vektorlar algebrasielementlari

PPTX 25 pages 756.6 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 756.6 KB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

mavzu: vektor tushunchasi. vektorlar ustida chiziqli amalllar mavzu: vektorlar algebrasi elementlari mavzu: vektor tushunchasi. vektorlar ustida chiziqli amalllar reja: vektor tushunchasi. vektorlarning tengligi vektorlar proyektsiyalari va koordinatalari vektorlar ustida chiziqli amallar vektorlarning skalyar ko’paytmasi vektorlar algebrasi elementlari fizik, kimyoviy va boshqa hodisalarni o’rganishda uchraydigan kattaliklarni ikki sinfga bo’lish mumkin. skalalyar kattaliklar deb ataladigan kattaliklar sinfi mavjud bo’lib, ularni xarakterlash uchun bu kattaliklarni son qiymatlarini ko’rsatish yetarlidir. bular, masalan, hajm, massa, zichlik, harorat va boshqalardir. lekin shunday kattaliklar mavjudki, ular faqat son qiymatlari bilangina emas, balki yo’nalishi bilan ham xarakrerlanadi. ular yo’nalgan kattaliklar yoki vektor kattaliklar deb ataladi. harakat tezligi, magnit yoki elektr maydonning kuchlanganligi va boshqa kattaliklar shunga misol bo’ladi. 1-ta’rif. yo’naltirilgan kesma vektor deyiladi va 𝐴𝐵 yoki 𝑎→, 𝑏 kabi belgilanadi. yo’naltirilgan 𝐴𝐵 kesmaning 𝐴 nuqtasi uning boshi, 𝐵 esa oxiri deyiladi. 𝐴𝐵 kesmaning uzunligi vektorning uzunligi deyilib 𝐴𝐵 kabi belgilanadi. boshi va oxiri ustma ust tushgan vektor nol …

2 / 25

𝐴𝐵 vektor berilgan bo’lsin. chizmadagi 𝐴1𝐵1 kesmaga 𝐴𝐵 vektorning 𝑂𝑥 o’qdagi proyektsiyasi deyiladi. xuddi shuningdek 𝐴2𝐵2 kesmaga 𝐴𝐵 ni 𝑂𝑦 o’qdagi proyektsiyasi deyiladi. ∆𝐴𝐵𝐶 dan 𝐴1𝐵1 = 𝐴𝐶 = 𝑃𝑟𝑂𝑋𝐴𝐵= 𝐴𝐵 𝑐𝑜𝑠𝛼=𝑎𝑥, 𝐴2𝐵2 = 𝐵𝐶 = 𝑃𝑟𝑂𝑌𝐴𝐵= 𝐴𝐵 𝑠𝑖𝑛𝛼=𝑎𝑦, bu yerda 𝑎𝑥 = 𝑥2 − 𝑥1, 𝑎𝑦 = 𝑦2 − 𝑦1 bir juft (𝑎𝑥, 𝑎𝑦) songa 𝐴𝐵 vektorning koordinatalari deyiladi. demak, 𝑂𝑥𝑦 tekislikda berilgan har qanday nolmas vector o’zining 𝑎𝑥 𝑣𝑎 𝑎𝑦 koordinatalari orqali to’la aniqlanadi va uni 𝐴𝐵(𝑎𝑥, 𝑎𝑦) yoki 𝑎→(𝑎𝑥, 𝑎𝑦) ko’rinishda yoziladi. 𝐴𝐵(𝑎𝑥, 𝑎𝑦) koordinatalari bilan berilgan vektor uzunligi ushbu 𝑑 = 𝐴𝐵 = 𝑎2 + 𝑎2 = 𝑥 𝑦 formuladan aniqlanadi. (𝑥2−𝑥1)2 + (𝑦2−𝑦1)2 (1) 𝑎𝑥 𝑐𝑜𝑠𝛼 = = 𝑥2−𝑥1 va cos(90° − 𝛼) = 𝑎𝑦 = 𝑦2−𝑦1 lar 𝐴𝐵 𝑑 𝐴𝐵 𝑑 𝐴𝐵 vektorning yo’naltiruvchi kosinuslari deyiladi. bu yerda 𝑐𝑜𝑠2𝛼 + 𝑠𝑖𝑛2𝛼 = 1 ga teng. 1-misol. a(1; 3) va b(4; 7) nuqtalar berilgan. 𝐴𝐵 …

3 / 25

𝑐𝑜𝑠𝛾 = 𝑎𝑧 = 𝑎2 + 𝑎2 + 𝑎2 𝑥 𝑦 𝑧 bu yerda 𝑐𝑜𝑠2𝛼 + 𝑠𝑖𝑛2𝛼 + 𝑠𝑖𝑛2𝛾 = 1 ga teng vektorlar ustida chiziqli amallar aytaylik 𝑎→(𝑎𝑥, 𝑎𝑦, 𝑎𝑧) va 𝑏(𝑏𝑥, 𝑏𝑦, 𝑏𝑧) vektorlar va 𝑚 ≠ 0 son berilgan bo’lsin. qo’shish va ayirish. 𝑎→ ± 𝑏 = 𝑐→(𝑎𝑥±𝑏𝑥, 𝑎𝑦 ±𝑏𝑦, 𝑎𝑧 ± 𝑏𝑧) vektorni songa ko’paytirish. 𝑚𝑎→ = (𝑚𝑎𝑥, 𝑚𝑎𝑦, 𝑚𝑎𝑧) 𝑐→ = 𝑎→ + 𝑏 𝑑→ = 𝑎→ − 𝑏 ikki vektorning skalyar ko’paytmasi va uning xossalari. 6-ta’rif. 𝑎→ va 𝑏 vektorlar uzunligini bu vektorlar orasidagi burchakning kosinusiga ko’paytmasini 𝑎→ va 𝑏 vektorlarning skalyar ko’paytmasi deyiladi. ya’ni 𝑎→ ∙ 𝑏 = 𝑎→ 𝑏 cosα xossalari: 1. 𝑎→ ∙ 𝑎→= 𝑎→ ∙ 𝑎→ ∙ 𝑐𝑜𝑠0° = 𝑎→ 2 yoki 𝑎→2= 𝑎→ 2; 2. agar 𝑎→ = 0, yoki 𝑏 = 0, yoki 𝑎→⊥𝑏 bo’lsa, 𝑎→ ∙ 𝑏 = 0 bo’ladi. 3. 𝑎→ ∙ 𝑏=𝑏 ∙ 𝑎→ 4. …

4 / 25

ng image26.png image27.png image28.png image29.png image30.png image31.png image32.png image33.png image34.png image35.png image36.png

5 / 25

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "vektorlar algebrasielementlari"

mavzu: vektor tushunchasi. vektorlar ustida chiziqli amalllar mavzu: vektorlar algebrasi elementlari mavzu: vektor tushunchasi. vektorlar ustida chiziqli amalllar reja: vektor tushunchasi. vektorlarning tengligi vektorlar proyektsiyalari va koordinatalari vektorlar ustida chiziqli amallar vektorlarning skalyar ko’paytmasi vektorlar algebrasi elementlari fizik, kimyoviy va boshqa hodisalarni o’rganishda uchraydigan kattaliklarni ikki sinfga bo’lish mumkin. skalalyar kattaliklar deb ataladigan kattaliklar sinfi mavjud bo’lib, ularni xarakterlash uchun bu kattaliklarni son qiymatlarini ko’rsatish yetarlidir. bular, masalan, hajm, massa, zichlik, harorat va boshqalardir. lekin shunday kattaliklar mavjudki, ular faqat son qiymatlari bilangina emas, balki yo’nalishi bilan ham xarakrerlanadi. ula...

This file contains 25 pages in PPTX format (756.6 KB). To download "vektorlar algebrasielementlari", click the Telegram button on the left.

Tags: vektorlar algebrasielementlari PPTX 25 pages Free download Telegram