neolit davri yodgorliklari

DOC 5 стр. 79,5 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 79,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 5

Обновлено Июн 2026

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

1402834254_43125.doc www.arxiv.uz neolit davri yodgorliklari r e j a: 1. neolit davri haqida tushuncha. neolit davri jamoasining muhim xususiyatlari. 2. oârta osiyoda neolit davri makonlari va ularning oârganilishi 3. xulosa. neolit davri uzoq davom etgan tosh asrining soânggi va yakunlovchi bosqichi hisoblanadi. neolit grekcha, â«neosâ» - yangi, â«litosâ» - tosh degan soâzlardan tarkib topgan boâlib, u â«yangi toshâ» davri degan maânoni anglatadi. arxeologiya faniga neolit tushunchasini ingliz arxeologi lebbok olib kirgan. neolit davri miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklarni oâz ichiga oladi. arxeologlar neolit davrining boshlanishini sopol idishlar yasashni kashf etilishi bilan belgilaydi. neolit davrining ob-havosi hozirgidek boâlib, iqlim kishilarning keng hududlarga tarqalishi va joylashishi uchun imkon bergan. natijada keng hududlarga oârnashgan odamlar guruhi turli tabiiy sharoitga moslashgan va alohida madaniyat yaratgan. turli geografik muhit va sharoitdan kelib chiqib, ularning mehnat qurollari, uy-roâzgâor buyumlari turar joylari va hoâjaliklari ham har xil shaklga ega boâlgan. bu esa hoâjalikning notekis rivojlanishiga sabab boâladi. …

2 / 5

daydib yurish, yangi-yangi ov makonlari qidirib koâchib yurishga barham beriladi. endi doimiy ertoâlalar, kulbalar yasash, loydan, zuvaladan uy qurish, neolit davri jamoasining asosiy odatiga, turmush tarziga aylanib boradi. shunday qilib, doimiy oâtroqlik hoâjaligi paydo boâladi. jamiyatda urugâning ahamiyati ortib, u oâziga xos munosabatda namoyon boâladi. neolit davrida urugâ jamoalarining qarorgohlari ham shakllanadi. oâtroq hayot tarzi mehnat qurollarining takomillashuvini tezlashtiradi. neolit davri kishilari qaerda, qaysi sharoitda yashamasin, ularning qurollari mezolit davri qurollariga nisbatan rivojlangan. kishilik tarixining neolit davri qurollarni ishlash silliqlash, pardozlash, arralash, parmalash usullarining ixtiro etilishi, ibtidoiy ishlab chiqaruvchi kuchlarning oldingi davrlarga nisbatan tezroq rivojlanishiga olib keldi. neolit davrida tosh xom ashyosining xususiyatlari yaxshi oâzlashtirilishi natijasida shakl va vazifa doirasi xar xil boâlgan yangidan yangi mehnat qurollari yaratiladi. tosh qurollar orasida tosh boltalar, ponalar, tosh teshalar, iskanalar paydo boâladi. neolit davrida tosh boltalar keng tarqalgan. pardozlangan tosh boltalar oârmon kesishda, uy qurilish ishlarida, ovchilikda oâzining tengi yoâq jangovor qurol ekanligini …

3 / 5

a, xususan oilada oâziga xos mehnat taqsimoti shakllanadi. demak, barcha yumushlar â moddiy ehtiyojni qondirish, ortib borayotgan zarurat uchun oziq-ovqat zahiralari tayyorlash ayollardan erkaklar qoâliga oâtadi. ijtimoiy hayotda erkaklarning roli ortib borishi oilada erkakning hukmronligiga olib keladi. urugâ ichida ayollarning hukmron mavqeiga barham beriladi. endi matriatxat (ona urugâi) oârnini patriarxat (ota urugâi)egallay boshlaydi. neolit davrida oâtroq turmush tarzi, oâtroq hoâjalik janubiy subtropik rayonlarda dehqonchilikning kelib chiqishiga, choâlli mintaqalarda, azim daryo va koâl boâylarida oâtroq ovchilik hoâjaligining qaror topishiga olib keldi. oâtroq hoâjalik yuritishning qaror topishi oâz navbatida chorvachilikning ham paydo boâlishiga olib keldi. markaziy osiyo hududida neolit davri odamlari ovchilik dehqonchilik va chorvachilik bilan qisman esa hunarmandchilik bilan shugâullangan. markaziy osiyo janubiy xududlarida, kopettogâ (turkmaniston) etaklarida dehqonchilik va ilk chorvachilik qaror topadi. katta-kichik daryolar va koâllar sohilida ovchilik va chorvachilik, dehqonchilik qaror topishi insoniyat tarixida buyuk burilish yasadi va koâplab kashfiyotlarga turtki boâldi. neolit davri jamoalari hayotida oâtroq hoâjalikning yorqin …

4 / 5

dilar. zigâir poyalari va jun iplardan toâqilgan mahsulotlarning neolit makonlarida keng tarqalishi yuqoridagi fikrlarning isbotidir. neolitda ip yigirish kashf etiladi. ip yigirishning kashf etilishi oâz navbatida boshqa xil hoâjalik mashgâulotlarining rivojlanishiga turtki beradi. masalan, toârlarning paydo boâlishi baliqchilikni keskin darajada rivojlanishiga, oâz navbatida moddiy ehtiyojlarni yanada kengroq qondirish imkoniyatiga olib keldi. neolit davrida turli hoâjalik shakllarining qaror topishi hududlar oârtasidagi oâzaro buyum almashuvining rivojlanishiga sabab boâladi. masalan, chorvachilik mahsulotlarining dehqonchilik mahsulotlariga almashinuvi yoki aksincha. . . neolitda suvda suzish moslamalari dastlabki qayiqlar, shimoliy oâlkalarda esa chenalar paydo boâldi. hatto sharning yaratilishi neolit davrining yutugâidir. umuman, odamlar faoliyatida bunyodkorlik va yaratuvchanlik koânikma sifatida neolit davrida chuqur egallagan. shuningdek, neolit davrida â jamoa boâlib ishlab chiqarish mehnatning umumiyligi urugâ mulkchiligi, . . . asosiy xususiyatlardan hisoblangan. neolitda maishiy munosabatlar ham oâz navbatida tartibga solina boshlanadi. guruhli nikoh hukmronligi mavjud boâlsada, ammo nikoh tub mohiyati bilan oâzining dastlabki bosqichlardagi holatidan farq qiladi. endilikda …

5 / 5

elementlari paydo boâladi. juft, monogom oila sari qadamlar qoâyiladi. neolit davri er kurrasining barcha mintaqalarida har xil vaqtda sodir boâldi. masalan, bir qitâa aholisi jamiyat taraqqiyotining quldorlik davriga toâgâri kelgan boâlsa, ikkinchi mintaqada endigina dehqonchilik va chorvachilik hoâjaliklari kashf etilib, ibtidoiy jamoalar tabiatning tayyor mahsulotlari hisobiga yashash qulligidan ozod edilar. boshqa bir mintaqalarda esa hali neolit jamoalari ovchilik va terimchilik bilan shugâullanar edilar. oârta osiyoda ham ibtidoiy jamoa rivojining keyingi ikki koârinishi mavjud. masalan, uning janubi-gâarbiy rayonlarida, hozirgi turkmaniston respublikasining kopetdogâ togâi oldi hududlarida neolit davri odamlari miloddan avvalgi vi ming yillikning oxirlari va v ming yillikkning boshlaridayoq ilk dehqonchilik madaniyati bilan band boâlgan boâlsalar, markaziy va shimoliy viloyatlarda bu vaqtda odamlar ovchilik va baliqchilik bilan shugâullanar edilar. neolit davri jamoasining bunday mintaqalararo rivojlanishi har bir viloyatning mavjud tabiiy-iqlim sharoitlaridan kelib chiqar edi. oârta osiyoda neolit davri yodgorliklari juda keng tarqalgan. ular tekisliklardagina emas, balki oârta osiyo togâlik rayonlarida ham …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "neolit davri yodgorliklari"

1402834254_43125.doc www.arxiv.uz neolit davri yodgorliklari r e j a: 1. neolit davri haqida tushuncha. neolit davri jamoasining muhim xususiyatlari. 2. oârta osiyoda neolit davri makonlari va ularning oârganilishi 3. xulosa. neolit davri uzoq davom etgan tosh asrining soânggi va yakunlovchi bosqichi hisoblanadi. neolit grekcha, â«neosâ» - yangi, â«litosâ» - tosh degan soâzlardan tarkib topgan boâlib, u â«yangi toshâ» davri degan maânoni anglatadi. arxeologiya faniga neolit tushunchasini ingliz arxeologi lebbok olib kirgan. neolit davri miloddan avvalgi 6-4 ming yilliklarni oâz ichiga oladi. arxeologlar neolit davrining boshlanishini sopol idishlar yasashni kashf etilishi bilan belgilaydi. neolit davrining ob-havosi hozirgidek boâlib, iqlim kishilarning keng hududlarga tarq...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOC (79,5 КБ). Чтобы скачать "neolit davri yodgorliklari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: neolit davri yodgorliklari DOC 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram