hovuzlar xonadonning mikroiqlimini saqlab turgan

DOCX 3 sahifa 22,1 KB Bepul yuklash

3 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 22,1 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 3

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (3 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 3

amir temur davlati iqtisodiyotida dehqonchilik asosiy oʻrin tutganligi mamlakatda sugʻorish ishlariga alohida ahamiyat qaratishni taqozo etardi. shu bois ham xiv asr oxiri – xv asr boshlarida movarounnahr va xurosonda katta-kichik daryo va soylardan yirik irrigatsiya tarmoqlari chiqarildi. suvdan foydalanish ishlarini rivojlantirish maqsadida korizlar qazildi, suv omborlari va hovuzlar barpo etildi. bundan tashqari, suv tanqis ayrim viloyat va vohalar, shahar va qishloqlarning suv taʼminotini yaxshilash uchun suv inshootlari qurildi. hovuzlar xonadonning mikroiqlimini saqlab turgan amir temur davrida bunyod etilgan va foydalanilgan bunday suv inshootlari ichida suv yigʻish va saqlash uchun qazilgan chuqur joy, ichimlik suvi saqlanadigan sunʼiy suv havzasi hisoblangan hovuzlar ajralib turadi. jumladan, sohibqiron temur tomonidan bunyod etilgan koʻrkam bogʻlarning har biri muhandislik texnologiyalari asosida qurilgan bir nechta hovuzlar bilan jihozlangan. bunday hovuzlar estetik zavq olish predmeti vazifasini bajarishi bilan bir qatorda, undagi suvdan turli maqsadlarda foydalanilgan. ayrim oʻrta asr shaharlarida har bir mahallaning masjidi oldidagi katta hovuzlarga suv toʻlgʻazilib, …

2 / 3

aqlash odati muqaddas qonun hisoblangan. hovuzlar tabiiy sharoitlarni hisobga olgan holda bunyod etilgan. ularning atrofi toshlar bilan qoplab yoki daraxtlar ekib mustahkamlangan. suvi serobligi sabab samarqand “dunyoning jannati” deb taʼriflangan 1386-yildan temur davlati tasarrufiga kirgan janubiy ozarbayjondagi bosh shahar – tabrizda toʻqqiz kun turgan ispan elchisi klavixo oʻz kundaliklarida: “shahar koʻchalari va maydonlarida koʻplab hovuz va quduqlar bor. bahorda ularga muz toʻldirib, yoniga odamlar suv ichadigan mis va temir kosalar qoʻyiladi”, – deb qayd etgan. tarixchi olim o.boʻriyevning maʼlumot berishicha, hofiz abru oʻzining “geografiya” asaridagi “movarounnahr tavsifi” qismida samarqand haqida shunday yozadi: “mahallalar, bozorlar, koʻchalar va aksar xonadonlarda oqar suvlar bor. qaysi joyga bormagin katta hovlilarning birortasi hovuzsiz va daraxtsiz emas. shu sababdan, (shahar) "jannat ad-dunyo” (“dunyoning jannati”) degan unvon olmish". oqsaroyga suv maxsus qoʻrgʻoshin quvurlarda oqib kelgan yuqorida qayd etilganidek, amir temur davrida markaziy shaharlar va ularning atrofida suv inshootlari qurilib, bogʻlar barpo etildi. bu jarayonda, ayniqsa, ulkan mamlakat …

3 / 3

eyin suv pastga sunʼiy sharshara holatida tushgan. manbalardagi maʼlumotlarga koʻra, samarqand tevaragidagi 12 chorbogʻdan biri, shaharning sharq tomonidagi “bogʻi dilkusho”ning oʻrtasidan keng xiyobon oʻtgan, undagi uch qavatli koʻshk yoki saroy atrofiga chinor va tut daraxtlari ekilgan. bogʻning yuqori qismida hovuzlar boʻlgan. maʼlumki, bogʻlarning haqiqiy bogʻ boʻlishi, gurkirab yashnashi uchun suv masalasi toʻgʻri hal qilinishi lozim.chunki bogʻlarning qon tomirlari boʻlmish kanallar, ariqlar bogʻlarni suv bilan taʼminlashi kerak.ushbu bogʻlar asosan zarafshon (koʻhak) daryosi, shuningdek, dargʻom arigʻidan sugʻorilgan. sohibqironning soʻlim bogʻlariga favvoralar koʻrk berib turgan bogʻlardagi hovuzlar toʻrtburchak va toʻgʻri toʻrtburchak shaklida qurilgan boʻlib, katta-kichikligi turlicha boʻlgan. masalan, “bogʻi davlatobod”da 4 ta hovuz mavjud boʻlib, biri 62x28 metr, ikkitasi 25x25 metr, yana biri 32x32 metr boʻlgan. ota-bobolarimizning maʼlumotlariga koʻra, musulmonchilik qoidalariga binoan hovuzlarning eni ham, boʻyi ham kamida 40 gaz qilib qurilgan, aks holda, undagi suv harom deb hisoblangan. soʻzsiz, boshqa bogʻlarda ham koʻplab hovuzlar boʻlgan va ularning chetlariga marmartosh taxtalari yotqizilgan. bogʻlardan …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 3 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hovuzlar xonadonning mikroiqlimini saqlab turgan" haqida

amir temur davlati iqtisodiyotida dehqonchilik asosiy oʻrin tutganligi mamlakatda sugʻorish ishlariga alohida ahamiyat qaratishni taqozo etardi. shu bois ham xiv asr oxiri – xv asr boshlarida movarounnahr va xurosonda katta-kichik daryo va soylardan yirik irrigatsiya tarmoqlari chiqarildi. suvdan foydalanish ishlarini rivojlantirish maqsadida korizlar qazildi, suv omborlari va hovuzlar barpo etildi. bundan tashqari, suv tanqis ayrim viloyat va vohalar, shahar va qishloqlarning suv taʼminotini yaxshilash uchun suv inshootlari qurildi. hovuzlar xonadonning mikroiqlimini saqlab turgan amir temur davrida bunyod etilgan va foydalanilgan bunday suv inshootlari ichida suv yigʻish va saqlash uchun qazilgan chuqur joy, ichimlik suvi saqlanadigan sunʼiy suv havzasi hisoblangan hovuzlar ajralib turad...

Bu fayl DOCX formatida 3 sahifadan iborat (22,1 KB). "hovuzlar xonadonning mikroiqlimini saqlab turgan"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hovuzlar xonadonning mikroiqlim… DOCX 3 sahifa Bepul yuklash Telegram