soliq tizimi va soliq siyosati

PDF 6 стр. 165,2 КБ Бесплатная загрузка

6 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 165,2 КБ

Тип файла PDF

Страницы 6

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 6

11. mavzu. soliqlarning iqtisodiy mohiyati va soliq tizimi 1. soliq tushunchasi, uning zarurligi va iqtisodiyotda tutgan o`rni 2. soliq elementlari va funksiyalari 3.soliqlarning iqtisodiy va soliqqa tortish ob`yekti bo`yicha guruhlanishi 4. o`zbekiston respublikasining soliq siyosati 1. soliq tushunchasi, uning zarurligi va iqtisodiyotda tutgan o‘rni. o‘zbekiston respublikasini soliq kodeksining 16- moddasiga asosan soliqlar deganda muayyan miqdorlarda undiriladigan, muntazam, qaytarib berilmaydigan va beg‘araz xususiyatga ega bo‘lgan, byudjetga yo‘naltiriladigan majburiy pul to‘lovlari tushuniladi. boshqa majburiy to‘lovlar deganda belgilangan davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy pul to‘lovlari, bojxona to‘lovlari, shuningdek vakolatli organlar hamda mansabdor shaxslar tomonidan yuridik ahamiyatga molik harakatlarni to‘lovchilarga nisbatan amalga oshirish uchun, shu jumladan muayyan huquqlarni yoki litsenziyalar va boshqa ruxsat beruvchi hujjatlarni berish uchun to‘lanishi lozim bo‘lgan yig‘imlar, davlat boji tushuniladi. soliqlar majburiy to‘lovni ifoda etuvchi pul munosabatlarini bildiradi. bu munosabatlar soliq to‘lovchilar bilan soliqni o‘z mulkiga aylantiruvchi davlat o‘rtasida bo‘ladi. korxona va tashkilotlar aholiga xizmat ko‘rsatganida, ishlar bajarganida yoki bozorlarda oldi-sotdi …

2 / 6

malga oshiriladi. majburiylik belgisi huquqiy tomondan davlat uchun kafolatlangan. 2. ikkinchi belgi soliqlarning davlat mulkiga aylanishidir. soliqlar albatta xaxinaga-davlat byudjetiga va boshqa davlat pul fondlariga tushadi. 3. soliqlar qat’iy belgilangan va doimiy harakatda bo‘ladi. tarixda 50 va 100 yillab o‘zgarmasdan harakatda bo‘lgan soliqlar mavjud. ilmiy asosi qancha chuqur bo‘lsa, soliqlar shuncha qat’iy va uzoq yillar o‘zgarmasdan harakat qiladi yoki juda kam o‘zgaradi. 4. to‘langan soliqlar mamlakat miqyosida hammaga bir xil miqdorda qaytib keladi. lekin, davlatga to‘langan soliq summasi to‘lovchining shaxsan o‘ziga to‘liq qaytib kelmaydi, ya’ni u ekvivalentsiz pul to‘lovidir. masalan, soliq to‘lovchi bu yili davlatning sog‘liqni saqlash va maorif xizmatlaridan hech foydalanmagan bo‘lishi mumkin. lekin bozor iqtisodiyoti sharoitida hamma soliq to‘lovchilarning to‘lagan soliq va yig‘imlari davlatning ularga ko‘rsatgan xilma- xil xizmatlari (mudofaa, xavfsizlikni ta’minlash, tartib-intizomni o‘rnatish va boshqa ijtimoiy- zaruriy xizmatlar) orqali o‘zlariga qaytib keladi. soliqlar iqtisodiy kotegoriya bo‘lganligidan to‘lovchilar va byudjeto‘rtasida daromadlar taqsimlanayotganda tomonlarning iqtisodiy manfaatini, albatta, e’tiborga olish …

3 / 6

dir. soliqlarning ob’ektiv zarurligini bozor iqtisodiyotiga o‘tishsh sharoitida ikki holat bilan ifodalash mumkin: birinchidan, davlatning qator vazifalarini mablag‘ bilan ta’minlash zarurligi, ikkinchidan, bozor iqtisodiyoti qonun-qoidalari. davlatning bajaradigan funktsiyalari va vazifalari ko‘p va bozor iqtisodiyoti rivojlana borishi bilan ba’zi ijtimoiy himoyalangan bozor munosabatlariga mos kelmaydigan vazifalar paydo bo‘la boshlaydi. bugungi kunda respublikamizda turli xil mulkchilik shaklidagi korxona va tashkilotlar faoliyat yuritib kelmoqdalar. o‘larning faoliyatiga davlatning ha deb aralashuvini yoqtirmaydi, qabul qilmaydi. chunki, bozor iqtisodiyoti erkin iqtisodiyot, bu yerda har bir xo‘jalik sub’ekti erkin faoliyat ko‘rsatadi, butun faoliyatiga o‘zi javob beradi. davlatning ular faoliyatiga aralashuv iga faqat qonun yo‘li bilan, ya’ni soliqlar orqali bo‘ladi. bozor iqtisodiyotiga o‘tish davrida davlatning yangi vazifalari paydo bo‘ladi. bularga bizning respublikamizda kam ta’minlanganlarga ijtimoiy yordam ko‘rsatish, bozor iqtisodiyoti infratuzilmasini tashkil qilish kiradi. shu yerda davlat kuchli sotsial siyosat tadbirlarini amalga oshirish uchun pensionerlar, nafaqaxo‘rlar, talabalar, ko‘p bolali onalar va boshqalarni ko‘proq mablag‘ bilan ta’minlash zarurligini anglab cheklangan …

4 / 6

di. 2. soliq elementlari va funktsiyalari. avvalo soliqlar tizimi va soliqqa tortish tizimining farqini bilib olish zarur. soliqlar tizimi mohiyati jihatdan bir xil, o‘zaro bog‘liq bo‘lgan va markazlashgan pul fondiga hamda boshqa davlat fondlariga tushadigan soliq turlarining yig‘indisidir. qonun chiqaruvchi idoralar tomonidan belgilangan va ijrochi idoralar tomonidan undiriladigan soliqlarning tashkil etish usullari, elementlari va tamoyillari yig‘indisiga soliqqa tortish tizimi deyiladi. o‘zbekistonning soliqqa tortish tizimi o‘z mazmuniga ko‘ra soliq elementlari, ularni tashkil qilish tamoyillari va usullarini o‘rgatadi. soliq elementlariga soliq sub’ekti, ob’ekti, manbai, stavkasi, soliq birligi, imtiyozi, soliq og‘irligi (soliq yuki) kabi tushunchalar kiradi. 1. soliq sub’ekti –soliq munosabatlarida qatnashuvchi soliq to‘lovchilardir. ular huquqiy va jismoniy shaxslarga bo‘linadi. soliq munosabatlarida faqat soliq to‘lovchilargina emas, soliq undiruvchi ham qatnashadi. soliqni davlat undiradi. uning nomidan maxsus tashkilot qatnashadi, ya’ni bu ishni davlat soliq xizmati idoralari bajaradi. soliqlarni to‘g‘ri hisoblash, to‘liq to‘lash javobgarligi soliq to‘lovchi sub’ektga yuklatilgan. 2. soliq ob’ekti- soliq solinadigan daromad, xarajat, …

5 / 6

ob’ektning o‘lchov birligi. bu foyda solig‘ida so‘m, yer solig‘ida kv.metr, suv solig‘ida kub metr va boshqalar. 5. soliq stavkasi- ob’ektning har birligi uchun davlat tomonidan belgilab qo‘yilgan me’yoridir, ya’ni davlatning ob’ektdagi ulushi hissasidir. soliq stavkasi ikki xil usulda: qat’iy stavkalarda (so‘mlarda) va nisbiy stavkalarda-foizlarda ifodalanadi. bozor iqtisodiyotiga o‘tish va inflyatsiya sharoitida nisbiy stavkalarni qo‘llash maqsadga muvofiqdir. bunday hollarda byudjet inflyatsiyadan ko‘p mablag‘ yo‘qotmaydi. agar stavka so‘mlarda hisobga olinsa, soliqlardan tushgan byudjet daromadi yil oxiriga kelib hech qanday iqtisodiy ahamiyatga ega bo‘lmay qolishi mumkin. solik stavkalarining proportsional, progressiv va regressiv turlari mavjud. 6. soliq imtiyozi-soliq imtiyozlari deganda soliq to‘lovchilarga soliq va yig‘imlarni to‘lashdan qisman, vaqtinchalik va to‘liq ozod eti shva soliq bazasini kamaytirish tushuniladi. soliq imtiyozlari bugungi kunda 3 xil turi mavjud: 1. soliqdan batamom ozod etiluvchilar; 2. soliqdan qisman va vaqtincha ozod etiluvchilar; 3. soliqqa tortiladigan bazadan kamaytiriladigan soliqlar. 7. soliq og‘irligi- to‘lovchining hamma soliqlar va yig‘imlar yig‘indisini byudjetga to‘lashidir. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 6 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "soliq tizimi va soliq siyosati"

11. mavzu. soliqlarning iqtisodiy mohiyati va soliq tizimi 1. soliq tushunchasi, uning zarurligi va iqtisodiyotda tutgan o`rni 2. soliq elementlari va funksiyalari 3.soliqlarning iqtisodiy va soliqqa tortish ob`yekti bo`yicha guruhlanishi 4. o`zbekiston respublikasining soliq siyosati 1. soliq tushunchasi, uning zarurligi va iqtisodiyotda tutgan o‘rni. o‘zbekiston respublikasini soliq kodeksining 16- moddasiga asosan soliqlar deganda muayyan miqdorlarda undiriladigan, muntazam, qaytarib berilmaydigan va beg‘araz xususiyatga ega bo‘lgan, byudjetga yo‘naltiriladigan majburiy pul to‘lovlari tushuniladi. boshqa majburiy to‘lovlar deganda belgilangan davlat maqsadli jamg‘armalariga majburiy pul to‘lovlari, bojxona to‘lovlari, shuningdek vakolatli organlar hamda mansabdor shaxslar tomonidan yuri...

Этот файл содержит 6 стр. в формате PDF (165,2 КБ). Чтобы скачать "soliq tizimi va soliq siyosati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: soliq tizimi va soliq siyosati PDF 6 стр. Бесплатная загрузка Telegram