abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi

DOCX 310,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

abdurahm.docx ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi mundarija: kirish.....................................................................................................................3-5 i - bob . jomiyning tasavvufiy asarlari silsilasida “sharhi ruboiyot”ning o‘rni 1.1.jomiyning tasavvufiy asarlari ilmiy tavsifi..................................................6-21 1.2.“sharhi ruboiyot” ning ilmiy tavsifi..........................................................22-32 ii- bob. “sharhi ruboiyot” da ruboiylar sharhi: mavzu, talqin 2.1.ruboiylar sharhi mavzusi...........................................................................33-38 2.2.ruboiy sharhlari talqinlari.........................................................................39-56 bob bo’yicha xulosalar..............................................................................57-59 xulosa................................................................................................................60-61 foydalanilgan manba va adabiyotlar ro‘yxati..............................................62-63 kirish mavzuning dolzarbligi. musulmon sharq xalqlari qatori, o‘zbek xalqining milliy-diniy qadriyatlaridan biri bo‘lmish tasavvuf ta’limotini o‘rganish va tadqiq etish orzusi faqat mustaqillik tufayligina ro‘yobga chiqdi. istiqlol sharofati bilan, boy ma’naviy merosimiz hamda asrlar davomida e’zozlab kelingan milliy an’ana va qadriyatlarimiz qayta tiklandi. mustaqillikning ilk yillaridanoq o‘zbekistonda ulug‘ ajdodlarimiz, aziz-avliyolar merosidan namunalar nashr etilib, qator ilmiy ishlar yozildi. qisqa bir tarixiy davr ichida n.komilov, i.haqqulov, b.nazarov, s.olim, a.sh.juzjoniy, j.muhammad, s.rafiddinov va boshqa olimlar tomonidan o‘nlab jiddiy tadqiqot ishlari amalga oshirildi. o‘zbek olimlarining tadqiqotlarida …

qat odobi, shariat va tariqat, komil inson axloqi tasavvuf va badiiy adabiyot kabi mavzular tahlili alohida o‘rin egallaydi. ayni paytda movaraunnahrda vujudga kelgan tariqatlar-hakimiya, kubraviya, yassaviya, hojagon va naqshbandiya ta’limoti tadqiq qilinib, tasavvuf falsafasi tarixida katta mavqega ega bo‘lgan hakim at termiziy, najmiddin kubro, xoja ahmad yassaviy, aziziddin nasafiy, xoja abdulxoliq g‘ijdivoniy, xoja bahouddin naqshbandiy va xoja ahror valiy hayoti va qarashlariga oid maxsus risolalar va maqolalar chop etildi, bu ta’limotning ma’naviy-tarbiyaviy jihatlari xalqqa tushuntirildi. mamlakatimizning birinchi prezidenti i.a.karimov ta’kidlaganidek, “bu buyuk insonlarning aziz nomlari, o‘lmas merosi muqaddas dinimiz bilan chambarchas bog‘lanib ketgan. ularni bir-biridan ajratib bo‘lmaydi. biz dinimizni bu ulug‘ nomlarsiz, bu ulug‘ nomlarni esa dinimizsiz tasavvur qila olmaymiz”.[footnoteref:1] [1: karimov i.a. olloh qalbimizda, yuragimizda. “ turkiston –press” axborot agentligining savollariga javoblar.- t: о‘zbekiston, 1999 -b.11.] xususan, tasavvuf tarixida keskin burilishlar yasagan, tasavvufdagi tarkidunyochilik g‘oyalariga barham berib, inson va jamiyat, dunyo va oxirat tushunchalariga uyg‘unlik bag‘ishlagan naqshbandiya tariqatining asoslari …

alsafiy, adabiy-badiiy, diniy va ilmiy nazariy merosi yetakchi o‘rin tutadi. muammoning o‘rganilganlik darajasi. jomiy hayoti va ijodi, xususan uning adabiy-badiiy va ilmiy merosi, jomiy va navoiy o‘rtasidagi do‘stlik, ustoz va shogirdlik munosabatlari, jomiyning sharq adabiyoti va falsafiy tafakkurida tutgan mavqei masalasi taniqli sharqshunos, adabiyotshunos, faylasuf va tarixchi olimlar a.masse, e.braun, e.bertels, s.ayniy, u.chittik, a.hayitmetov, j.muhammad, m.hiraviy va boshqalar tomonidan tadqiq etilgan. mоvlono jomiyning yana bir qator tasavvufiy-irfoniy asarlari ham borki, ularni o‘rganmasdan va tadqiq etmasdan turib, tasavvuf falsafasining uzoq yillik tajribalarini o‘rganish va bu haqda mukammal tasavvurga ega bo‘lish mushkul. jomiyning ana shunday asarlari qatorida uning falsafiy-irfoniy sharhlari turkumiga kiradigan “sharhi ruboiyot” (“risolai sharhi ruboiyot”, “sharhi ruboiyot fi isboti vahdat al-vujud”) asarini tilga olish mumkin. “sharhi ruboiyot” birinchi marotaba taniqli rus sharqshunos olimi ye.e. bertels tomonidan tadqiqotga jalb etilgan. ye.e.bertels o‘zining abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot” asari haqida” nomli maqolasida “haligacha jiddiy e’tibor berilmagan” bu asar xususida qisqacha ma’lumot berib o‘tadi.[footnoteref:2] …

illiy madaniyatimiz, sharq falsafasining hayotbaxsh va teran buloqlaridan bahramand bo‘lish muhimdir”.[footnoteref:3] [3: karimov i.a. ma’naviy yuksalish yо‘lida.- t. : о‘zbekiston,1998. –b.205] zero jomiy va boshqa buyuk ajdodlarimiz qoldirgan ma’naviy meros islom dinining asl mohiyati ma’rifat va o‘zlikni anglash ekanligini ko‘rsatadigan ishonchli manbadir. bitiruv malakaviy ishning ilmiy yangiligi, maqsad va vazifalari. jomiy tasavvufiy merosini islom falsafasiga oid manbalar sifatida tahlil va tadqiq etish zarurati tug‘iladi. jomiyning tasavvufiy merosini tahlil va tadqiq etish orqali quyidagi natijalarga erishish mumkin: -ibn al-arabiyning vahdat ul-vujud nazariyasiga asoslangan ta’limotining asl mazmun-mohiyatini anglash; -jomiyning tasavvufiy-falsafiy ilmiy faoliyatini o‘rganish; -tasavvuf falsafasini islom falsafasidagi o‘rnini aniqlash. xullas,”sharhi ruboiyot” asarini tahlil etish orqali movlono jomiyning tasavvufiy-irfoniy tafakkuriga, jomiy qarashlari va talqinlari orqali shayx muxyiddin ibn al-arabiyning falsafiy–irfoniy maktabiga kirib borish imkoniyati vujudga keladi. bitiruv malakaviy ishining tarkibiy tuzilishi. ushbu bitiruv malakaviy ishi kirish, to‘rt fasldan iborat ikki asosiy bob, xulosa va foydalanilgan adabiyotlardan tashkil topgan. i-bob . jomiyning tasavvufiy asarlari …

er navoiyning «minhojun-najot» qasidasi. //navoiyga armug‘on. -t., 2000. b.28] birinchi devon taxminan 30 yil davomida yozilgan she’rlardan tarkib topgan bo‘lsa, demak jomiy taxminan 20 yoshidan umrining oxirigacha, ya’ni taqriban 60 yil shoirlik faoliyati bilan shug‘ullangan, deb xulosa chiqarish mumkin. demak, movlono jomiy 30-31 yil davomida muttasil ravishda tasavvuf va irfon falsafasi ustida ishlagan. agar jomiyning bilim olish va tayyorgarlik davri 30 yil davom etdi, deb taxmin qilsak, unda u 60 yil davomida tasavvuf ta’limoti va irfon falsafasini o‘rganish bilan shug‘ullanib, shu uzoq davr ichida o‘zida falsafiy-irfoniy qarashlarni shakllantirishga muvaffaq bo‘lgan, degan xulosaga kelish mumkin. to‘g‘ri movlono jomiyning dunyoviy ilmlarga oid yozgan asarlari ham oz emas. hatto uning arab tili grammatikasiga oid yozgan “favoyid uz-ziyoyiya” yoxud markaziy osiyoda “sharhi mullo jomiy” nomi bilan mashhur bo‘lgan asari oxirgi besh yuz yil davomida markaziy osiyo, eron, turkiya, afg‘oniston va hindistonning maktab va madrasalarida darslik sifatida keng foydalanilgan.[footnoteref:5] yoinki uning adabiyot nazariyasiga oid asarlari, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi"

abdurahm.docx ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi mundarija: kirish.....................................................................................................................3-5 i - bob . jomiyning tasavvufiy asarlari silsilasida “sharhi ruboiyot”ning o‘rni 1.1.jomiyning tasavvufiy asarlari ilmiy tavsifi..................................................6-21 1.2.“sharhi ruboiyot” ning ilmiy tavsifi..........................................................22-32 ii- bob. “sharhi ruboiyot” da ruboiylar sharhi: mavzu, talqin 2.1.ruboiylar sharhi mavzusi...........................................................................33-38 2.2....

Формат DOCX, 310,8 КБ. Чтобы скачать "abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdurahmon jomiyning “sharhi ru… DOCX Бесплатная загрузка Telegram