mafkuraviy tarbiyaning ahamiyati

DOCX 8 pages 24.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 24.4 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

10-11 mavzu: komil insonni voyaga yetkazishda mafkuraviy tarbiya omillarining ahamiyati reja: 1. mafkuraviy tarbiya omillari tarkibi 2. komil insonni tarbiyalashda mafkuraviy tarbiyaning o’rni 3. mafkuraviy tarbiyaning yoshlarda mafkuraviy immunitetni shakllantirishda ta’sirchan omil ekanligi tayanch so’z va iboralar a. navoiy, bobur, farobiy, komenskiy, paxlovon mahmud kishilik tarixidan ma'lumki, komillik sifati faqatgina insonga nisbatan qo'llaniladi. zero yer yuzidagi tirik mavjudotlar orasida faqat odamzodgina aqlga ega bo'lgan yagona bunyodkor hisoblanadi. bundan tashqari inson — tafakkur va tasawur sohibi, fikr-tuyg'ular, g'oya va orzularga ega bo'lgan, ularni amalga oshira oladigan zotdir. aniq fanlar uchun odam — bu biologik yoki fiziologik vujud va moddiy ehtiyojlar sohibi bo'lsa, ijtimoiy-gumanitar fanlar uchun u madaniy borliq, ma'naviy boyliklar yaratuvchi bo'lib hisoblanadi. ana shu bois, insonni ijtimoiy jihatdan baholaganda bo'y-basti, shakl-shamoyili, og'irligi emas, balki uning intellektual- imkoniyatlari, yarata oh'sh qobiliyati, faoliyati, xatti-harakati, fel-atvoriga ko'proq e'tibor beriladi. boshqacha qilib aytganda, insonning qadr-qimmati va hurmat-e'tibori uning moddiy emas, balki ijtimoiy sifatlari va …

2 / 8

a alohida e'tibor bilan qaralganini ko'ramiz. asarda «ezgu fikr», «ezgu so'z» va «ezgu ish» tamoyillarini o'z qiyofasida ifodalagan kishi komil bo'lishi mumkinligi misollar orqali ko'rsatilgan. ana shu uch xususiyat aslida eng yetuk inson qiyofasining asosiy belgisi emasmi? haqiqatan ham inson ezgulikni o'ylasa, unga intilsa, ezgulikdan so'ylasa va kuylasa, unga amal qilsa, bu jarayonda ezgu ishlarni amalga oshirsa, shuning o'zi komillik emasmi? vatanimiz tarixidan ma'lumki, umuman ta'lim va tarbiya muammolari va xususan komil inson masalasi doimo ulkan ma'rifiy vazifa sifatida qaralgan. bu masala ayniqsa tasawufning bosh jnavzularidan biri bo'lgan va o'tmish allomalari ijodida o'z aksini topgan. o'rta asrning yirik namoyandalari xorazmiy, forobiy, jbn sino, unsurulmaoliy kaykovus, yusuf xos hojib, ahmad yugnakiy, mahmud koshg'ariy, lutfiy, alisher navoiy va boshqa ko'plab allomalar ham o'z asarlarida komil inson tarbiyasi bilan bog'liq bo'lgan qimmatli fikrlarni bayon qilganlar. misol uchun unsurulmaoliy kaykovusning 44 bobdan iborat bo'lgan «qobusnoma»sini olaylik: 63 yoshida, ya'ni muayyan hayotiy tajriba to'planganidan so'ng, …

3 / 8

gan tug'ma quwat, ruh bilan bog'liqdir». odamning qadr-qimmati, aql-zakovati, ijodiy va bunyodkorlik imkoniyatiga yuksak baho bergan forobiy uchun inson — shunchaki tirik mavjudot emas, balki o'z mohiyatiga ko'ra, aql-idrokining kuchi orqali komillikka daxldor bo'lgan ijtimoiy xususiyatlar sohibidir. olim fikricha inson — ijtimoiy faol mavjudot. uning hayoti, yashash tarzi mazmun-ma'nosiz kechmasligi lozim. bu hayot, awalo, aql orqali boshqarilishi, tashkil qihnishi, aniq maqsadga yo'naltirilishi va albatta ijtimoiy aharniyatga ega bo'lishi zarur. forobiy o'zining «aflotun qonunlarining mohiyati» asarida komillik ma'nosiga uyg'un bo'la oladigan «oliyjanoblik» sifatiga quyidagicha izoh beradi: «oliyjanob (kishi) o'z go'zalligi, kuchi, zaifligi, sog'lomligi yoki semizligi uchun oliyjanob emas, balki qonunlarga mos hayot tarzi bo'yicha ma'qul ko'rilgan odatlarga rioya qilgani uchun oliyjanobdir».ko'rinib turganidek, forobiy uchun komillik tushunchasining eng muhim sifati va asosiy mezoni insonning o'zi yashab turgan davrdagi xatti-harakatlari va jamiyatdagi qabul qilingan qonun-qoidalarga rioya etishi bilan bog'liq deb hisoblaydi. mashhur faylasuf va shoir pahlavon mahmud: yuz ming ko'hi qofiii kelida tuymoq, …

4 / 8

n tan aro ruh misoli bilgil, komilda kerak hilm hayoli, bilgil, kim hilimdadur ilm kamoli, bilgil. ulug' allomamiz merosida bu borada ko'pdan ko'p ibratli misralar uchraydi. masalan, hazrat navoiyning «kamol et kasbkim, olam uyidin senga farz o'lmagay g'amnok chiqmoq. jahondin notamom o'tmak biaynih, erurlls hammomdin nopok chiqmoq» degan fikrlari har bir inson komillikni o'ziga shior qilib olishi zarurligini anglatadi. i komillik yo'li — bu ilm yo'lidir. boshqacha aytganda insonl komillikka o'qish, o'rganish va bilish vositasida erishadi. bir umrga| tolibi ilm bo'lishni tarannum etuvchi mana bu ruboiy bobur mirzof qalamiga mansubdir: kim yor anga ilm tolibi ilm kerak, o'rgangali ilm tolibi ilm kerak. men tolibi ilm-u tolibi ilme yo'q, men barman ilm tolibi ilm kerak. darhaqiqat, komillikning negizi ma'rifat va ilmlilikdir. ayniqsa ular insonni ma'naviy yuksakliklar sari yetaklovchi buyuk fazilatlardir. shu o'rinda abulqosim firdavsiyning «shohnoma»sidan olingan quyidagi misralarni yodga olaylik: ilmdan bir shu'la dilga tushgan on, shunda bilursankim, ilm — bepoyon. …

5 / 8

yatni o'ylantirayotgan muhim masalalardan — odamning odamiyligini asrab qolish, shaxs tabiatining tabiiyligini saqlash, inson qalbidagi eng ezgu sifatlarni himoya qilish, odamzodni ma'naviy tanazzuldan qo'riqlash bilan bog'liq. tobora murakkablashib borayotgan jarayon qarshisida turib qolayotgan insoniyatning, odamzod organizmining komillik sifatlarini saqlab qolish masalasi yangi asrda, yangi ming yillikda umuman bashariyatga aloqador muammodir. ushbu masala ular bilan bog'liq bo'lgan yosh avlodga tarbiya va ta'lim berish, uni ma'rifat-u madaniyatga yetaklash muammolari bilan ham dolzarb bo'lib turibdi. tafakkur rivojining, fan-texnika taraqqiyotining, bugungi dunyodagi hadsiz axborotlar, globallashuv jarayonlarining insoniy sifatlariga, ma'naviy-axloqiy tushunchalarga va nihoyat komillik mezonlariga u yoki bu darajada ta'sir etishi tabiiy hoi. yangi asr kishisining komillik xususiyatlari o'zgarib borishi, ong, qalb va tuyg`u tushunchalarining qisman yoki butunlay transformatsiyaga uchrashi, biz o'qigan, tasawur qilgan, shakllantirmoqchi bo'lgan komillik qiyofasi mazmun-mohiyati bilan yangicha tus olishi ham mumkin. ana shu bois komil inson tushunchasining bugungi tahlili, birinchidan, komillik qiyofasini zamonga nisbatan, davr va muhit ichida, ijtimoiy hayot bilan …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mafkuraviy tarbiyaning ahamiyati"

10-11 mavzu: komil insonni voyaga yetkazishda mafkuraviy tarbiya omillarining ahamiyati reja: 1. mafkuraviy tarbiya omillari tarkibi 2. komil insonni tarbiyalashda mafkuraviy tarbiyaning o’rni 3. mafkuraviy tarbiyaning yoshlarda mafkuraviy immunitetni shakllantirishda ta’sirchan omil ekanligi tayanch so’z va iboralar a. navoiy, bobur, farobiy, komenskiy, paxlovon mahmud kishilik tarixidan ma'lumki, komillik sifati faqatgina insonga nisbatan qo'llaniladi. zero yer yuzidagi tirik mavjudotlar orasida faqat odamzodgina aqlga ega bo'lgan yagona bunyodkor hisoblanadi. bundan tashqari inson — tafakkur va tasawur sohibi, fikr-tuyg'ular, g'oya va orzularga ega bo'lgan, ularni amalga oshira oladigan zotdir. aniq fanlar uchun odam — bu biologik yoki fiziologik vujud va moddiy ehtiyojlar sohibi bo'lsa...

This file contains 8 pages in DOCX format (24.4 KB). To download "mafkuraviy tarbiyaning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: mafkuraviy tarbiyaning ahamiyati DOCX 8 pages Free download Telegram