veterinariya akusherligi

DOC 12 стр. 126,0 КБ Бесплатная загрузка

12 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 126,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 12

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 12

1-modul. hayvonlar ko‘payish biotexnikasi 1-ma’ruza. “veterinariya akusherligi” fani to’g’risida. urg‘ochi va erkak hayvonlar jinsiy a’zolarining anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. o‘quv elementlari: 1. “veterinariya akusherligi” fanining ta’rifi, maqsadi, vazifalari, rivojlanish tarixi, yutuqlari va veterinariya amaliyotidagi o‘rni. 2. boshqa fanlar bilan aloqasi. 3. turli urg‘ochi hayvonlar jinsiy a’zolarning anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. ovogenez. 4. turli erkak hayvonlar jinsiy organlari anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. spermiogenez. tayanch iboralar: veterinariya akusherligi, genetika, bo‘g‘ozlik, bepushtlik, qisirlik, sperma, sun’iy urug‘lantirish, jinsiy a’zolar, ginekologiya, andrologiya, klitor, tuxumdon, bachadon, vestibulyar bezlar, qo‘shaloq bachadon, ovogenez, ovositlar, ovulyasiya, jinsiy gormonlar, jinsiy reflekslar, g‘ovak tana, prostata bezi, pufakchasimon, piyozchasimon bez, spermatogenez, urug‘donlar, urug‘don ortig‘i, eyakulyatsiya. veterinariya akusherligi fani - qishloq xoʻjalik va uy hayvonlari jinsiy a’zolarining morfo-funksional xususiyatlari, hayvonlarni sun’iy urugʻlantirish, murtakni kuchirish, otalanish va boʻgʻozlik fiziologiyasi, boʻgʻoz hayvonlarning kasalliklari, tugʻish va tugʻishdan keyingi davr fiziologiyasi va patologiyasi, akusher-ginekologik kasalliklar, yangi tugʻilgan hayvonlar va sut bezlarining kasalliklarini, bepushtlik va qisirliklarni aniqlash, davolash …

2 / 12

sini, yangi tug‘ilgan hayvonlar va sut bezlarining kasalliklarini o‘rgatadi. 2. veterinariya ginekologiyasi (gene - grekcha urg‘ochi, logos - ta’limot) fani - urg‘ochi hayvonlar jinsiy a’zolarining kasalliklari, turli bepushtliklarning sabablarini, aniqlash, davolash va oldini olish usullarini o‘rgatadi. masalan, bepushtliklar, vaginit, servisit, metritlar. veterinariya andrologiyasi (andros - grekcha erkak, logos - ta’limot) - erkak hayvonlar jinsiy a’zolari kasalliklarini (impotensiya) o‘rgatadigan fandir. 3. ko‘payish biotexnikasi - hayvonlar ko‘payish xususiyatlarini sun’iy boshqarish usullarini o‘rgatadigan fan bo‘lib, qishloq xo‘jalik hayvonlari jinsiy a’zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari, jinsiy sikl, sun’iy urug‘lantirish, embrionni transplantasiyasi hamda kuyikish, ko‘p bolalik, tug‘ishni stimullash va sinxronizasiyasi kabi biotexnologik jarayonlarni o‘z ichiga oladi. fanni maqsadi - talabalarda qishloq xo‘jalik hayvonlari jinsiy a’zolarining anatomiyasi va fiziologiyasi, ko‘payish biotexnikasi, tabiiy va sun’iy urug‘lantirish usullari, bo‘g‘ozlik fiziologiyasi, akusher-ginekologik kasalliklar, sut bezlarining kasalliklari va yangi tug‘ilgan hayvonlar kasalliklarining sabablari, diagnostikasi, davolash va oldini olish, akusher-ginekologik dispanserlashning zamonaviy usullari bo‘yicha yo‘nalish profiliga mos bilim, ko‘nikma va malaka shakllantirishdir. fanning …

3 / 12

irishda katta ahamiyatga egadir. shuning uchun ushbu fan asosiy mutaxassislik fani hisoblanib, zooveterinariya amaliyotining ajralmas bo‘g‘inidir. veterinariya va zootexniya fanlarining asosiy maqsadi chorva mollari bosh sonini ko‘paytirishni jadallashtirish va ulardan yuqori sifatli mahsulot olish hisoblanadi. bu muammolarni hal etishda veterinariya akusherligi fanining ahamiyati katta. xo‘jalik yuritish turi, katta-kichikligidan qat’iy nazar chorvachilikni samarali va rentabelligi yuqori holatda yuritish xo‘jalikdagi hamma turdagi hayvonlardan doimiy ravishda va o‘quv elementlarili ravishda bola olishga bog‘liq bo‘ladi. shuning uchun hayvonlarda bepushtlikni, kam bolalikni, abortlar va mastitlarni samarali oldini olish uchun mutaxassislar oldiga veterinariya akusherligi, ginekologiyasi va ko‘payish biotexnikasi fanini yangi nazariy bilimlar va amaliy usullar bilan boyitib borish vazifasi qo‘yiladi. hayvonlarda ko‘payish a’zolari va sut bezlari patologiyasiga oid masalalarni hal etishda ekologik omillarning (yashash sharoiti) asosiy ahamiyatini hisobga olish talab yetiladi. ko‘pchilik olimlar (a. p. studensov, g. v. zvereva, v.s. shipilov va b.) hayvonlar organizmiga shu jumladan jinsiy tizimga ekologik omillarning ijobiy yoki salbiy ta’sirini qayd …

4 / 12

rdan maxsus asboblar yordamida olingan spermani suyultirilmagan yoki suyultirilgan holda, asboblar yordamida urg‘ochi hayvonlar jinsiy a’zolariga yuborishdan iborat bo‘ladi. sun’iy urug‘lantirishning maqsadi - naslchilik ishlarini jadallashtirish va sema’ruzani tezlatishdan iboratdir. masalan, tabiiy usulda urug‘lantirish bilan bitta zotni yaratish uchun o‘rtacha 80-100 yil sarflansa, sun’iy urug‘lantirish orqali 10-15 yilda zot yaratish mumkin bo‘ladi. chorvachilikda sun’iy urug‘lantirishni amalga oshirish muhim ahamiyatga egadir. su’niy urug‘lantirishdan foydalanish natijasida: 1.ayrim tabiiy urug‘lantirishda uchraydigan yuqumli va jinsiy kasalliklarning oldi olinadi. 2. naslchilik ishlari va hayvonlarning mahsuldorlik sifati yaxshilanadi. 2. zotlararo chatishtirish, duragaylashtirish natijasida yangi zotlarni yaratish yo‘lga qo‘yiladi. 3. hayvonlar bepushtligi va qisirligining oldi olinadi. sun’iy urug‘lantirish ishlarini to‘g‘ri tashkil etish orqali hayvonlarning zotdorligi yaxshilandi, qoramol, qo‘ylar, cho‘chqa, ot va parrandalarning yuqori mahsuldor zotlari yaratildi. sun’iy urug‘lantirish yordamida qisqa muddatlarda nasllik hayvonlarning imkoniyatlarini o‘rganish, ulardan ko‘p sonli avlod olish va ularda tanlash, saralash o‘tkazish orqali hayvonlarning foydali jihatlarini mustahkamlash mumkin. natijasida hayvonlarning mahsuldorligini oshirish, yangi zotlarni …

5 / 12

yaratildi. masalan: qora-ola, kostroma, kurgan, bushuev va boshqa zotlar. sun’iy urug‘lantirishning chorvachilikda keng qo‘llanishi bilan naslchilik ishlari bir muncha jadallik bilan amalga oshirildi, masalan: tabiiy urug‘lantirish yordamida bir yilda bitta buqa yoki qo‘chqordan 40-80 ta buzoq yoki qo‘zi olinsa, sun’iy urug‘lantirish yordamida bir buqadan 20 ming buzoq olish mumkin. ko‘pchilik biotexnik usullar, masalan, embrion transplantasiyasi nisbatan yangi usul bo‘lib, ko‘pchilik davlatlarda keng qo‘llanilmoqda. masalan, 10 yil (1973-1982 yy.) davomida kanadada 5413 bosh buzoq- transplantatlar olingan. veterinariya akusherligi fanining rivojiga professor ilya ivanovich ivanov (1870-1932) o‘zining katta hissasini qo‘shdi. qishloq xo‘jalik hayvonlarini sun’iy urug‘lantirishning ilmiy va amaliy jihatlarini asoslab berdi. 1899 yilda professor i.i.ivanov tomonidan qishloq xo‘jalik hayvonlarini sun’iy urug‘lantirish usulining tavsiya etilishi hayvonlarni qo‘lga o‘rgatilishidan keyingi ikkinchi katta kashfiyot bo‘ldi. veterinariya akusherligi fanining rivojiga buyuk olim, professor a.p.studensovning (1903-1967) hissasi katta bo‘ldi. olim tomonidan jinsiy sikl, bepushtlik, abortlar, mastitlar kabi sohalarda yangi yo‘nalish va nazariyalar yaratildi. bir necha marta nashr …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 12 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "veterinariya akusherligi"

1-modul. hayvonlar ko‘payish biotexnikasi 1-ma’ruza. “veterinariya akusherligi” fani to’g’risida. urg‘ochi va erkak hayvonlar jinsiy a’zolarining anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. o‘quv elementlari: 1. “veterinariya akusherligi” fanining ta’rifi, maqsadi, vazifalari, rivojlanish tarixi, yutuqlari va veterinariya amaliyotidagi o‘rni. 2. boshqa fanlar bilan aloqasi. 3. turli urg‘ochi hayvonlar jinsiy a’zolarning anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. ovogenez. 4. turli erkak hayvonlar jinsiy organlari anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. spermiogenez. tayanch iboralar: veterinariya akusherligi, genetika, bo‘g‘ozlik, bepushtlik, qisirlik, sperma, sun’iy urug‘lantirish, jinsiy a’zolar, ginekologiya, andrologiya, klitor, tuxumdon, bachadon, vestibulyar bezlar, ...

Этот файл содержит 12 стр. в формате DOC (126,0 КБ). Чтобы скачать "veterinariya akusherligi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: veterinariya akusherligi DOC 12 стр. Бесплатная загрузка Telegram