neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari

PPT 16 pages 716.0 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 716.0 KB

File type PPT

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

слайд 1 mavzu: neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari mavzu: neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari reja: 1. neft va tabiiy gazni analiz qilishning xromatografik usullari. 2. xromatografik analiz qilishda qо‘llaniladigan asbob-uskunalar. 3. gel xromatografiyaasi. 4. xroatografik analizning ahamiyati. hozirgi paytda eng muhim xromotagrofiya usullari gaz-qattiq modda xramotagrafiyasi, gaz-adsorbsion xromotagrafiya (gax, bunda qо‘zg‘almas faza sifatida qattiq adsorbent ishlatiladi) va gaz-suyuqlik xromotagrafiyasidir (gsx, bunda qattiq sorbent donachalari yuzasidagi suyuqlik pardasi qо‘zg‘almas faza bо‘ladi). gaz xromatografini tuzilishi. 1-tashuvchi gazning doimiy oqim manbai, 2-gaz oqim rostlagichi, 3- tekshiriluvchi namuna miqdorini o’lchab kiritish uchun dozalovchi moslama (dozator), 4-termostatlangan xromotagrafiya kolonkasi, 5-detoktor, 6-o’ziyozar moslama, 7-kolonkali isitish bloki. gaz xromotagrafiyasida tekshiriluvchi aralashmaning tarkibiy qismlari (komponentlari) gaz faza bilan qattiq yoki suyuq fazalar orasida taqsimlanadi. gaz xromatografiyaasida harakatchan fazani gaz yoki bug‘ tashkil qil ad i. gaz xromotagrafiyasini о‘tkazishda ma’lum haroratgacha qizdirilgan tashuvchi gaz oqimiga tahlil qilinadigan namuna kiritiladi. namuna tarkibidagi moddalar tashuvchi gaz oqimida …

2 / 16

tta bо‘ladi. bu usulda xromogografik kolonka sifatida diametri od-0,5 mm va uzunligi bir necha о‘nlab metr bо‘lgan kapilyarlardan foydalaniladi. bunda kapilyarlar qattiq tashuvchi vazifasini bajaradi. ularning ichki devorlari qо‘zgalmas suyuq yoki qattiq faza pardasi bilan qoplangan bо‘ladi. kapilyarlar uzunliginint kattaligi va diametrining kichikligi aralashmalarning tarkibiy qismlarga yaxshi ajratilishini, xromatografiyaalashni katta tezlikda olib borishni va gaz xromatografiyaasining juda sezgir bо‘lishini ta’minlaydi. kapillyar xromatografiyaaning asosiy qiyinchiliklari katta uzunlikdagi ingichka kapilyarlarni tayyorlash, ularning devorlarida suyuq yoki qattiq fazanint yupqa qatlamini hosil qilish va namuna komponentlarining mikro miqdorlarini detektorlashdan iborat. kapilyarlar misdan, alyuminiydan, shishadan, zanglamaydigan pо‘latdan, plasstmassalardan yasaladi. kimyoviy moddalar ta’siriga barqarorligi, tozaligi va tayyorlash osonligi tufayli shishadan tayyorlangan kapillyar kalonkalar amalda kо‘p ishlatiladi. zaruriy uzunlikda tayyorlangan kapillyar baraban yoki kassetaga о‘ralib, ichki yuzasiga qо‘zg‘almas suyuq faza qoplanadi va gaz xromatografiyaaning termoshkafiga joylashtirilib, asbobning gaz zanjiriga ulanadi. kapillyar kolonka devorining ichki yuzasiga qoplash uchun dastlab suyuq faza tanlanadi, u devorni yaxshi hо‘llaydigan va aralashmaning …

3 / 16

ri haroratlarda qaynaydigan uglevodorodlar-skvalan, oktadetsen, vazelin moyi, kremniy-organik birikmalar silikon moylari siloksanlar va boshqalar ishlatiladi. kapillyar xromatografiyasida detektorlarida sistemalarning sezgirligi yuqori (10 g/s gacha), ishchi kamerasining hajmi kichik bо‘lishi kerak. kо‘pincha, alangali ionizatsion turdagi mikrodetektorlar (sezgirligi10-"g/s gacha). krokatarometrlar (10~ ' g/s gacha) va elektrokonduktorimetrik mikrodetektorlar (sezgirligi 10~12 g/s gacha) ishlatiladi. bunday jarayonda quyidagi hollardagina zanjir parchalanishining oldini olish mumkin. amalda qо‘llanilishi. gaz xromatografiyasining amalda keng qо‘llanilishi va katta ahamiyatga sabab shuki, uning yordamida murakkab gaz aralashmalarning alohida komponentlarini taqqoslab aniqlash va miqdoriy jihatdan aniqlash mumkin, tahlilni bajarish kо‘p vaqt talab etmaydi va usul yetarli darajada universaldir. gaz xromatografiyaasi preparativ maqsadlarda fizik-kimyoviy tadqiqotlar va boshqa sohalarda qо‘llanilganda yaxshi natijalar beradi. gaz xromatografiyaasi usuli bilan neft gazlari, kon gazlari, havo, asosiy kimyoviy mahsulotlar, organik sintez sanoatining mahsulotlari, neft va uni qayta ishlash mahsulotlari tahlil qilinadi. gaz xromatografiyaasi usullari ba’zi elementlarning izotoplarini ajratish uchun ham yaroqlidir. gaz xromatografiyaasidan biologiyada, tibbiyotda, yog‘ochni qayta ishlash …

4 / 16

alar kinetikasini va boshqalarni aniqlashda keng qо‘llaniladi. gaz xromatografiyasidan kо‘p komponentli murakkab aralashmalarini tahlil qilishda, mikroqo’shimchalarini aniqlashda, uchuvchan bо‘lmagan birikma (polimerlar) tahlilida element tahlili va boshqalarda ham foydaniladi. kapillyar xromatografiyaa usulida juda nozik aralashmalarni ham tarkibiy qismlarga ajratish mumkin. masalan, kapillyar xromatografiyaa usuli vositasida 15-20 birikmadan tashkil toptan izomer uglevodorodlar aralashmasini bir necha minutda tarkibiy qimslarga ajratish va miqdoriy aniqlash mumkin. kapillyar xromatografiyaaning afzalliklaridan yana biri jarayonni amalga oshirish uchun gazdan juda oz hajmda zarur bо‘lishidir. neftning fraksiyasini 125 c xromatogammasi (-qo’zgalmas faza 50 °c). 1-izopentan; 2-n-pentan; 3-2,2-etilbutan; 4-siklopentan; 5-2,3-dimetshbutan; 6-2-metshpentan, 7-3-metshpentam, 8-n-geksan, 9-2,2-dimetilpentan, 10- metilsiklopentan, 11-2,4—dimetilpentan, 12-benzol, 13-3,3-dimetilpentan, 14-siklogeksan, 15-2-metilgeksan, 16-2,3-dimetilpentan, 17—1,1- dimelpentan, 18- 3-metilgeksan, 19-1,3-sis-dimetilsiklopentan, 20-1,3--trans-dimetilsiklopentan, 21- 1,2—trans-dietilsiklopentan +3-etshpentan, 22- n-geptan, 23-1,2-sis-dimetiisiklopentan+2,2-dimetilgeksan. 24-1,1,3-trimetilsiklopentan, 25- metilsiklogeksan, 26- 2,5-dimetilgeksan, 27-2,4-dimetilgeksan, 28-etilsiklopentan, 29-2,2,3-trimetilpentan, 30-1,2,4-trans-trietilsiklopentan, 31-3,3-dimetilgeksan, 32-toluol, 33-1,2,3-trans-trietilsiklopentan, 34-2,3,4-trimetilpentan, 35-2,3-dimetilgek-san +2,3-metiletilpentan+2,3,3-trimetilpentan, 36-1,1,3-trimetil-siklopentan, 3 7-2-metilpentan, 38-4-metilpentan,.39-3,4-dimetil-geksan.,40-3-metilgeptan, 41-3-etilgeksan+1,2,4 n(sis, trans-trieti1siklopel 7 il 42-1,2,3-trans, sis-trimetilsiklopentan, 43-1,3-sis-dimetilsiklo-geksan + 1,4-trans-dimetilsiklogeksan, 44-1,3-sis-metiletilsiklo-pentan, 45-1,3-trans-metiletilsiklopentan, 2-trans-metiletilsikpopentan, 46-1,1-metiletilsiklopentan,47- n

5 / 16

-oktan+1,2,3,4-trans,tetrametilsiklopentan, 48-1,2-trans-dimetilsiklogeksan, 49-1,3-trans- dimeti1siklogeksan+1 l-sis-dimetilsiklogeksan, gel xromatografiyasi. bu xromatografiyaaning mutlaqo о‘ziga xos turi bо‘lib, molekulalarning ulchamlari orasidagi farqdan foyda lanishga asoslangan. u gel xromatografiyaasi yoki elak xromatografiyasi deyiladi. gel xromatografiyaasida taqsimlanish xromatografiyaasidan farqli ravishda qо‘zg‘almas va harakatchan faza sifatida bitta suyuqlik-erituvchining о‘zi xizmat qiladi. bunda qattiq tashuvchi qatlami - gel donachalarini yuvib о‘tadigan suyuqlik harakatchan faza vazifasini о‘tab, ajratiluvchi aralashma komponeitlarini kolonka bо‘ylab siljitadi. shu suyuqlikning boshqa qismi gel donachalarining g‘ovaklariga joylashib, qо‘zgalmas faza vazifasini bajaradi. aralashma tarkibidagi molekulalar ulchamlari jihatdan turlicha, gel g‘ovaklarining diametri esa о‘zgarmas bо‘lganida moddalar aralashmasi tarkibiy qismlarga ajraladi. bunda ulchamlari gel g‘ovaklarining diametridan kichikroq bо‘lgan molekulalar gelda tutilib qoladi. tekshiriluvchi aralashma filtrlanganda maydaroq molekulgshar gel g‘ovaklariga kirib, shu g‘ovaklardagi erituvchida tutilib qoladi va gel qatlami bо‘ylab g‘ovaklarga kirolmagan yirikroq molekulalarga nisbatan sekinroq harakatlanadi. gel xromatografiyaasi moddalar aralashmasini shu moddalar molekulalarining ulchamlari va massalariga bog‘liq ravishda ajratish imkoniii beradi. aralashmalarni ajratishning bu usuli ancha oddiy, tezkor …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari"

слайд 1 mavzu: neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari mavzu: neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari reja: 1. neft va tabiiy gazni analiz qilishning xromatografik usullari. 2. xromatografik analiz qilishda qо‘llaniladigan asbob-uskunalar. 3. gel xromatografiyaasi. 4. xroatografik analizning ahamiyati. hozirgi paytda eng muhim xromotagrofiya usullari gaz-qattiq modda xramotagrafiyasi, gaz-adsorbsion xromotagrafiya (gax, bunda qо‘zg‘almas faza sifatida qattiq adsorbent ishlatiladi) va gaz-suyuqlik xromotagrafiyasidir (gsx, bunda qattiq sorbent donachalari yuzasidagi suyuqlik pardasi qо‘zg‘almas faza bо‘ladi). gaz xromatografini tuzilishi. 1-tashuvchi gazning doimiy oqim manbai, 2-gaz oqim rostlagichi, 3- tekshiriluvchi namuna miqdorini o’lchab kiritish uchun dozalovchi moslama (...

This file contains 16 pages in PPT format (716.0 KB). To download "neft va tabiiy gazning analiz qilish usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: neft va tabiiy gazning analiz q… PPT 16 pages Free download Telegram