veterinariya akusherligi

DOC 12 sahifa 134,5 KB Bepul yuklash

12 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 134,5 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 12

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 12

1-ma’ruza. “veterinariya akusherligi” fani to’g’risida. urg‘ochi va erkak hayvonlar jinsiy a’zolarining anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. o‘quv elementlari: 1. “veterinariya akusherligi” fanining ta’rifi, maqsadi, vazifalari, rivojlanish tarixi, yutuqlari va veterinariya amaliyotidagi o‘rni. 2. boshqa fanlar bilan aloqasi. 3. turli urg‘ochi hayvonlar jinsiy a’zolarning anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. ovogenez. 4. turli erkak hayvonlar jinsiy organlari anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. spermiogenez. tayanch iboralar: veterinariya akusherligi, genetika, sperma, sun’iy urug‘lantirish, jinsiy a’zolar, ginekologiya, andrologiya, vestibulyar bezlar, ovogenez, ovositlar, ovogoniy, ovulyasiya, jinsiy gormonlar, jinsiy reflekslar, g‘ovak tana, pufakchasimon, spermatogenez, eyakulyasiya. ushbu fan respublikamizdagi ijtimoiy-iqtisodiy islohatlar natijalarining chorvachilik va veterinariya istiqboliga ta’siri, qishloq xoʻjalik va uy hayvonlari jinsiy a’zolarining morfo-funksional xususiyatlari, hayvonlarni sun’iy urugʻlantirish, murtakni kuchirish, otalanish va boʻgʻozlik fiziologiyasi, boʻgʻoz hayvonlarning kasalliklari, tugʻish va tugʻishdan keyingi davr fiziologiyasi va patologiyasi, akusher-ginekologik kasalliklar, yangi tugʻilgan hayvonlar va sut bezlarining kasalliklarini, bepushtlik va qisirliklarni aniqlash, davolash va oldini olish tadbirlari kabi mavzularni qamrab oladi. “veterinariya akusherligi” fani …

2 / 12

veterinariya tizimining ajralmas bo‘g‘ini bo‘lib hisoblanadi. veterinariya akusherligi fani uch qismga bo‘linadi: 1. veterinariya akusherligi (fransuzcha accocher - tug‘ish) fani - otalanish fiziologiyasi va patologiyasini, bo‘g‘ozlik, tug‘ish va tug‘ishdan keyingi davr fiziologiyasi va patologiyasini, yangi tug‘ilgan hayvonlar va sut bezlarining kasalliklarini o‘rgatadi. 2. veterinariya ginekologiyasi (gene - grekcha urg‘ochi, logos - ta’limot) fani - urg‘ochi hayvonlar jinsiy a’zolarining kasalliklari, turli bepushtliklarning sabablarini, aniqlash, davolash va oldini olish usullarini o‘rgatadi. masalan, bepushtliklar, vaginit, servisit, metritlar. veterinariya andrologiyasi (andros - grekcha erkak, logos - ta’limot) - erkak hayvonlar jinsiy a’zolari kasalliklarini (impotensiya) o‘rgatadigan fandir. 3. ko‘payish biotexnikasi - hayvonlar ko‘payish xususiyatlarini sun’iy boshqarish usullarini o‘rgatadigan fan bo‘lib, qishloq xo‘jalik hayvonlari jinsiy a’zolarining anatomo-fiziologik xususiyatlari, jinsiy sikl, sun’iy urug‘lantirish, embrionni transplantasiyasi hamda kuyikish, ko‘p bolalik, tug‘ishni stimullash va sinxronizasiyasi kabi biotexnologik jarayonlarni o‘z ichiga oladi. fanni maqsadi - talabalarda qishloq xo‘jalik hayvonlari jinsiy a’zolarining anatomiyasi va fiziologiyasi, ko‘payish biotexnikasi, tabiiy va sun’iy urug‘lantirish …

3 / 12

dan iborat. fanning ishlab chiqarishdagi o‘rni. “veterinariya akusherligi, ginikologiyasi va ko‘payish biotexnikasi” chorvachilik sohasidagi ishlarning muhim sohasi bo‘lib, hayvonlarni sun’iy urug‘lantirish, nasldor mollar bosh sonini ko‘paytirish va chorvachilik mahsulotlari etishtirishni ko‘paytirishda katta ahamiyatga egadir. shuning uchun ushbu fan asosiy mutaxassislik fani hisoblanib, zooveterinariya amaliyotining ajralmas bo‘g‘inidir. veterinariya va zootexniya fanlarining asosiy maqsadi chorva mollari bosh sonini ko‘paytirishni jadallashtirish va ulardan yuqori sifatli mahsulot olish hisoblanadi. bu muammolarni hal etishda veterinariya akusherligi fanining ahamiyati katta. xo‘jalik yuritish turi, katta-kichikligidan qat’iy nazar chorvachilikni samarali va rentabelligi yuqori holatda yuritish xo‘jalikdagi hamma turdagi hayvonlardan doimiy ravishda va o‘quv elementlarili ravishda bola olishga bog‘liq bo‘ladi. shuning uchun hayvonlarda bepushtlikni, kam bolalikni, abortlar va mastitlarni samarali oldini olish uchun mutaxassislar oldiga veterinariya akusherligi, ginekologiyasi va ko‘payish biotexnikasi fanini yangi nazariy bilimlar va amaliy usullar bilan boyitib borish vazifasi qo‘yiladi. hayvonlarda ko‘payish a’zolari va sut bezlari patologiyasiga oid masalalarni hal etishda ekologik omillarning (yashash sharoiti) asosiy …

4 / 12

ik veterinariyaning muhim sohasi sifatida shakllanib, chorvachilik amaliyotida keng qo‘llanilayotgan kompleks diagnostik, terapevtik va biologik usullar bilan boyitildi. fanning asosiy yutuqlaridan biri hisoblangan sun’iy urug‘lantirish - murakkab biotexnologik usul bo‘lib, erkak nasillik hayvonlardan maxsus asboblar yordamida olingan spermani suyultirilmagan yoki suyultirilgan holda, asboblar yordamida urg‘ochi hayvonlar jinsiy a’zolariga yuborishdan iborat bo‘ladi. sun’iy urug‘lantirishning maqsadi - naslchilik ishlarini jadallashtirish va sema’ruzani tezlatishdan iboratdir. masalan, tabiiy usulda urug‘lantirish bilan bitta zotni yaratish uchun o‘rtacha 80-100 yil sarflansa, sun’iy urug‘lantirish orqali 10-15 yilda zot yaratish mumkin bo‘ladi. chorvachilikda sun’iy urug‘lantirishni amalga oshirish muhim ahamiyatga egadir. su’niy urug‘lantirishdan foydalanish natijasida: 1.ayrim tabiiy urug‘lantirishda uchraydigan yuqumli va jinsiy kasalliklarning oldi olinadi. 2. naslchilik ishlari va hayvonlarning mahsuldorlik sifati yaxshilanadi. 2. zotlararo chatishtirish, duragaylashtirish natijasida yangi zotlarni yaratish yo‘lga qo‘yiladi. 3. hayvonlar bepushtligi va qisirligining oldi olinadi. sun’iy urug‘lantirish ishlarini to‘g‘ri tashkil etish orqali hayvonlarning zotdorligi yaxshilandi, qoramol, qo‘ylar, cho‘chqa, ot va parrandalarning yuqori mahsuldor zotlari …

5 / 12

ilan sigirni jinsiy qo‘shilishi kuzatilmaydi. chorvachilikdagi barcha ilmiy kashfiyotlar orasida sun’iy urug‘lantirish eng yuqori iqtisodiy foyda keltiradigan kashfiyot hisoblanadi. sun’iy urug‘lantirishni amalga oshirilishi tufayli xozirgacha 36 ta sut va sut-go‘sht yo‘nalishidagi qoramol zotlari yaratildi. masalan: qora-ola, kostroma, kurgan, bushuev va boshqa zotlar. sun’iy urug‘lantirishning chorvachilikda keng qo‘llanishi bilan naslchilik ishlari bir muncha jadallik bilan amalga oshirildi, masalan: tabiiy urug‘lantirish yordamida bir yilda bitta buqa yoki qo‘chqordan 40-80 ta buzoq yoki qo‘zi olinsa, sun’iy urug‘lantirish yordamida bir buqadan 20 ming buzoq olish mumkin. ko‘pchilik biotexnik usullar, masalan, embrion transplantasiyasi nisbatan yangi usul bo‘lib, ko‘pchilik davlatlarda keng qo‘llanilmoqda. masalan, 10 yil (1973-1982 yy.) davomida kanadada 5413 bosh buzoq- transplantatlar olingan. veterinariya akusherligi fanining rivojiga professor ilya ivanovich ivanov (1870-1932) o‘zining katta hissasini qo‘shdi. qishloq xo‘jalik hayvonlarini sun’iy urug‘lantirishning ilmiy va amaliy jihatlarini asoslab berdi. 1899 yilda professor i.i.ivanov tomonidan qishloq xo‘jalik hayvonlarini sun’iy urug‘lantirish usulining tavsiya etilishi hayvonlarni qo‘lga o‘rgatilishidan keyingi ikkinchi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 12 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"veterinariya akusherligi" haqida

1-ma’ruza. “veterinariya akusherligi” fani to’g’risida. urg‘ochi va erkak hayvonlar jinsiy a’zolarining anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. o‘quv elementlari: 1. “veterinariya akusherligi” fanining ta’rifi, maqsadi, vazifalari, rivojlanish tarixi, yutuqlari va veterinariya amaliyotidagi o‘rni. 2. boshqa fanlar bilan aloqasi. 3. turli urg‘ochi hayvonlar jinsiy a’zolarning anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. ovogenez. 4. turli erkak hayvonlar jinsiy organlari anatomo-morfologik va fiziologik xususiyatlari. spermiogenez. tayanch iboralar: veterinariya akusherligi, genetika, sperma, sun’iy urug‘lantirish, jinsiy a’zolar, ginekologiya, andrologiya, vestibulyar bezlar, ovogenez, ovositlar, ovogoniy, ovulyasiya, jinsiy gormonlar, jinsiy reflekslar, g‘ovak tana, pufakchasim...

Bu fayl DOC formatida 12 sahifadan iborat (134,5 KB). "veterinariya akusherligi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: veterinariya akusherligi DOC 12 sahifa Bepul yuklash Telegram