must’e davri yodgorliklari

PPT 22 стр. 7,7 МБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 7,7 МБ

Тип файла PPT

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

слайд 1 r e j a: must’e davrining boshlanishi. olovning kashf etilishi va uning ahamiyati. must’e davri yodgorliklari va ularni o’rganilishi. must’e davri–asheldan keyingi, xronologik jihatdan muzlikning riss bosqichiga muvofiq keladigan davrdir. bu bosqich bir necha 10 ming yillar davom etgan bo’lib, taxminan 40 ming yillar burun tugagan va u frantsiyadagi must’e g’or-makoni nomi bilan atalgan. must’e madaniyati–neandertal odamlar hayoti, faoliyati, maishiy munosabatlarining aks etishidir. bu davrda neandertallar keng territoriyaga yoyilgan, tabiat bilan ilk paleolit odamlariga nisbatan faolroq munosabatga kirishgan. tabiiy sharoit sovub, evropa, osiyo, amerika shimoliy viloyatlarining katta qismini ulkan muzliklar qoplagan. sharqiy evropa hududlariga ham muz qatlamlari siljigan (uning markaziy skandinaviya bo’lgan) va qalinligi 2 km.ni tashkil etgan. xatto must’e bosqichida o’rta va xarbiy sibirni ulkan muzlik qatlami qoplagan. shimoliy-sharqda esa markazi chukotka bo’lgan muzlik qoplagan. umuman, million km2 ni muz qoplab, bu joy inson faoliyat ko’rsata olmaydigan hududga aylangan. must’e davrida – mamontlar, shimol bug’ilari va boshqa …

2 / 22

gan. gorlarga joylashgan odamlarni uzoq vaqt kollektiv mehnat faoliyati bog’lab kelgan. ularning asosiy xo’jalik mashg’uloti – ovchilik bo’lib, u ehtiyojni qondirishdagi asosiga aylandi. odamlarning birgalikda yashashi va uning zaruriyatga aylanishi («kollektivda» yoki g’or ichida) ichki maishiy munosabatlarni shakllanishiga olib keladi. must’e bosqichi ibtidoiy jamiyat ishlab chiqaruvchi kuchlari rivojlanishida katta ahamiyat kasb etadi. chunki bu davrda o’zining ishlab chiqarish funktsiyalariga ko’ra turli tuman bo’lgan tosh qurollar paydo bo’ladi. hozirgi kunda must’e madaniyat qurollarining 60 turi topib o’rganilgan. chaqmoqtosh qurollar yasashning yangi texnikasi must’e davrida keng yoyildi. qurollar yasashning yangi usuli yorma texnika deb ataladi. bu usul orqali tosh qurolning bosh tomoni urib uchirilib, tekis maydonga hosil qilinadi. u zarb maydonchasi deb ataladi. shunday maydoncha hosil bo’lgandan keyin uning chetlaridan avvalgi texnika usuli vositasi bilan hosil qilish mumkin bo’lmagan yupqa tosh parchalarini birin-ketin uchirib olishga imkon tug’ilgan. tosh parrakchalar uchirib olinib bo’lgach, nihoyat tosh bo’lagidan boshqa uchirib bo’lmaydigan, tashqarisi tarashlangan o’zak qolgan. …

3 / 22

shilib olishgan. o’tgan ma’ruzada inson omil davrida olovdan foydalanganligi haqida gapirgan edik. lekin must’e davriga qadar u faqat tabiiy olovdan foydalangan. olov turli yo’llar bilan uzoq vaqt o’chirilmay saqlangan. must’e davrida odamlar yog’ochni-yog’ochga ishqalash yo’li bilan sun’iy olov hosil qilgan. xatto qirish yoki tarashlash tufayli yog’och qipig’ini hosil qilishgan, qipik ishqalanish tufayli qizib, tutagan. uning ustiga tez o’t oladigan yog’och qovuqlari tashlanib, puflash orqali yondirilgan. ammo olov hosil qilishning qadimgi usuli katta bardoshni va ko’nikmani talab etgan. olov hosil qilish mahoratini hamma ham birday egallay olmagan. hatto o’z zamonidagi ibtidoiy qabilalar ham kerak bo’lganida har safar olov hosil qilishdan ko’ra uni saqlab turishni afzalroq ko’rganlar. olov hosil qilishning boshqa usullari (parmalash, chaqmoq toshdan o’t chiqarish va h.k.) ancha keyingi zamonlarga xos usullardir. must’e davridan ko’pgina gulxan qoldiqlari shu kungacha saqlanib qolgan, bu qoldiqlar o’sha zamonlarda olovdan keng foydalanilganini ko’rsatadi. olov odamlarni sovuqdan himoya qilish bilan birga ularni er yuzida keng …

4 / 22

r: o’simliklardan tayyorlangan va go’shtli ovqatlar iste’mol qilgan. odamzodning tongida o’simlik oziq-ovqatlar ko’proq iste’mol qilingan bo’lsa kerak. odamlar bunday oziq-ovqatni tabiatdan tayyor shaklda olishgan. ular o’simlik ildizlarini, mevalarini, zamburug’larni iste’mol qilgan. demak, must’e o’ziga xos arxeologik bosqich bo’lib, u miloddan avvalgi 100-40 ming yilliklarni o’z ichiga olib, kishilik madaniyati rivojlanishida katta ahamiyatga ega bo’lgan. o’tgan ma’ruzada inson omil davrida olovdan foydalanganligi haqida gapirgan edik. lekin must’e davriga qadar u faqat tabiiy olovdan foydalangan. olov turli yo’llar bilan uzoq vaqt o’chirilmay saqlangan. must’e davrida odamlar yog’ochni-yog’ochga ishqalash yo’li bilan sun’iy olov hosil qilgan. xatto qirish yoki tarashlash tufayli yog’och qipig’ini hosil qilishgan, qipik ishqalanish tufayli qizib, tutagan. uning ustiga tez o’t oladigan yog’och qovuqlari tashlanib, puflash orqali yondirilgan. ammo olov hosil qilishning qadimgi usuli katta bardoshni va ko’nikmani talab etgan. olov hosil qilish mahoratini hamma ham birday egallay olmagan. hatto o’z zamonidagi ibtidoiy qabilalar ham kerak bo’lganida har safar olov hosil …

5 / 22

alardan yasalgan; bu plastinkalar yangi sindirish texnikasini qo’llanib, disk (gardish) shaklidagi nukleuslarga (yadro) otboynik (tosh) bilan urib hosil qilingan. qisqa va keng qurollar tayyorlangan. o’tkir uchli qurolning asosiy ishni bajaradigan qismi-o’tkir cho’qqisi, tarashlagichning asosiy qismi esa–uch burchakli plastinkaning yoysimon tagidir. must’e davrida shakli jihatdan tarashlagichga o’xshab ketadigan bo’lsa ham, lekin ishni bajaradigan chetidagi chuqurchasi bilan farq qiladigan o’roq randa paydo bo’lgan. bu asbob bilan randalashgan, po’stloqni shilib olishgan. mavlonova r.a., to’rayev o.t., xoliqberdiyev k.m. - «pedagogika» t., «o’qituvchi » - 2008 yil. bo’ri ziyomuhedov. “ilm hikmati.” abu ali ibn sino nomidagi tibbiyot nashriyoti. 1999 y o’zbekiston respublikasining “ta’lim to’g’risida” gi qonuni (barkamol avlod – o’zbekiston taraqqiyotining poydevori). 1997 yil. t.,“sharq” nashriyoti. r.mavlonova, n.vohidova, n.raxmonqulova. «pedagogika nazariyasi va tarixi». darslik. fan va texnologiyalar, t., 2010 yil. w.w.w. /pedagog/ uz..

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "must’e davri yodgorliklari"

слайд 1 r e j a: must’e davrining boshlanishi. olovning kashf etilishi va uning ahamiyati. must’e davri yodgorliklari va ularni o’rganilishi. must’e davri–asheldan keyingi, xronologik jihatdan muzlikning riss bosqichiga muvofiq keladigan davrdir. bu bosqich bir necha 10 ming yillar davom etgan bo’lib, taxminan 40 ming yillar burun tugagan va u frantsiyadagi must’e g’or-makoni nomi bilan atalgan. must’e madaniyati–neandertal odamlar hayoti, faoliyati, maishiy munosabatlarining aks etishidir. bu davrda neandertallar keng territoriyaga yoyilgan, tabiat bilan ilk paleolit odamlariga nisbatan faolroq munosabatga kirishgan. tabiiy sharoit sovub, evropa, osiyo, amerika shimoliy viloyatlarining katta qismini ulkan muzliklar qoplagan. sharqiy evropa hududlariga ham muz qatlamlari siljigan (uning ma...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPT (7,7 МБ). Чтобы скачать "must’e davri yodgorliklari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: must’e davri yodgorliklari PPT 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram