moliyaviy tahlil fanida qo’llaniladigan usullar, ularning mazmuni va mohiyati

DOCX 14 pages 129.1 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 129.1 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

evrestik tahlil reja reja: 1. moliyaviy tahlil fanida qo’llaniladigan usullar, ularning mazmuni va mohiyati. 2. moliyaviy tahlilda gorizontal, vertikal trend tahlili hamda ekspres tahlil usullarining qullanishi 3. moliyaviy tahlilda nisbiy kursatkichlar usullarining qullanishi. foydalanilgan adbiyotlar ro’yxati. moliyaviy tahlil fanida qo’llaniladigan usullar, ularning mazmuni va mohiyati. iqtisodiy tahlil jarayonida turli usullar va metodikalar qo‘llaniladi. bu usul va metodikalardan foydalanish jarayonida tahlil metodining asosiy jihatlarini kompleksligi va tizimlashganligi yaqqol ko‘rinadi. xo‘jalik jarayonlarining umumiy birligi, o‘ziga xos tuzilish va tarkibga egaligi hamda murakkab tavsifdagi o‘zaro bog‘liqligi tahlil usullari va metodikalarini qo‘llashda asosiy e’tiborda turadi. tahlilning usul va metodikalarini qo‘llashda korxonaning xo‘jalik va boshqa turdagi faoliyatini bir butun tizim ekanligi, uning umumiy yakuniy natijasi mavjudligi nazarda tutilgan holda faoliyatning turli tomonlari va elementlari ham alohida, ham birgalikda o‘rganilib, ulaming o’zaro bog’liqligi. biri ikkinchisining ta’siridan kelib chiqishi. ya’ni ketma-ketligi aniqlanib. barcha omillar asosiy hamda asosiy bo’lmagan guruhlarga bo'linadi va ular o'zaro uyg‘unlashtirilgan hamda tizimga solingan …

2 / 14

hisobotlar natijasida kelib chiqsa, aksiyadorlar oldidagi ishonchli majburiyat mantig'i rahbariyatni buxgalteriya darsliklarida namuna sifatida emas, balki bunday tartibda nashr etishga majbur qiladi”. tahlil usullarini qo’lash o‘rganilayotgan jarayonlaming bir-biriga bog'liqligi. o‘zgarish sababi, ta’sir ko‘rsatgan omillar va qo’shimcha sabablarni aniqlashga yordam beradi. hozirgi raqobatdosh iqtisodiyotda aksariyat yetuk iqtisodchi olimlarimiz tahlilning usullarini iqtisodiy adabiyotlarda shartli ravishda ikki guruhga ajratib ko'rsatishmoqda. iqtisodiy tahlilning usullarini quyidagi ikki guruhga ajratish mumkin: oddiy-an'anaviy (odatdagi) usullar guruhi. tahlilda qo’llaniladigan iqtisodiy-matematik usullar va ularni qo‘llash o‘rni iqtisodiy-matematik usullarni qo'llash asosida: tahlilni bajarish muddati tezlashadi; o‘zgarishlar va ulaming ta'sirini aniq hisoblash mumkin bo‘ladi; oddiy-an’anaviy usullar bilan hisoblab bo‘lmaydigan murakkab omillar va ko‘p omilli ko‘rsatkichlarni to‘liq o‘rganish imkoni tug‘iladi; har bir ta’sir etuvchi omilning miqdor va sifat jihatlarini aniq ko‘rsatib berish imkoniyati tug‘iladi; hisoblash texnikalaridan foydalanish osonlashadi va hokazolar. taqqoslash - inson atrof-muhitni anglay boshlagan usullardan biri bo‘lib, undan doimo foydalaniladi. uning muhimligi quyidagi naqlda ham qayd qilinadi: «barcha narsa qiyoslashda …

3 / 14

qqoslanadigan obyektlarni tanlash, taqqoslash shaklini tanlash (dinamik, makoniy va b.), taqqoslash ishlari bazasini tanlash (o‘tgan davr, hisobot davr rejasi, etalon korxona va boshqalar), obyektlarni qiyoslash amalga oshiriladigan ko‘rsatkichlar sonini tanlash, taqqoslash shkalasini tanlash. iqtisodiy tahlilda qiyosiy tahlilning quyidagi shakllari farqlanadi: gorizontal va vertikal, dinamik va statik, bir o‘lchovli va ko‘p o‘lchovli. gorizontal qiyosiy tahlil o‘rganilayotgan ko‘rsatkichlarning haqiqatdagi darajasini bazaviydan (reja, o‘tgan davr, o‘rtacha daraja, fan va ilg‘or tajriba yutuqlari) absolut va nisbiy og‘ishlarini aniqlash uchun foydalaniladi. vertikal qiyosiy tahlil yordamida iqtisodiy hodisalarning strukturasi va jarayonlaming qismlari hamda umumiy solishtirma salmog‘ini hisoblash yo‘li bilan (o‘z kapitalining umumiy kapitaldagi solishtirma salmog‘i), butun va qism nisbatlari (masalan, o‘z va qarz kapitali, asosiy va aylanma kapital), shuningdek, omillaming natijaviy ko‘rsatkich- laming darajasiga ta’sirini mutanosib omilning oldingi va keyingi o‘zgarishlari miqdorlariga taqqoslash yo‘li bilan o‘rganiladi. trend tahlil o‘rganishda bazis yil darajasiga nisbatan qator yillar uchun nisbiy o‘sish sur’ati va ko‘rsatkichlarning o‘sishini o‘rganishda qoilaniladi, ya’ni ko‘rsatkichlar …

4 / 14

hun mahsulot ishlab chiqarish bo‘yicha rejaning bajarilishi mahsulot turi ishlab chiqarish hajmi, mln so‘m. rejadan og‘ishish (+;-) reja haqiqatda mutlaq, mln so‘m. nisbiy, % a 300 327 +27 +9,0 в 250 225 -25 -10,0 va hokazo jami: 550 552 +2 +0,4 o‘tgan davr haqiqatdagi ma’lumotlari reja kо‘rsatkichlarining asoslanganligini tekshirish uchjun foydalaniladi. buning uchin o‘tgan 5- 6 yil haqiqatdagi ma’lumotlarining o‘rtachasi joriy yilning reja ma’lumotlari bilan qiyoslanadi. 2-jadvalda keltirilgan ma’lumotlar shundan darak beradiki, reja bo'yicha a turdagi mahsulot ishlab chiqarish yetarlicha asoslangan hisoblanadi. в turdagi mahsulot esa to‘rt davr o‘rtachasidan oshiqcha bo'lib, bozor talabiga ham mos tushmagan. shuning uchun mazkur ko‘rsatkich +39 (250-211) mln.so‘mga ko‘p belgilangan. joriy yil rejaviy ko‘rsatkichlarini bajarilish holatini 4-jadvaldan bilib olsa bo‘ladi. 4-jadval mahsulot turi o’tgan yillar to’rt davr ucliun o’rtachasi reja (kelgusi davr) 1 2 3 4 a 280 300 300 320 300 300 в 200 205 218 221 211 250 va hokazo jami: 480 505 …

5 / 14

halik kamayganini hisoblash qiyin emas. iqtisodiy tahlilda u yoki bu ko'rsatkichlar bo‘yicha erishilgan darajasini istiqbolli reja-prognoz ma’lumotlari bilan taqqoslash ham muhim ahamiyatga ega. bunday taqqoslash istiqbolli reja bajarilishi jarayonini, haqiqatdagi natijalaming kutilgandau og'ishini va kelgnsi davr vazifalarini oldindan ko‘rishga imkon beradi. analitik ishlar amaliyotida haqiqatdagi natijalarni tasdiqlangan norma va standartlar bilan taqqoslashda keng foydalaniladi (6-jadval), u mahsulot ishlab chiqarish resurslarini tejalishi yoki sarfi oshganligini auiqlash, ulardan ishlab chiqarish jarayonida foydalanish samarador- ligini baholash va mahsulot ishlab chiqarish o‘sishi va uning tannarxini pasaytirishda fovdalanilmagan imkoniyatlami aniqlash uchun zarur. 6-jadval korxonaning material resurslaridan fovdalanilishiga oid ma’lumotlar resurslar turi resurs xarajatlari, t me’yordan og‘ishish (+;-) me’yorbo‘yicha haqiqatda mutlaq foizda neft mahsu- lotlari 600 615 +15 +2.5 xomasliyo 1200 1176 -24 -2.0 yoqilg'i 2500 2750 +250 10.0 va hokazo iqtisodiy tahlilda ham haqiqatda erishilgan natijalarni o‘tgan davr ma'lumotlari bilan taqqoslash juda ko‘p qo‘llaniladi. bu o‘rganilayotgan ko‘rsatkichlar o‘zgarishlariga oid sur’atlarni baholashga va iqtisodiy jarayonlar rivojlanishi …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moliyaviy tahlil fanida qo’llaniladigan usullar, ularning mazmuni va mohiyati"

evrestik tahlil reja reja: 1. moliyaviy tahlil fanida qo’llaniladigan usullar, ularning mazmuni va mohiyati. 2. moliyaviy tahlilda gorizontal, vertikal trend tahlili hamda ekspres tahlil usullarining qullanishi 3. moliyaviy tahlilda nisbiy kursatkichlar usullarining qullanishi. foydalanilgan adbiyotlar ro’yxati. moliyaviy tahlil fanida qo’llaniladigan usullar, ularning mazmuni va mohiyati. iqtisodiy tahlil jarayonida turli usullar va metodikalar qo‘llaniladi. bu usul va metodikalardan foydalanish jarayonida tahlil metodining asosiy jihatlarini kompleksligi va tizimlashganligi yaqqol ko‘rinadi. xo‘jalik jarayonlarining umumiy birligi, o‘ziga xos tuzilish va tarkibga egaligi hamda murakkab tavsifdagi o‘zaro bog‘liqligi tahlil usullari va metodikalarini qo‘llashda asosiy e’tiborda turadi. tah...

This file contains 14 pages in DOCX format (129.1 KB). To download "moliyaviy tahlil fanida qo’llaniladigan usullar, ularning mazmuni va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: moliyaviy tahlil fanida qo’llan… DOCX 14 pages Free download Telegram