afg’oniston tarixi taqdimoti

PPTX 19 pages 223.2 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 223.2 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

презентация powerpoint termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi xurramov otabekningning jaxon tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti. mavzu:afg’oniston reja: 1. af g’onistondagi o’zaro kurash. 2. ikkinchi ingliz-afg’on urushi (1878-1880). gandamak shartnomasi. 3. qobuldagi xalq qo’zg’oloni. 4. afg’oniston chegaralarining belgilanishi. afg’onlarda feodal munosabatlarning tashkil topish jarayoni osiyoning boshqa xalqlariga nisbatan ancha kech ro’y berdi. xiii-xiv asrlarda bu yerda ibtidoiy jamoa munosabatlarining emirilishi kuchayadi. faqat xvi asrga kelib afg’onlarning uncha katta bo’lmagan feodal davlatlari tashkil topadi. lekin ular ko’p o’tmasdan eron safaviylari hukmronligi ostiga tushib qoldilar. faqat xviii asr o’rtalariga kelib nodirshoh imperiyasining vayronalari o’rnida dastlabki mustaqil afg’on feodal davlati tashkil topadi. 1747-yilda eron shohi nodirshoh o’ldirilgach uning davlati parchalanib keta boshladi. afg’on qabilalari xonlarining kengashida (jirg’a) abdoliy qabilasining boshlig’i, nodirshoh qo’shinidagi afg’on jangchilarining rahbari ahmadshoh afg’oniston shohi deb e’lon qilindi. tez orada afg’onistondagi barcha qabilalar ahmadshohni o’z hukmdori deb tan oldilar, abdoliy qabilasining nomi “durroniy” deb o’zgartirildi va bu qabila a’zolari yangi …

2 / 19

stonning zaiflashishidan manfaatdor bo’lgan inglizlar esa afg’oniston amiri deb goh sheralixonni tan olardilar, goh uning raqibi afzalxonni tan olardilar, o’zaro kurashayotgan bu ikki tomonga navbatma-navbat qurol-yarog’ va moddiy yordam berib turardilar. oxir-oqibatda 1868 yilga kelib sheralixon o’z raqiblari uzil-kesil g’alabaga erishgach, inglizlar unga qarshi o’z o’g’li yoqubxonni isyon ko’tarishga unday boshladilar. sabr kosasi to’lgan amir sheralixon navbatdagi isyondan keyin o’g’li yoqubxonni qobuldagi saroyga qamab qo’ydi. hindiston vitse-qirolining yoqubxonni ozod qilish uchun urinishi ham samara bermadi. sheralixon mamlakatni qattiqqo’llik bilan boshqardi. uning davrida qo’shin 40 ta piyodalar bataloniga va va 16 ta doimiy otliq kavaleriyaga yetkazildi. qo’shin va amaldorlarning maoshi uchun katta mablag’lar sarflanardi va ko’pincha mablag’ etishmasdi. armiyada qo’mondonlik askarlarga ajratilgan mablag’ning katta qismini o’zlashtirib yuborardi, shuning uchun ham askarlar yomon kiyingan, yarim och holda bo’lib, tirikchiligini taminlash uchun turli xil ishlar bilan band bo’lardilar. bunday qo’shin mamlakat ichidagi feodallar isyoni va dehqonlarning chiqishlarini bostirishi mumkin edi, lekin u yana …

3 / 19

siy huquqsizlik, aholini ommaviy ravishda talash, o’zbek va tojik dehqonlarining yerlarini tortib olish avj oldi va bu aholining so’l qirg’oqni tashlab ketishiga olib keldi. ularning ko’pchiligi ruslarning amudaryo ortidagi mulklariga ko’chib ketdilar.70-yillarning oxiriga kelib amudaryoning so’l qirg’og’i to’la tushkunlik va tanazzul holatiga kelib qolgan edi. rus hukumati o’rta sharqda rus-ingliz ziddiyatlarini keskinlashtirib yubormaslik uchun 1873 yilda afg’onistonning shimoliy chegaralarini belgilash taklifi bilan angliyaga murojaat qildi. afg’onistonning shimoliy chegarasi amudaryo bo’yicha o’tishi belgilab qo’yildi, aslida so’l qirg’oqdagi hamma yerlar afg’onlarga tegishli emas edi. rus hukumati inglizlarga afg’oniston rus ta’siridan tashqarida ekanligini rasmiy ravishda e’tirof etdi. natijada rossiya tomonidan o’zining xavfsizligini ta’minlagan angliya afg’onistonga qarshi o’z agressiyasini amalga oshirishga kirishdi. angliyada 1874 yilda dizraeli boshchiligida konservatorlarning hokimyatga kelishi bilan afg’onistonga qarshi urushga bevosita tayyorgarlik boshlanib ketdi. hindiston vitse-qiroli norsbruk urushni boshlashdan cho’chigani uchun 1876 yilda dizraelining tarafdori bo’lgan litton bilan almashtirildi. inglizlar 1876 yilda kelat xonidan qandahorga yaqin bo’lgan kvetto-pisha hududida o’z …

4 / 19

inglizlarning bu talablarini rad etdi va vatan mustaqilligini qurol bilan himoya qilishga qaror qildi. amir bo’lg’usi jangga tayyorlanish uchun aholiga qo’shimcha soliqlar soldi, bu esa xalq ommasi noroziligini keltirib chiqardi. ingliz-rus munosabatlarining yaqin sharqdagi inqirozi va 1877-1878 yillardagi rus-turk urushi natijasida ingliz mustamlakachilarining afg’onistonga qarshi qaratilgan urushi 1877 yilda boshlanmasdan qoldi. rus hukumati ingliz-afg’on munosabatlarining keskinlashib ketganligidan o’z manfaatlari yo’lida foydalanib qolishga intildi va angliyaga harbiy-diplomatik yo’l bilan ta’sir o’tkazishga harakat qildi. bu yaqin sharq inqirozi bilan bevosita bog’liq bo’lib, 1878 yil bahorida, berlin kongressi ochilishi arafasida sodir bo’ldi. bu davrda hali rossiyaning angliya bilan aloqalarning uzilishi va hatto rus-ingliz urushi xavfi bartaraf etilmagan edi. rus hukumati afg’onistonning shimoliy hududlariga 20 ming kishilik qo’shin yubordi, shu bilan birga general stoletov boshchiligidagi rus elchilari qobulga jo’natildi. stoletov janglarda chiniqqan tajribali general bo’lsada, unda diplomatlik mahorati yo’q edi va u afg’onlarga o’z vakolatidan ortiqcha va’dalarni berib yubordi. amir sheralixon stoletov missiyasini juda …

5 / 19

l qilishni rad etdi. shundan keyin angliya tomoni o’z diplomatlarini 3 ming kishilik qo’shin bilan ta’minlab, kuch bilan qobulga kirishga harakat qildi, lekin ular xaybar dovonida afg’on qo’shini tomonidan to’xtatildi. shundan keyin angliya tomoni ultimatum qo’yib, 1878 yil noyabrda afg’onistonga bostirib kirdi. bu bilan ikkinchi ingliz-afg’on urushi boshlanib ketdi. ingliz-hind qo’shinlari uch kolonna bo’lib afg’onistonga bostirib kirdi. amir sheralixonning yomon qurollangan va yaxshi ta’lim ko’rmagan doimiy qo’shini qattiq qarshilik ko’rsatdi, lekin dushman hujumiga dosh berolmadi. inglizlar qandahor, jalolobodni egallab, poytaxtga yaqinlashib qoldilar. sheralixon hokimyatni o’g’li yoqubxonga topshirib, o’zi mamlakat shimolidagi mozori sharifga jo’nab ketdi va bu yerda og’ir kasallandi. shunga qaramasdan u ruslarning yordamiga umid qilardi va rus podshosi bilan uchrashish uchun peterburgga borishga harakat qildi, lekin rus hukumati tashqi ishlar vaziri bunga ruxsat bermadi. sheralixon 1879 yil fevralida vafot etdi. uning vorisi amir yoqubxon inglizlarga hayrihoh edi va u 1879 yil bahorida qarshilikni ko’rsatishni to’xtatib, gandamak qishlog’ida ingliz-hind hukumatining …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "afg’oniston tarixi taqdimoti"

презентация powerpoint termiz davlat universiteti tarix fakulteti 303-guruh talabasi xurramov otabekningning jaxon tarixi fanidan tayyorlagan taqdimoti. mavzu:afg’oniston reja: 1. af g’onistondagi o’zaro kurash. 2. ikkinchi ingliz-afg’on urushi (1878-1880). gandamak shartnomasi. 3. qobuldagi xalq qo’zg’oloni. 4. afg’oniston chegaralarining belgilanishi. afg’onlarda feodal munosabatlarning tashkil topish jarayoni osiyoning boshqa xalqlariga nisbatan ancha kech ro’y berdi. xiii-xiv asrlarda bu yerda ibtidoiy jamoa munosabatlarining emirilishi kuchayadi. faqat xvi asrga kelib afg’onlarning uncha katta bo’lmagan feodal davlatlari tashkil topadi. lekin ular ko’p o’tmasdan eron safaviylari hukmronligi ostiga tushib qoldilar. faqat xviii asr o’rtalariga kelib nodirshoh imperiyasining vayronalari ...

This file contains 19 pages in PPTX format (223.2 KB). To download "afg’oniston tarixi taqdimoti", click the Telegram button on the left.

Tags: afg’oniston tarixi taqdimoti PPTX 19 pages Free download Telegram