoz. qo‘tir va qichima –qo‘tir kasalliklariga diagnoz kompleks usulda: …

4 / 5

-li natriy yoki kaliy ishqori quyiladi va aralashtirilib namunadagi qatqaloqlarni yumshatish va erib ketishi uchun 25-40 minut davomida saqlanadi. tekshirishni tezlashtirish maqsadida aralashmani spirtovkada 60-70 gradus gacha qizdiriladi. so‘ngra esa ozroqdan olinib buyum oynachasiga o‘tkaziladi, qoplag‘ich oyna bilan yopib (berkitib) mikroskopning kichik kattaligida, biroz qorong‘ilashgan holda tekshiriladi. 2. dobichin m.p. usuli. probirkaga 10%-li natriy ishqoridan 1 ml olinadi va ustiga olingan qirindidan solinadi va 1-2 minut davomida biroz qizdiriladi. so‘ngra 3-5 minut o‘tgach 55%-li shakar yoki 60%-li giposulfit eritmasi bilan to‘ldiriladi va 5 minut tinch joyda saqlanadi. ushbu muddat o‘tgach namunaning yuzasidan simli ilmoq yordamida bir-ikki tomchi olib buyum oynachasiga o‘tkaziladi, qoplag‘ich oyna bilan yopib mikroskopda tekshiriladi. bunda o‘lgan kanalar yoki ularning bo‘laklarini topishimiz mumkin. vital usul – bu nafaqat tirik kanalarni topishga qaratilgan, balkim olib boriladigan davolash ishlarining samaradorligini baholashda xizmat qiladi. bunda bir nechta usullar mavjud. 1. priselkova d.a. usuli. qirindi laboratoriya tavoqchasiga yoki soat oynachasiga solinadi va …

5 / 5

atqaloqdan teri ustki va terixo‘r, 12-15 minutdan so‘ng esa qichima kanalari chiqa boshlaydi. laboratoriya tavoqchasining qapqog‘ini olib mikroskop ostiga yoki lupalar yordamida tekshiruvdan o‘tkaziladi. 4. qo‘tir kasalligiga gumon qilingan hayvonlardvan olingan yangi qirindi qora qog‘ozga o‘tkaziladi va tagidan issitiladi (35 gradusgacha). 3-5 minut o‘tgach qirindidagi qatqaloqlardan kanalar chiqib harakatga tushadi. bunda harakatchan kanalarni odiiy ko‘z bilan ko‘rishimiz mumkin. qo‘tir va qichima-qo‘tir kasalliklarini trixofitiya, ekzema va dermatitlardan farq qila olishimiz kerak. davolash, oldini olish va qarshi kurashish chora – tadbirlari. agarda, qo‘ychilik otarlarida bir bosh kasal hayvon qayd etilsa, butun otar nosog‘lom deb hisoblanadi va karantin o‘rnatilib davolash muolajalari olib boriladi. tashqi muhitning haroratiga bog‘liq holda qo‘tir va qichima qo‘tir kasalliklarini davolashning ho‘l va quruq usullari mavjud. davolashda quyidagi akaratsid preparatlar qo‘llaniladi: simbush, detsil, stomazan, neotsidol, siodrin, karate, alfa va boshqa akaratsid dorilar bilan kasal hayvonlarni har 7-10 kunda bir marotaba cho‘miltirib borish tavsiya etiladi. yuqorida keltirilgan akaratsid preparatlar 0,1- 0,15%-li …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayvonlar psoroptozi, xorioptozi va sarkoptozi"

mavzu № 14. hayvonlar psoroptozi, xorioptozi va sarkoptozi darsning maqsadi. talabalarga qishloq xo‘jalik hayvonlarning qo‘tir va qichima-qo‘tir kasalliklari to‘g‘risida, ularning chaqiruvchilari-kanalari to‘g‘risida, kasalliklarni aniqlash usullari, shunga o‘xshash kasalliklardan farqi, davolash, oldini olish va qarshi kurashish tadbirlarini o‘rgatishdan iboroat. o‘quv jihozlari, asbob-uskunalar va materiallar. qo‘tir va qichima-qo‘tir kasallik qo‘zg‘atuvchilarning sistematikasi, morfologiyasi, biologiyasi aks ettirilgakn jadvallar, chaqiruvchi-kanalari, kasallikni aniqlash uchun kerakli pat.materiallar va ularni tekshirish uchun kerak bo‘ladigan reaktivlar, eritmalar, petri tavoqchasi, lupalar, mikroskoplar, davolashda ishlatiladigan dorilarning namunalari va qo‘llash bo‘yicha yozilgan r...

This file contains 5 pages in DOCX format (30.2 KB). To download "hayvonlar psoroptozi, xorioptozi va sarkoptozi", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvonlar psoroptozi, xorioptoz… DOCX 5 pages Free download Telegram