talab va taklif

PPTX 34 pages 140.8 KB Free download

34 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 140.8 KB

File type PPTX

Pages 34

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 34

4-mavzu: talab va taklif, uy xo’jaliklari, korxonalar va hukumatning bozordagi o’rni 4-mavzu: talab va taklif, uy xo’jaliklari, korxonalar va hukumatning bozordagi o’rni reja: 1.talab tushunchasiga ta’rif bering. 2.talab qonuni nima? 3.uy xo’jaliklari, korxonalar va hukumatning bozordagi o’rni. 4.xulosa 5.foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati talab va taklif bozor iqtisodiyotining fundamental tushunchalari. talab (tovarlar va xizmatlarga talab) — xaridor, isteʼmolchining bozorda muayyan tovarlarni, neʼmatlarni sotib olish istagi; bozorga chiqqan va pul imkoniyatlari bilan taʼminlangan ehtiyojlari. ehtiyoj pul va narx vositasida talabga aylanadi. rasman olganda talab isteʼmol kattaligi miqdoridir. tovarlar dunyosidagi xilma-xillikka moye ravishda talab hosil boʻladi. masalan, oziqovqat tovarlari, sanoat mollari, maishiy va ijtimoiy xizmatlarga boʻlgan talablar tovarlarga talab tuzilmasini tashkil etadi. mazmuni va harakati jihatidan haqiqiy, oʻsayotgan, barqaror qondirilgan, qondirilishi kechiktirilgan, qondirilmagan, meʼyordagi va boshqa talablarga boʻlinadi. har bir isteʼmolchining, yaʼni alohida shaxs, oila, korxona, firmaning biror tovar toʻplamiga yoki tovarlarga bildirilgan talablari yakka talab deyiladi. muayyan tovarga yoki tovarlar toʻplamiga barcha xaridorlar …

2 / 34

gʻliqlik mavjud: narx qanchalik yuqori boʻlsa, boshqa sharoitlar oʻzgarmagan hollarda, sotish uchun shuncha koʻproq tovar taklif etiladi, yoki aksincha, narx pasayishi bilan taklif hajmi qisqaradi. tovar taklifiga, tovarning oʻz narxidan tashqari bir qator omillar: shu tovarni ishlab chiqarish uchun zarur boʻlgan resurslar narxlari; qoʻllaniladigan texnologiya; soliqlar va dotatsiyalar; taqchillik yoki narxlar oʻzgarishlarini kutish; bozordagi sotuvchilar soni va boshqa taʼsir koʻrsatadi. mas., resurelarning arzonlashuvi muayyan tovarni ishlab chikarish xarajatlarini kamaytiradi, bu esa uning taklifi oʻsishini stimullaydi. taklifning oʻziga taʼsir koʻrsatadigan omillar oʻzgarishlariga, birinchi navbatda, narx oʻzgarishlariga sezgirligi taklif elastikligi deb ataladi. talab va taklifning tub mazmuni ularning narx orqali oʻzaro aloqadorlikda mavjud boʻlishidir. bu aloqadorlik — talab va taklif qonuni bozor iqtisodiyotining obyektiv qonuni hisoblanadi. talab va taklifqonuniga koʻra bozordagi taklif va talab faqat miqdoran emas, balki oʻzining tarkibi jihatidan ham bir-biriga mos kelishi kerak, shundagina bozor muvozanatiga erishiladi. bu qonun ayirboshlash qonuni boʻlib, bozorni boshqaruvchi va tartiblovchi kuch darajasiga koʻtariladi. …

3 / 34

sharoitidagi tarixiy kwrinishi talab tushunchasidir. talab ehtiyojdan farq qilib, mustaqil iqtisodiy kategoriya (ilmiy tushuncha) sifatida amal qiladi. maʼlum vaqt oraligʻidagi narxlarning muayyan darajasida ishlab chiqaruvchi yoki sotuvchilar tomonidanmaʼlumturdagi tovar va xizmatlarning daromad va foyda olish maqsadida bozorga chiqarilgan miqdoriga taklif deyiladi. narx oʻzgarishi bilan sotishga chiqariladigan mahsulot miqdori ham oʻzgarishi sababli talab kabi taklifning ham bir qator muqobil variantlari mavjud boʻladi. taklif narxlarning turli darajasida qancha miqdordagi mahsulotning sotishga chiqarilishini koʻrsatadi. narxning oshishi bilan shunga mos ravishda sotishga chiqariladigan tovarlar taklifi miqdori ham ortadi, narxning tushishi bilan taklif hajmi qisqaradi. 1. talab tushunchasi va uning miqdoriga ta’sir qiluvchi omillar. talab qonuni biz ehtiyoj tushunchasi haqida dastlabki bobda gapirgan edik. ehtiyoj kishilarning hayotiy vositalariga bo’lgan zaruriyatini ifodalovchi ilmiy kategoriya sifatida taraqqiyotning hamma bosqichlari uchun umumiy va doimiydir. uning bozor iqtisodiyoti sharoitidagi tarixiy ko’rinishi talab tushunchasidir. talab ehtiyojdan farq qilib, mustaqil iqtisodiy kategoriya (ilmiy tushuncha) sifatida amal qiladi. ehtiyojning faqat pul bilan …

4 / 34

la va uy xo`jaligi tushunchalarni chegaralash lozim. oila deganda, bir uyda yashashi oila-qarindoshchilik aloqalarining umumiyligi bilan birlashgan guruh tushuniladi. uy xo`jaligi esa umumiy vazifalar, yashash joyi, byudjet va odatda oila-qarindoshchilik aloqalari bilan birlashgan kishilar guruhini o`zida namoyon qiladi. boshqacha aytganda, oila faoliyati ko`plab o`lchamlarni o`z ichiga oladi: biologik, demografik, ruhiy, ijtimoiy va b. uy xo`jaligi faoliyati esa oilani faoliyat sohasining birgina-iqtisodiy turiga yo`naltiradi. uy xo`jaligining asosiy funksiyasini inson kapitalini shakllantirish, undan foydalanish va saqlash deb belgilash lozim. uy xo`jaligi uchun faqat “qora qutiga” “kirish”dagi (ish haqi, soliqlar chiqarib tashlangan davlat tomondan ijtimoiy transportlar) va undan “chiqish”dagi (inson kapitali,mehnat, jamg`arma, iste’mol) omillar ma’lum. j.gelbreyt ta’kidlaganidek [36], uy xo`jaligi odatda iste’mol qiluvchi va ishlovchi shaxs bilan tenglashtiriladi hamda tashkilotni tavsiflovchi hokimiyat munosabatlari bilan bog`liq bo`lmagan holda ko`rib chiqiladi. aksincha, institutsional nazariya uy xo`jaligini firmadan va davlatdan farq qiluvchi tashkilotning alohida shakli sifatida tahlil qilishga e’tibor qaratadi. uy xo`jaligining asosida yotuvchi hokimiyat munosabatlari …

5 / 34

holatlar yuzaga kelishidan qat’i nazar kafolatlangan farovonlik darajasini ta’minlashdan iborat. uy xo`jaligining himoya funksiyasi o`zaro yordam va oila a’zolarini moddiy jihatdan qo`llab-quvvatlashning rasmiy va norasmiy me’yorlariga asoslanadi. uy xo`jaligi bu inson kapitalini ishlab chiqarishning umumiy vazifalari, yashash, byudjet va oila-qarindoshchilik aloqalari bilan birlashgan kishilar guruhidir. uy xo`jaligining asosida hokimiyat munosabatlari yotadi – birgalikdagi iqtisodiy faoliyat ustidan nazorat qilish huquqi uning bir a’zosiga – “oila boshlig`i”ga o`tadi. bozor muvozanati bozordagi tapab va taklifntg miqdoran va tarkib jihatidan bir-biriga muvofiq kelishi. bozor muvozanati bir lahzalik (oʻzgarmas taklifda), qisqa muddatli (tashkilot yoki firmalarning oʻzgarmas miqdori va ishlab chiqarish hajmining oʻzgarishi) va uzoq muddatli (iqtisodiy shartsharoit tashkilot, firmalar va mavjud talabning zamonaviy darajasiga muvofiq kelganda) boʻlishi mumkin. talab va taklif uzoq vaqt bir-biridan ajralib qolsa, bozor muvozanati buziladi. umuman olganda bozor muvozanati hamma tovarlarga nisbatan va uzok, vaqt boʻlishi mumkin. ammo juzʼiy va ayrim tovarlarga nisbatan moslikning buzilishi muqarrar. chunki ehtiyojning yuksalishi bilan yangi …

Want to read more?

Download all 34 pages for free via Telegram.

Download full file

About "talab va taklif"

4-mavzu: talab va taklif, uy xo’jaliklari, korxonalar va hukumatning bozordagi o’rni 4-mavzu: talab va taklif, uy xo’jaliklari, korxonalar va hukumatning bozordagi o’rni reja: 1.talab tushunchasiga ta’rif bering. 2.talab qonuni nima? 3.uy xo’jaliklari, korxonalar va hukumatning bozordagi o’rni. 4.xulosa 5.foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati talab va taklif bozor iqtisodiyotining fundamental tushunchalari. talab (tovarlar va xizmatlarga talab) — xaridor, isteʼmolchining bozorda muayyan tovarlarni, neʼmatlarni sotib olish istagi; bozorga chiqqan va pul imkoniyatlari bilan taʼminlangan ehtiyojlari. ehtiyoj pul va narx vositasida talabga aylanadi. rasman olganda talab isteʼmol kattaligi miqdoridir. tovarlar dunyosidagi xilma-xillikka moye ravishda talab hosil boʻladi. masalan, oziqovqat tovarla...

This file contains 34 pages in PPTX format (140.8 KB). To download "talab va taklif", click the Telegram button on the left.

Tags: talab va taklif PPTX 34 pages Free download Telegram