abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi

PPT 2,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1700594090.ppt abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti adabiyotshunoslik kafedrasi “5120100-filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha bakalavr darajasini olish uchun “abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi” mavzusida yozgan b i t i r u v m а l а k а v i y i sh i t а q d i m о т i “...biz ajdodlarimizning yorqin xotirasini asrab-avaylab, qalbimizda, yuragimizda abadiy saqlaymiz”. mirziyoyev sh.m. erkin va farovon, demokratik o‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. t.: “o‘zbekiston”, 2016. b.5. mavzuning dolzarbligi musulmon sharq xalqlari qatori, o‘zbek xalqining milliy-diniy qadriyatlaridan biri bo‘lmish tasavvuf ta’limotini o‘rganish va tadqiq etish orzusi faqat mustaqillik tufayligina ro‘yobga chiqdi. istiqlol sharofati bilan, boy ma’naviy merosimiz hamda asrlar davomida e’zozlab kelingan milliy an’ana va qadriyatlarimiz qayta tiklandi. mamlakatimizning birinchi prezidenti i.a.karimov ta’kidlaganidek, “bu buyuk insonlarning aziz nomlari, o‘lmas …

i ham o‘zining eng yuksak kamolot cho‘qqisiga ko‘tarildi. bu ma’naviy yuksalishda movaraunnahr va xuroson zaminida yashab ijod etgan buyuk faylasuf olim, shoir, tasavvuf nazariyotchisi va naqshbandiya tariqatining xv asrdagi yirik namoyondasi hazrat movlono nuriddin aburahmon jomiyning (1414-1492) tasavvufiy-falsafiy, adabiy-badiiy, diniy va ilmiy nazariy merosi yetakchi o‘rin tutadi. jomiy tasavvufiy merosini islom falsafasiga oid manbalar sifatida tahlil va tadqiq etish zarurati tug‘iladi. jomiyning tasavvufiy merosini tahlil va tadqiq etish orqali quyidagi natijalarga erishish mumkin: -ibn al-arabiyning vahdat ul-vujud nazariyasiga asoslangan ta’limotining asl mazmun-mohiyatini anglash; -jomiyning tasavvufiy-falsafiy ilmiy faoliyatini o‘rganish; -tasavvuf falsafasini islom falsafasidagi o‘rnini aniqlash. xullas,”sharhi ruboiyot” asarini tahlil etish orqali mаvlono jomiyning tasavvufiy-irfoniy tafakkuriga, jomiy qarashlari va talqinlari orqali shayx muxyiddin ibn al-arabiyning falsafiy–irfoniy maktabiga kirib borish imkoniyati vujudga keladi. maqsad va vazifalari bitiruv malakaviy ishda “abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot” asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi” mavzusi yangicha yondoshuvlar asosida tahlil etildi, mavzuni o‘rganish bo‘yicha nazariy, uslubiy izlanishlar olib borildi hamda tegishli …

rining oxirigacha, ya’ni taqriban 60 yil shoirlik faoliyati bilan shug‘ullangan, deb xulosa chiqarish mumkin. “sharhi fusus ul-hikam” jomiyning arab tilida yozilgan bu asari ibn al-arabiyning eng mashhur asari – «fusus ul-hikam»ga bitilgan eng mashhur sharhlardan biridir. «fusus ul-hikam» o‘ta murakkab tilda, ramzu majozlar bilan yozilganligi sababli tushunishi va anglashi mushkul bo‘lgan ekan. shuning uchun ham, xiii asrdayoq unga sharh yozish ehtiyoji tug‘ilgan va bu ishga birinchi bo‘lib ibn al-arabiyning shogirdi, mashhur mutasavvif sadriddin quniyaviy qo‘l urgan. ammo, irfon ahlida katta qiziqish uyg‘otgan bu asarga sharh yozish xvi asrgacha davom etgan va unga oxirgi sharhlardan birini jomiy yozgan ekan. jomiyning sharhi «fusus ul-hikam»ning o‘nga yaqin mashhur sharhlari qatorida tilga olinadi. “sharhi bayti amir xusravi dehlaviy” mazkur falsafiy-irfoniy sharhnoma jomiyning tadqiqotchilar nazaridan chetda qolgan va jiddiy tadqiqotlarga jalb etilmagan asarlaridan biridir. do’iy javodning fikriga qaraganda, «risola dar sharhi bayti amir xusrav»da xusrav dehlaviyning «qiron us-sa’dayn» nomli qasidasidan olingan quyidagi mohi nave, ki …

«nazm us-suluk» yo «at-toyiyat al-kubro»i ibn foriz mavsuma ba «nazm ud-durar» sharhida yozilgan», deydi. asarning yozilish tarixi ma’lum emas. faqat «kulliyot»da «lavome’»dan so‘ng keltirilganligini hisobga olib, «lavome’»dan keyin yozilgan, deb taxmin qilish mumkin. jomiyning salaflar oldidagi xoksorligi va tavozu’korligi shu darajadaki, о‘zining bir qator falsafiy-irfoniy asarlari – «lavome’», «naqd un-nusus fi sharhi naqsh al-fusus», «ashi’’at ul-lama’ot» va «sharhi fusus ul-hikam»da о‘zini muallif emas, balki irfon falsafasi ulug‘lari (ibn al-arabiyni kо‘zla tutmoqda – j.x.) qoldirgan merosning tarjimoni va izohlovchisi ekanligiga ishora qilib о‘tadi. “sharhi ruboiyot”ning ilmiy tavsifi zot ma’rifati masalasi asosan kalom (theologie) va falsafa ilmlarining bahs mavzui bo‘lib, irfon falsafasiga ibn al-arabiyning vahdat ul-vujudiy ta’limoti orqali kirib kelgan. irfon, falsafa va kalom ilmlarining qorishmasidan vujudga kelgan bu ta’limotda zot ma’rifati masalasi alohida o‘rin tutadi. zot ma’rifati deganda alloh zotini ma’rifat etish (bilish, idrok etish) tushuniladi. alloh zotini bilish masalasi ibn al-arabiydan jomiygacha asosan bitta savol atrofida aylanadi: alloh zoti xususida …

moqda, oyning doirasi-uning yog‘dularidan nur olmoqda. nurning о‘zi o’zini yoritadi, agarda dono tafakkur,uni quyoshdan va va oydan ham yuqori deb aytsa, buni unutma! xulosa movlono abdurahmon jomiy o‘zining tasavvufiy-irfoniy asarlari, xususan, vahdat ul-vujud ta’limotiga oid falsafiy-irfoniy sharhnomalari bilan tasavvuf va irfon falsafasining 700 yillik tajribalariga go‘zal xotima yasab bergan buyuk tafakkur sohibi sifatida ham islom mintaqa ma’naviyati tarixida muhim o‘rin tutadi. ya’ni, u irfon falsafasi tarixi davomida katta bahs-munozaralar va g‘oyaviy ixtiloflarga sabab bo‘lgan vahdat ul-vujud, tajalliy, ayoni sobita, hazaroti xams, haq va xalq, zot ma’rifati, zot va sifot, vahdat va kasrat, tavhid, qazo va qadar... kabi masalalarni kufr va ilhod deb hisoblanadigan yo‘llar orqali emas, balki barcha mazhablar, firqalar va guruhlar tomonidan ayni tavhid deb e’tirof etiladigan yo‘llar orqali talqin etib, islom falsafasiga qayta irfoniy ruh bag‘ishladi, tobora siyosiylashib borayotgan, o‘zining jamiyatdagi ma’naviy-ma’rifiy mavqeini yo‘qota boshlagan naqshbandiya tariqatini yana inson va borliq atrofidagi falsafiy mushohadalar, mulohaza-yu muhokamalar yuritishga hidoyat …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi"

1700594090.ppt abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi qarshi davlat universiteti o‘zbek filologiyasi fakulteti adabiyotshunoslik kafedrasi “5120100-filologiya va tillarni o‘qitish (o‘zbek tili) ta’lim yo‘nalishi bo‘yicha bakalavr darajasini olish uchun “abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi” mavzusida yozgan b i t i r u v m а l а k а v i y i sh i t а q d i m о т i “...biz ajdodlarimizning yorqin xotirasini asrab-avaylab, qalbimizda, yuragimizda abadiy saqlaymiz”. mirziyoyev sh.m. erkin va farovon, demokratik o‘zbekiston davlatini birgalikda barpo etamiz. t.: “o‘zbekiston”, 2016. b.5. mavzuning dolzarbligi musulmon sharq xalqlari qator...

Формат PPT, 2,6 МБ. Чтобы скачать "abdurahmon jomiyning “sharhi ruboiyot”asarida tasavvufiy tushunchalarning yoritilishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: abdurahmon jomiyning “sharhi ru… PPT Бесплатная загрузка Telegram