neolit davri yodgorliklari

DOC 79.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1402834254_43125.doc neolit davri yodgorliklari www.arxiv.uz neolit davri yodgorliklari r e j a: 1. neolit davri haqida tushuncha. neolit davri jamoasining muhim xususiyatlari. 2. o’rta osiyoda neolit davri makonlari va ularning o’rganilishi 3. xulosa. neolit davri uzoq davom etgan tosh asrining so’nggi va yakunlovchi bosqichi hisoblanadi. neolit grekcha, «neos» - yangi, «litos» - tosh degan so’zlardan tarkib topgan bo’lib, u «yangi tosh» davri degan ma’noni anglatadi. arxeologiya faniga neolit tushunchasini ingliz arxeologi lebbok olib kirgan. neolit davri miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklarni o’z ichiga oladi. arxeologlar neolit davrining boshlanishini sopol idishlar yasashni kashf etilishi bilan belgilaydi. neolit davrining ob-havosi hozirgidek bo’lib, iqlim kishilarning keng hududlarga tarqalishi va joylashishi uchun imkon bergan. natijada keng hududlarga o’rnashgan odamlar guruhi turli tabiiy sharoitga moslashgan va alohida madaniyat yaratgan. turli geografik muhit va sharoitdan kelib chiqib, ularning mehnat qurollari, uy-ro’zg’or buyumlari turar joylari va ho’jaliklari ham har xil shaklga ega bo’lgan. bu esa ho’jalikning notekis …

idirib ko’chib yurishga barham beriladi. endi doimiy erto’lalar, kulbalar yasash, loydan, zuvaladan uy qurish, neolit davri jamoasining asosiy odatiga, turmush tarziga aylanib boradi. shunday qilib, doimiy o’troqlik ho’jaligi paydo bo’ladi. jamiyatda urug’ning ahamiyati ortib, u o’ziga xos munosabatda namoyon bo’ladi. neolit davrida urug’ jamoalarining qarorgohlari ham shakllanadi. o’troq hayot tarzi mehnat qurollarining takomillashuvini tezlashtiradi. neolit davri kishilari qaerda, qaysi sharoitda yashamasin, ularning qurollari mezolit davri qurollariga nisbatan rivojlangan. kishilik tarixining neolit davri qurollarni ishlash silliqlash, pardozlash, arralash, parmalash usullarining ixtiro etilishi, ibtidoiy ishlab chiqaruvchi kuchlarning oldingi davrlarga nisbatan tezroq rivojlanishiga olib keldi. neolit davrida tosh xom ashyosining xususiyatlari yaxshi o’zlashtirilishi natijasida shakl va vazifa doirasi xar xil bo’lgan yangidan yangi mehnat qurollari yaratiladi. tosh qurollar orasida tosh boltalar, ponalar, tosh teshalar, iskanalar paydo bo’ladi. neolit davrida tosh boltalar keng tarqalgan. pardozlangan tosh boltalar o’rmon kesishda, uy qurilish ishlarida, ovchilikda o’zining tengi yo’q jangovor qurol ekanligini ko’rsatdi. neolit davrida barcha og’ir …

rish, ortib borayotgan zarurat uchun oziq-ovqat zahiralari tayyorlash ayollardan erkaklar qo’liga o’tadi. ijtimoiy hayotda erkaklarning roli ortib borishi oilada erkakning hukmronligiga olib keladi. urug’ ichida ayollarning hukmron mavqeiga barham beriladi. endi matriatxat (ona urug’i) o’rnini patriarxat (ota urug’i)egallay boshlaydi. neolit davrida o’troq turmush tarzi, o’troq ho’jalik janubiy subtropik rayonlarda dehqonchilikning kelib chiqishiga, cho’lli mintaqalarda, azim daryo va ko’l bo’ylarida o’troq ovchilik ho’jaligining qaror topishiga olib keldi. o’troq ho’jalik yuritishning qaror topishi o’z navbatida chorvachilikning ham paydo bo’lishiga olib keldi. markaziy osiyo hududida neolit davri odamlari ovchilik dehqonchilik va chorvachilik bilan qisman esa hunarmandchilik bilan shug’ullangan. markaziy osiyo janubiy xududlarida, kopettog’ (turkmaniston) etaklarida dehqonchilik va ilk chorvachilik qaror topadi. katta-kichik daryolar va ko’llar sohilida ovchilik va chorvachilik, dehqonchilik qaror topishi insoniyat tarixida buyuk burilish yasadi va ko’plab kashfiyotlarga turtki bo’ldi. neolit davri jamoalari hayotida o’troq ho’jalikning yorqin belgisi sifatida yana bir ho’jalik yangiligi ixtiro qilindi. bu bo’lajak hunarmandchilik ho’jaligining muhim tarmog’i …

lishi o’z navbatida boshqa xil ho’jalik mashg’ulotlarining rivojlanishiga turtki beradi. masalan, to’rlarning paydo bo’lishi baliqchilikni keskin darajada rivojlanishiga, o’z navbatida moddiy ehtiyojlarni yanada kengroq qondirish imkoniyatiga olib keldi. neolit davrida turli ho’jalik shakllarining qaror topishi hududlar o’rtasidagi o’zaro buyum almashuvining rivojlanishiga sabab bo’ladi. masalan, chorvachilik mahsulotlarining dehqonchilik mahsulotlariga almashinuvi yoki aksincha. . . neolitda suvda suzish moslamalari dastlabki qayiqlar, shimoliy o’lkalarda esa chenalar paydo bo’ldi. hatto sharning yaratilishi neolit davrining yutug’idir. umuman, odamlar faoliyatida bunyodkorlik va yaratuvchanlik ko’nikma sifatida neolit davrida chuqur egallagan. shuningdek, neolit davrida – jamoa bo’lib ishlab chiqarish mehnatning umumiyligi urug’ mulkchiligi, . . . asosiy xususiyatlardan hisoblangan. neolitda maishiy munosabatlar ham o’z navbatida tartibga solina boshlanadi. guruhli nikoh hukmronligi mavjud bo’lsada, ammo nikoh tub mohiyati bilan o’zining dastlabki bosqichlardagi holatidan farq qiladi. endilikda matriarxat urug’ jamoasining guruhli nikoh doirasida juft oilalar vujudga keladi. ayollar endi tug’ilgan farzandlarining otalaridan o’z urug’lari manfaatlari uchun ishlab berishini talab qiladigan …

qonchilik va chorvachilik ho’jaliklari kashf etilib, ibtidoiy jamoalar tabiatning tayyor mahsulotlari hisobiga yashash qulligidan ozod edilar. boshqa bir mintaqalarda esa hali neolit jamoalari ovchilik va terimchilik bilan shug’ullanar edilar. o’rta osiyoda ham ibtidoiy jamoa rivojining keyingi ikki ko’rinishi mavjud. masalan, uning janubi-g’arbiy rayonlarida, hozirgi turkmaniston respublikasining kopetdog’ tog’i oldi hududlarida neolit davri odamlari miloddan avvalgi vi ming yillikning oxirlari va v ming yillikkning boshlaridayoq ilk dehqonchilik madaniyati bilan band bo’lgan bo’lsalar, markaziy va shimoliy viloyatlarda bu vaqtda odamlar ovchilik va baliqchilik bilan shug’ullanar edilar. neolit davri jamoasining bunday mintaqalararo rivojlanishi har bir viloyatning mavjud tabiiy-iqlim sharoitlaridan kelib chiqar edi. o’rta osiyoda neolit davri yodgorliklari juda keng tarqalgan. ular tekisliklardagina emas, balki o’rta osiyo tog’lik rayonlarida ham ko’p uchraydi. o’lkaning neolit yodgorliklarini uchta yirik – hududiy-madaniy ho’jalik shakllariga ajratish mumkin. fanda ular kaltaminor , xisor va jaytun madaniyati nomi bilan mashhurdir. ularning har biri alohida geografik muhitga ega bo’lgan erlarga joylashgan. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "neolit davri yodgorliklari"

1402834254_43125.doc neolit davri yodgorliklari www.arxiv.uz neolit davri yodgorliklari r e j a: 1. neolit davri haqida tushuncha. neolit davri jamoasining muhim xususiyatlari. 2. o’rta osiyoda neolit davri makonlari va ularning o’rganilishi 3. xulosa. neolit davri uzoq davom etgan tosh asrining so’nggi va yakunlovchi bosqichi hisoblanadi. neolit grekcha, «neos» - yangi, «litos» - tosh degan so’zlardan tarkib topgan bo’lib, u «yangi tosh» davri degan ma’noni anglatadi. arxeologiya faniga neolit tushunchasini ingliz arxeologi lebbok olib kirgan. neolit davri miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklarni o’z ichiga oladi. arxeologlar neolit davrining boshlanishini sopol idishlar yasashni kashf etilishi bilan belgilaydi. neolit davrining ob-havosi hozirgidek bo’lib, iqlim kishilarning keng hududlarga...

DOC format, 79.5 KB. To download "neolit davri yodgorliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: neolit davri yodgorliklari DOC Free download Telegram