o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristika (tasnif)larini o‘rganish

PDF 5 pages 516.9 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 516.9 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

5- amaliy mashg‘ulot. o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristika (tasnif)larini o‘rganish ishning maqsadi – talabalarda o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristikalarini aniqlash bo‘yicha amaliy ko‘nikmalar hosil qilish. hozirgi vaqtda 500 ming nafargacha xodim o‘lchashlar bilan bog‘liq kasbiy faoliyat bilan shug‘ullanadi. ixtiyoriy kattalikni o‘lchash maqsadida minglab o‘lchov vositalari orasidan tegishlisini tanlab olish uchun ularning metrologik xrakteristikalarini bilish muhim ahamiyatga ega. o‘lchov vositalarining o‘lchash natijasi va aniqligiga ta’sir etuvchi xususiyatlari o‘lchov vositalarining metrologik xarakteristikalari deyiladi. bu xususiyatlar quyidagi ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin: 1. o‘lchov vositalarining ko‘rsatkichlarini aniqlashga mo‘ljallangan xususiyatlar. bularga o‘lchov vositasi va o‘lchov o‘zgartgichi tomonidan o‘lchanadigan kattalik, uning o‘lchov birligi, bo‘lish shkalasi va shkala qiymati, bir va ko‘p miqdorli o‘lchovlar, raqamli o‘lchash vositalarida chiquvchi kodning o‘lchov birligi, kodning razryadlari soni, kodning eng kichik razryadining qiymati kiradi. 2. o‘lchov ko‘rsatkichlarining sifati – aniqligi va to‘g‘riligi xususiyati. ko‘rsatish aniqligi o‘rtacha kvadratik xatolikni hisobga olgan holda yoki analog o‘lchash vositasi yordamida aniqlanadi. o‘lchash natijasining to‘g‘riligi o‘lchash vositasini metrologik attestatsiyasiga …

2 / 5

arini tanlashda o‘lchash kattaligi, o‘lchash diapazoni (o‘lchash oralig‘i), bo‘lish shkalasi va o‘lchash aniqligi uning metrologik tavsifi hisoblanadi. o‘lchov vositalarining metrologik xarakteristikalari barcha turdagi o‘lchov vositalarining sifat ko‘rsatkichlarini va texnik darajasini belgilovchi mezon hisoblanadi. shu sababli ular davriy ravishda metrologik attestatsiya qilib boriladi. o‘lchash axborotiga nafaqat miqdor bo‘yicha talablar, balki sifat bo‘yicha ham talablar qo‘yiladi. bunga o‘lchashning aniqligi, ishonchliligi, to‘g‘riligi, mos keluvchanligi va shu kabi tavsiflar kiradi. aniqlik - bu mezon o‘lchash natijalarini kattalikning chinakam qiymatiga yaqinliligini ifodalaydi. miqdor jihatdan aniqlik nisbiy xatolik moduliga teskari tarzda baholanadi. masalan, agar o‘lchash xatoligi 10 -3 bo‘lsa, uning aniqligi 10 3 bo‘ladi yoki boshqacha aytganda, qanchalik aniqlik yuqori darajada bo‘lsa, shunchalik, o‘lchash natijasidagi muntazam va tasodifiy xatoliklar ulushi kam bo‘ladi. ishonchlilik - o‘lchash natijalariga ishonch darajasini belgilovchi mezon hisoblanadi. o‘lchash natijalariga nisbatan ishonchlilikni ehtimollar nazariyasi va matematik statistika qonunlari asosida aniqlanadi. bu esa konkret holat uchun xatoligi berilgan chegaralarda talab etilgan ishonchlilikdagi natijalarni olishni …

3 / 5

ususiyatlar muhim hisoblanadi. bu xususiyatlarga quyidagi parametrlar kiradi: - o‘lchanadigan kattalik va kattalikning o‘lchov birligi; - o‘lchов vositasining o‘lchash diapazoni (chegarasi); - bo‘lish shkalasi (raqamli o‘lchov vositalarida bo‘lish shkalasi bo‘lmaydi); - o‘lchов vositasining aniqlik klassi. а в с д 1-расм. namunaviy (tipovoy) analogli o‘lchov vositasining asosiy metrologik xarakteristikalari: а - o‘lchanadigan kattalik va kattalikning o‘lchov birligi; в - o‘lchов vositasining o‘lchash diapazoni (chegarasi); с - bo‘lish shkalasi (raqamli o‘lchov vositalarida bo‘lish shkalasi bo‘lmaydi); д - o‘lchов vositasining aniqlik klassi. o‘lchов vositasining aniqlik klassi bir xil tipdagi barcha o‘lchov vositalari ko‘rsatkichlarining to‘g‘riligini, ko‘rsatkich aniqligini chegara qiymatlarda baholagani holda, ta’minlaydigan va belgilaydigan umumlashtirilgan tavsif hisoblanadi. standartlarda har bir muayyan tipdagi o‘lchov vositalari uchun shu tipdagi o‘lchash vositalarining aniqlik klasslarini belgilab beruvchi umumlashtirilgan metrologik xarakterisitkalarga talablar belgilangan bo‘ladi. aniqlik klasslari o‘lchov vositalariga davlat qabul tekshiruvlari natijalariga ko‘ra beriladi. bitta kattalikni turli oraliqda o‘lchashga mo‘ljallangan o‘lchash vositalarining har qaysisiga o‘lchov oralig‘iga ko‘ra turlicha aniqlik …

4 / 5

н рақамлар айлана ичига ёзилган бўлиши мумкин. бундай ҳолда ўлчанадиган миқдор ўлчов воситаси кўрсаткичининг шу сондаги фоизи ҳисобидаги қийматдан катта бўлиши мумкин эмас. масала. тенг тақсимланмаган шкалали аниқлик класси 2,5 бўлган мегаомметрнинг ўлчов кўрсаткичи 40 момни 0 200 ~ μu (2) 0 200 ~ μu (3) ~ μu 0 200 ~ μu 1,5 гост 8711-78 (4) vositasining aniqlik klassi belgisi bilan bir qatorda, shu tipdagi o‘lchov vositalariga aniqlik klasslarini reglamentlovchi standart yoki texnik shartlar nomeri ham ko‘rsatiladi. o‘lchov vositalarining joiz xatoliklari chegaralarini ifodalash shakllari va ularning aniqlik klasslarini belgilashga umumiy talablar gost 8.401-80 da berilgan. aniqlik klasslari shartli belgilarni qo‘shgan holda lotin alifbosining bosh harflari (masalan, m, s va sh.k.) yoki rim raqamlari (i, ii, iii, iv va sh.k.) bilan belgilanishi mumkin. normativ- texnik hujjatlarda bunday belgilashlarning ma’nosi ochib berilgan. kirish (chiqish) signalining nol qiymati o‘lchash diapazonining chekkasida yoki o‘lchash diapazonidan chetda joylashgan, teng taqsimlangan, deyarli teng taqsimlangan yoki darajali …

5 / 5

5 bo‘lgan ampermetrning sanoq qurilmasi 4 a kuchlanishni ko‘rsatgan (2-rasm). o‘lchanadigan tok kuchi qanchaga teng? masalaning yechimi. ampermetrning yuqori o‘lchash chegarasi 20 a. u holda (20*1,5/100) = 0,3 a. demak, o‘lchanadigan tok kuchi ko‘rsatkich ko‘rsatgan miqdordan 0,3 a dan ortiq bo‘lishi mumkin emas. demak, o‘lchanadigan tok kuchi аiа 3,47,3  bo‘ladi. 2-rasm. teng taqsimlangan shkalali ampermetrning yuza paneli (aniqlik klassi 1,5) 3-masala. nominal chastotasi 50 gs bo‘lgan 2-aniqlik klassdagi raqamli chastotomer 47 raqamini ko‘rsatgan (3-rasm). o‘lchanadigan chastota qanchaga teng? 3-rasm. 50 gs nominal chastotali 2 aniqlik klassli chastotomerning yuza paneli. masalaning yechimi. chastotomerda o‘lchanadigan chastota tabloda ko‘risatilayotgan miqdordan 1 gs dan katta bo‘lishi mumkin emas. shunga ko‘ra aniqlanadigan chastota . 48 46 гцfгц  aniqlik klasslari yuqorida ko‘rsatilgan raqamlar qatoridagi raqamlardan farq qilsa, o‘lcham qiymatini aniqlash uchun shu tipdagi o‘lchash vositalarining standartlariga murojaat etish zarur. shu raqamlar qatorida berilgan aniqlik klasslari boshqa qo‘shimcha belgilar vositasida ham belgilanishi mumkin. masalan raqamlar …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristika (tasnif)larini o‘rganish"

5- amaliy mashg‘ulot. o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristika (tasnif)larini o‘rganish ishning maqsadi – talabalarda o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristikalarini aniqlash bo‘yicha amaliy ko‘nikmalar hosil qilish. hozirgi vaqtda 500 ming nafargacha xodim o‘lchashlar bilan bog‘liq kasbiy faoliyat bilan shug‘ullanadi. ixtiyoriy kattalikni o‘lchash maqsadida minglab o‘lchov vositalari orasidan tegishlisini tanlab olish uchun ularning metrologik xrakteristikalarini bilish muhim ahamiyatga ega. o‘lchov vositalarining o‘lchash natijasi va aniqligiga ta’sir etuvchi xususiyatlari o‘lchov vositalarining metrologik xarakteristikalari deyiladi. bu xususiyatlar quyidagi ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin: 1. o‘lchov vositalarining ko‘rsatkichlarini aniqlashga mo‘ljallangan xususiyatlar. bula...

This file contains 5 pages in PDF format (516.9 KB). To download "o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristika (tasnif)larini o‘rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘lchov vositalarini metrologik… PDF 5 pages Free download Telegram

o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristika (tasnif)larini o‘rganish

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "o‘lchov vositalarini metrologik xarakteristika (tasnif)larini o‘rganish"

Similar files