institut va konservatoriya

DOCX 11 pages 55.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.7 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

institut (lotincha institutum — „oʻrnatish“) maʼlum turdagi muassasalarni taʼriflovchi atamadir. xususan, ushbu atama quyidagilarga qoʻllaniladi: institut (lot. institum — tartibot, muassasa) — 1) turli ixtisoslashgan oʻquv yurtlari (oʻrta, oliy, malaka oshirish tizimi), i.t., loyihalash va b. muassasalarning nomi; 2) jamiyatdagi ijtimoiy tartibotlarning muayyan doirasini oʻz ichiga olgan huquqiy meʼyorlar majmui. keng maʼnoda — ijtimoiy turmushni tashkil etuvchi va tartibga solib turuvchi ijtimoiy tuzilmaning bir unsuri — muassasalar, meʼyorlar, qadriyatlar, madaniyat namunalari, qaror topgan feʼl-atvor shakllari majmui: iqtisodiy i. (mas, mulkchilik, ish haqi), siyosiy i. (mas, davlat, armiya, partiya), moliyaviy i.lar (moliya va bank muassasalari) va sh.k. konservatoriya (ital. conservatorio — boshpana) — maxsus musiqa oʻquv yurti. turli yoʻnalishlardagi musiqa ijrochiligi, kompozitorlik va musiqashunoslik sohalari boʻyicha muayyan tizimda taʼlim beradi. dastavval italiyada yetim va qarovsiz bolalarga moʻljallangan boshpana — k. (birinchisi neapol, 1537) deb atalib, unda turli hunarlar qatori musiqa (asosan, qoʻshiqchilik) ham oʻqitilgan. 17-asr oxiridan italiya k.lari professional musiqachilarni tayyorlaydigan …

2 / 11

zkur k. mamlakatning musiqa ijrochiligi, bastakorlik va musiqashunoslik sohalarida yuqori malakali mutaxassislarni tayyorlashning asosiy markazi sifatida milliy sanʼatning rivojiga salmoqli hissa qoʻshib keladi. universitét (olmoncha universität soʻzidan, u esa oʻz navbatida lotincha universitas magistrorum et scholarium — «oʻqituvchilar va olimlar jamoati» iborasidan kelib chiqqan) fundamental va amaliy fanlar oʻqitilib, mutaxassislar tayyorlanadigan oliy taʼlim muаssаsаsidir. odatda, ilmiy-tadqiqot ishlarini ham olib boradi. bugungi kundagi universitetlarning aksariyati oʻquv-ilmiy-amaliy majmualar sifatida faoliyat yuritishadi. universitetlar oʻz tarkiblariga bir necha fakultetlarni oladi. universitet (lot. universitas — yigʻindi, majmua) — tabiiy, ijtimoiy va gumanitar yoʻnalishda yuksak malakali mutaxassislar tayyorlashga yoʻnaltirilgan kup tarmoqli oliy oʻquvilmiy muassasa. u. oʻz bitiruvchilarining kelajakdagi ilmiyamaliy va pedagogik faoliyatlari uchun chuqur nazariy tayyorgarlik kurishlarini taʼminlaydi. oʻquv va ilmiy tadqiqot ishlarining uzviy ravishda qoʻshib olib borilishi u. taʼlimining asosiy oʻziga xos jihatidir. u. musulmon sharqidagi oliy [[madrasa yoki madrasai oliya (qarang [[madrasa) makrmiga toʻgʻri keladi. yaqin sharq mamlakatlarida dorilfunun deb ataladi. oʻrta asrlar yevropasida …

3 / 11

kembrij (1209), oksford (12-asr 2yarmi), ispaniyaning salamanka (1218), portugaliyaning lissabon (1290) shaharlarida paydo boʻldi. 14-asrga kelib markaziy yevropada ham bir nechta u.lar ochildi. universitet va ilmfan taraqqiyoti tufayli 1348 i. praga, 1364 y. krakov, 1365 i. vena u.lari yuzaga keldi. oʻrta asrlardagi u.larda, odatda, artistlik (tayyorlov), ilohiyot, tibbiyot, huquq singari 4 ft boʻlgan. artistlik fakulteti hamma uchun majburiy boʻlib, unda ritsarlar .uchun zarur "etti erkin sanʼat" oʻrgatilgan. artistlik ftining grammatika, ritorika, dialektika asoslarini oʻrgangan talabasiga sanʼat bakalavri darajasi berilgan. ftning falsafa, arifmetika, geom., astronomiya va musiqa nazariyasining toʻliq kursini uzlashtirgan talaba sanʼat magistri darajasiga erishgan va u kalgan 3 ftdan biriga kirib oʻqish xuquqini qoʻlga kiritgan. dastlabki u.larda xuddi madrasalardagi kabi oʻqish muddati ham, talabalarning yosh chegarasi ham belgilab qoʻyilmagan. amalda u.da oʻqish 12—14 y.lab davom etgan. chet ellardagi hozirgi u.lar tashkiliy tuzilishiga kura, mustaqil ft, institut, maktab va kollejlarning oʻziga xos birlashmasidan iborat. dunyoning koʻp u.larida ilmiy tadqiqotchilar bilan …

4 / 11

u. taʼlim tizimiga yaqin keladi. turkistonda u., yaʼni madrasai oliya 10-asrdayoq yuzaga kelgan boʻlsada, zamonaviy maʼnodagi dastlabki u. toshkentda 1918 yil 21 aprelda turkiston xalq universiteti nomi bilan ochilgan. ammo bu u. rus va yevropalik aholi uchun moʻljallangan edi. oradan 20 kun oʻtib, oʻzbek jadidlari tashabbusi bilan 1918 yil 12 mayda munavvarqori abdurashidxonov rahbarligida "turkiston musulmon xalq dorilfununi" tashkil etildi (qarang oʻzbekiston milliy universiteti). oʻzbekistonda ikkinchi u. 1933 yil samarkand shahrida ochilgan (qarang samarkand universiteti). 1976 yilda qoraqalpogʻiston universiteti tashkil etildi. oʻzbekiston mustaqillikka erishgunga kadar mamlakatimizda 3 u. faoliyat koʻrsatgan. 2002 yil oʻzbekistonda 20 u. boʻlib, ularda 113,7 ming talaba taʼlim oldi. respublikadagi kup u.lar maktab, akademiklitsey va kasbhunar kollejlari singari tuzilmalarni ham oʻz ichiga oladi. 2. u. (oʻzbekiston milliy universiteti va toshkent texnika universiteti) oʻz institutlariga ham ega. akademiya (yun. – akademos – afsonaviy qahramon akadem nomidan)– ko‘pgina ilmiy muassasa, jamoat tashkilotlari, o‘quv yurtlarining nomi. mil. av. 4-asrda platon …

5 / 11

s solingan. abu rayhon beruniy shu a.ning rahbari bo‘lgan (bu a. doirasida abu ali ibn sino, fayla-suf abu saxl masihiy, tabib abulhasan hammor va boshqa ish olib borishgan). amir temur tomonidan samarqandda to‘plangan olim, yozuvchi va me’morlar 15-asr fani va madaniyati taraqqiyotiga munosib hissa qo‘shganlar. ulug‘bek ma-drasasi va rasadxonasi ham o‘z davrining a. sidir; bu a. qozizoda rumiy, g‘iyosiddin jamshid al-koshiy, ali qushchi va boshqa buyuk matematik hamda astronomlarni birlashtirgan. 15-asrning 2- yarmida ilmiy va madaniy mar-kazga aylangan hirotda, navoiy atrofida olim, yozuvchi, rassom, sozanda va boshqalardan tarkib topgan o‘ziga xos ilmiy va badiiy jamiyat yuzaga kelgan. hirot miniatyura maktabinn o‘rta asr sharqida davlat to-monidan ta’sis etilgan birinchi badi-iy a. deb hisoblash mumkin (behzod shu a.ning eng yirik vakilidir). 15–16-asrlarda yevropada (italiyada) turli ilmiy jamiyatlar a. deb atala boshlagan; ularning faoliyati asosan ijtimoiy fanlar yo‘nalishida bo‘lgan. 17-asrda bir qancha ilmiy jamiyatlar – a.lar tuzilib, ular asosan tabiatshunoslik masalalari bilan shug‘ullangan. …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "institut va konservatoriya"

institut (lotincha institutum — „oʻrnatish“) maʼlum turdagi muassasalarni taʼriflovchi atamadir. xususan, ushbu atama quyidagilarga qoʻllaniladi: institut (lot. institum — tartibot, muassasa) — 1) turli ixtisoslashgan oʻquv yurtlari (oʻrta, oliy, malaka oshirish tizimi), i.t., loyihalash va b. muassasalarning nomi; 2) jamiyatdagi ijtimoiy tartibotlarning muayyan doirasini oʻz ichiga olgan huquqiy meʼyorlar majmui. keng maʼnoda — ijtimoiy turmushni tashkil etuvchi va tartibga solib turuvchi ijtimoiy tuzilmaning bir unsuri — muassasalar, meʼyorlar, qadriyatlar, madaniyat namunalari, qaror topgan feʼl-atvor shakllari majmui: iqtisodiy i. (mas, mulkchilik, ish haqi), siyosiy i. (mas, davlat, armiya, partiya), moliyaviy i.lar (moliya va bank muassasalari) va sh.k. konservatoriya (ital. conserva...

This file contains 11 pages in DOCX format (55.7 KB). To download "institut va konservatoriya", click the Telegram button on the left.

Tags: institut va konservatoriya DOCX 11 pages Free download Telegram