elektroliz

PPTX 57 pages 1.5 MB Free download

57 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.5 MB

File type PPTX

Pages 57

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 57

elektroliz elektroliz jarayonlari ularning kimyo sanoatidagi ahamiyati. reja 1. kirish 2. elektrolizning ion nazariyasi 3.faradeyning elektroliz qonunlari 4.elektrolizning sanoatda qo‘llanishi kirish elektrolit orqali to‘g‘ridan-to‘g‘ri elektr toki o'tkazilganda elektrodlarda kimyoviy reaksiyalar sodir bo'ladi. bu jarayon elektroliz deb ataladi. bu tom ma’noda elektr toki bilan parchalanish yoki parchalanish degan ma’noni anglatadi. biz 8.1-bo‘limda elektrolitlar suyuqlik bo‘lib, u orqali elektr toki o‘tganda kimyoviy reaksiyaga kirishganini ko‘rdik. elektrolit suyultirilgan qo'rg'oshin (ii) bromid kabi erigan tuz bo'lishi mumkin yoki u kislota, asos yoki tuzning suvdagi eritmasi bo‘lishi mumkin. elektrodlar elektrolitlar bilan elektr aloqa qiladigan simlar, sterjenlar yoki plitalardir. manfiy elektrod katod, musbat elektrod esa anod deb ataladi. elektr bilan aloqa qilganda va ular orqali elektr toki o‘tganda kimyoviy reaksiyaga kirishmaydigan elektrodlar inert elektrodlar deyiladi. masalan, grafit va platina. elektrolizning ion nazariyasi ushbu nazariyaga ko‘ra, to‘g‘ridan-to‘g‘ri elektr toki elektrolitlar orqali ionlar orqali o‘tkaziladi. elektrodlarda elektronlar ionlarga yoki ionlardan uzatiladi. shunday qilib, elektrodlarda sodir bo‘ladigan jarayonlar qaytarilish …

2 / 57

n ionlari qaytariladi. yarim tenglama pb2+(s)+2e-→pb(l) bu qaytarilish. shuni ta’kidlash kerakki, anod va katodda sodir bo‘ladigan reaksiyalar tizimga tashqi zanjirning qutbliligi bilan yuklanadi. tashqi batareyaning manfiy qutbi elektrolitik hujayraning bitta elektrodiga elektronlarni yetkazib beradi. bu elektrodni manfiy bo‘lishga majbur qiladi. bu katod. elektrod manfiy bo‘lgani uchun u o‘z navbatida elektrod reaktsiyasini elektronlarni qabul qiladigan reaksiyaga majbur qiladi. shunday qilib, qaytarilish jarayoni sodir bo‘ladi. boshqa elektrodda elektronlar elektrolitik hujayradan tashqi zanjirga qaytadi va bu elektrodni tashqi zanjir uchun elektronlar manbai bo‘lishiga majbur qiladi va shu bilan musbat bo‘ladi. shuning uchun u anod vazifasini bajaradi. musbat belgi bu elektrodda sodir bo‘ladigan reaksiyani elektronlardan, ya’ni oksidlanishdan voz kechishga majbur qiladi. ionlarning selektiv zaryadsizlanishi elektrolitning suvli eritmasida bir nechta anion va bir nechta kation mavjud. masalan, kaliy xloridning suvli eritmasi tarkibida ikki turdagi anion, cl- va oh- va ikki xil k+ va h+ (yoki h3o+) kationlari mavjud. elektrodlarda ionlarni chiqarish tartibi elektrodning tabiati, elektrolitlar …

3 / 57

li holatda bo‘lishiga va konsentratsiyaga bog‘liq. masalan, suyuqlanma kaliy yodidni elektroliz qilish jarayonida sodir bo'ladigan elektrod reaktsiyalari: anodda 2i-(1)→ i2(g)+2e- (oksidlanish) katodda k+(l)+e-→k(l) (qaytarilish) biroq, agar kaliy yodidning suvdagi eritmasi ishlatilsa, quyidagicha elektrodda reaksiyalari sodir bo'ladi: anodda 2i-(1)→ i2(g)+2e- (oksidlanish) katodda 2h+(aq)+2e-→ h2(g) (qaytarilish) ionning elektrod potentsiali kuchlanishlar (h+ va metall ionlari) katodda tushirish qulayligi (10.2-jadvalga qarang) elektrokimyoviy seriyalar/elektrodlar potentsiallari qatoriga mos keladi. shunday qilib, agar eritma k+ va h+ ionlarini o‘z ichiga olsa, h+ ionlari k+ ionlaridan afzalroq bo‘ladi. boshqa tomondan, agar eritma cu2+ va h+ ionlarini o‘z ichiga olsa, cu2+ ionlari afzallik bilan zaryadsizlanadi. anodda anionlarni tushirish qulayligi 10.3-jadvalda ko‘rsatilgan tartibda bo‘ladi. sulfat kabi katta ionlar hech qachon normal zaryadsizlanmaydi, chunki gidroksid ionlari afzal ko‘riladi. faradeyning elektroliz qonunlari elektrodda hosil bo‘lgan mahsulot massasi va elektrolitdan o‘tgan elektr miqdori o‘rtasidagi bog‘liqlik faraday elektroliz qonunlari bilan berilgan. birinchi qonun elektroliz paytida elektrodda hosil bo‘lgan moddaning massasi o‘tgan elektr miqdoriga mutanosib …

4 / 57

ствелл фильмы: тесла: повелитель молний научный руководитель: гемфри дэви супруга: сара барнард (в браке с 1821 г. до 1867 г.) misol kumush nitrat eritmasini elektroliz qilishda katodda kumush ionlarining chiqishi yarim reaksiya bilan beriladi. shunday qilib, 1 faraday elektr (bir mol elektron) 1 mol kumush ionini chiqaradi va 1 mol kumush atomini hosil qiladi. bundan kelib chiqadiki, 2 faraday 2 mol kumush atomini hosil qiladi; va 3 faraday 3 mol kumush atomini hosil qiladi; va hokazo. ikkinchi qonun shuni ko‘rsatadiki, elektrodda bir mol ionni chiqarish uchun zarur bo‘lgan faradaylar soni ionning zaryadlari soniga teng. bir mol qo‘rg‘oshin (ii) ioni katodda 2 faradey (2 mol elektron) zaryadsizlanishini talab qiladi. bir mol alyuminiy ioni katodda zaryadsizlanishi uchun 3 faradey (3 mol elektron) talab qiladi. ikki mol bromid ioni anodda bir mol brom molekulasi sifatida ajralishi uchun 2 farad talab qiladi. shunday qilib, bir mol bromid ionlari bir faradayni talab qiladi. misol eritilgan …

5 / 57

arni tozalash mis va rux kabi metallarni elektroliz orqali tozalash mumkin. metalarni tozalash tozalash deb nomlanadi. misni tozalashning sxematik diagrammasi 10.7-rasmda ko'rsatilgan. ifloslangan mis anod, katod esa sof misdir. elektrolit sifatida mis (ii) sulfat eritmasidan foydalanish mumkin. anodda yarim reaksiya sodir bo‘ladi: anodda yarim reaksiya sodir bo‘ladi ifloslangan anodli loy sifatida idishning tubiga tushadi. bu loy oltin va kumush kabi qimmatbaho metallarni o‘z ichiga olishi mumkin. mis ionlari chiqariladi va sof mis katodiga yotqiziladi. yarim reaksiya elektroqoplama qoplamalarini qo‘llash bu jarayonda qoplama qilinadigan ob’ekt katoddir. bu qoplama metallining ionlarini o‘z ichiga olgan elektrolitga botiriladi. anod sof qoplamali metalldir. muvaffaqiyatli elektroqoplama elektr toki, elektrolitlar kontsentrasiyasi va haroratning to‘liq mos kelishini talab qiladi. katod ham toza bo‘lishi kerak. elektrokaplama bir necha bosqichlarni o‘z ichiga olishi mumkin. masalan, temirni xrom bilan qoplash to‘rt bosqichni o‘z ichiga oladi: 1. katod bovlgan temir ob’ekt sulfat kislota bilan tozalanadi va keyin deionizatsiyalangan suv bilan yuviladi. 2. …

Want to read more?

Download all 57 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektroliz"

elektroliz elektroliz jarayonlari ularning kimyo sanoatidagi ahamiyati. reja 1. kirish 2. elektrolizning ion nazariyasi 3.faradeyning elektroliz qonunlari 4.elektrolizning sanoatda qo‘llanishi kirish elektrolit orqali to‘g‘ridan-to‘g‘ri elektr toki o'tkazilganda elektrodlarda kimyoviy reaksiyalar sodir bo'ladi. bu jarayon elektroliz deb ataladi. bu tom ma’noda elektr toki bilan parchalanish yoki parchalanish degan ma’noni anglatadi. biz 8.1-bo‘limda elektrolitlar suyuqlik bo‘lib, u orqali elektr toki o‘tganda kimyoviy reaksiyaga kirishganini ko‘rdik. elektrolit suyultirilgan qo'rg'oshin (ii) bromid kabi erigan tuz bo'lishi mumkin yoki u kislota, asos yoki tuzning suvdagi eritmasi bo‘lishi mumkin. elektrodlar elektrolitlar bilan elektr aloqa qiladigan simlar, sterjenlar yoki plitalardir. ma...

This file contains 57 pages in PPTX format (1.5 MB). To download "elektroliz", click the Telegram button on the left.

Tags: elektroliz PPTX 57 pages Free download Telegram