увайсий лирикаси ва унинг ўзига хос услуби

DOC 55 sahifa 527,0 KB Bepul yuklash

55 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 527,0 KB

Fayl turi DOC

Sahifalar 55

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 55

uvaysiy lirikasi va uning o'ziga xos uslubi mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi mundarija kirish .......................................................................................................................... 3 i-bob. kichik janrlar takomilida shoira mahorati................5 i.1. uvaysiy ijodida fard janri................................................................5 i. 2. uvaysiy lirikasida chistonning o‘rni........................................11 ii-bob. an’anaviylik va shoira ijodiga xos uslub.....................23 ii.1. nazira janrini yaratishda shoira mahorati....................23 ii.2. uvaysiy she’riyatida g‘azal janrining indevidualligi...................................................................................44 xulosa...................................................................................................................51 adabiyotlar ro‘yxati..............................................................................54 kirish. mavzuning dolzarbligi. ayol – ilohiy mo''jiza. u xohlasa gulga, xohlasa kuchli to'fonga aylanishi mumkin. biz faylasuf shoira jahon otin uvaysiy asarlari qatida o'zbek ayolining ana shunday noyob qudrati ifodasini ko'ramiz. shoir she'riyatida inson ma'naviyatining bugungi kunda ham nihoyatda dolzarb bo'lgan, umumbashariy muammolari yoritilgan. u xviii asr oxiri – xix asr boshlaridayoq (1780-1845), o'zbek ayolining dunyoqarashi, ma'naviyati, haq-huquqlari, jamiyatda tutgan o'rni, onalik baxti va mashaqqatlari haqida bong urgan. prezidentimizning quyidagi fikrlari adabiyotda yuz bergan muhim o'zgarish va yangilanishlarni qayta kashf etishda ko'mak beradi: “… insonni , uning ma'naviy olamini kashf etadigan yana bir qudratli vosita …

2 / 55

of-muhitni badiiy timsollashtirishida yaqqol namoyon bo'ladi. shoira lirik qahramoni atrofni, insonlarni sharq ayoliga xos sinchkov nigoh bilan kuzatadi. ruhiga uyg'oqlik baxsh etuvchi olamning yorug' ranglarini tez ilg'aydi, ba'zan g'ofillik va jaholat belgilarini ko'rib og'rinadi. mehr-oqibat, halollik, adolat, iymon kabi ezgu fazilatlarni sog'inib iztirob chekadi. uvaysiy she'riyatining boshqa ijodkorlar asarlaridan farqli tomonlari ko'p. jumladan, har bir she'ri chuqur, ichki bir to'fon, tug'yon bilan yo'g'iriladi. ana shu – botiniy joziba lirik qahramonning ruhiy holatini ifodalashda noan'anaviy tashbehlar, sharhlar va timsollarni qo'llashga sabab bo'ladi. uvaysiy asarlari hamisha insoniyatga ko‘mak beruvchi, to‘g‘ri yo‘l ko‘rsatuvchi ma’naviyat sarchashmalaridir. ma’naviyat esa – buyuk kelajakning poydevori. shunday ekan, bizning vazifamiz – uvaysiy singari ajdodlarimiz tomonidan bunyod etilgan ma’naviyatni anglash, uni ruhiyatimizda uyg‘otish va ulg‘aytirishdir. demak, uvaysiy she’riyatining uning o‘ziga xos janrlarda ijod qilishi va boshqa o‘z zamondoshlaridan farqlanishi uning uslubini belgilaydi. bitiruv malakaviy ishimizning asosi ham dolzarbligi ham ana shu. bitiruv malakaviy ishning o'rganilish darajasi. uvaysiyning hayoti va …

3 / 55

ijodidagi asosiy g‘azal janrini tadqiq etish. bitiruv malakaviy ishning yangiligi. o'zbek adabiyotshunosligida uvaysiyning hayoti va ijodi keng o'rganilgan. biz uni yuqorida tahlil va tadqiq etdik. ammo uning asarlari janrlari misolida alohida uslubi, mahorati o'rganilmagan. biz kichik ishimizda uvaysiyning o'ziga xos uslubini o'rganishga urindik. bu esa ishimizning o'ziga xos yangiligini ko'rsatadi. bitiruv malakaviy ishining ilmiy-amaliy ahamiyati. mazkur bitiruv malakaviy ishdan maktab, litsey, kollej o‘qituvchilari o‘zbek mumtoz adabiyotidan ma’ruzalar, referatlar yozishda bemalol foydalanishlari mumkin. bitiruv malakaviy ishning ob'ekti. bu mazkur bitiruv malakaviy ishni yozishda uvaysiyning “ko'ngil gulzori to'plami” hamda hayoti va ijodiga doir tadqiqotlaridan foydalandik i bob. kichik janrlar takomilida shoira mahorati i. 1. uvaysiy ijodida fard janri. o‘zbek mumtoz adabiyotida jahon otin uvaysiy ijodi o‘ziga xosliklari bilan ajralib turadi. u nafaqat mazmun, ma’no va badiiy san’atkorlik nuqtai nazaridan, balki janrlar takomilida ham takrorlanmas iqtidorini namoyish eta olgan. xususan, mumtoz she’riyatidagi kichik janrlarda yaratgan asarlar bunga dalil bo‘la oladi. fard – adabiyotdagi …

4 / 55

ishi ikki xil (a-a va b-a) bo‘lishi mumkin” deyiladi. shayx ahmad ibn xudoydod taroziy 1436-1437 yillarda yaratilgan “funun ul-balog‘a” asarining janrlar bayoni qismida fardga to‘xtalib shunday ta’rif beradi: “fard ikki misra bo‘lur. avvalg‘i misraida qofiya bo‘lmas...”3. asarda kamol xo‘jandiy, salmon sovajiy, hofiz sheroziy, xusrav dehlaviy, kirmoniy, nosir buxoriy, sakkokiy sayroniy, lutfiyi shoshiylarning fardlaridan namunalar keltiriladi. hammasi qofiyasiz, ya’ni b-a shaklidagi fardlar. sakkokiy va lutfiyning devoniga ham qofiyasiz, ya’ni b-a shaklidagi fardlar kiritilgan. demak, adabiy jarayondagi holatdan xulosa chiqaradigan bo‘lsak, xv asr i yarmigacha fard janri yuqoridagi shaklga ega bo‘lgan. ya’ni ikki misradan iborat bo‘lib, qofiya bo‘lmagan. ammo juz’iy hollarda uning a-a shaklida qofiyalangan turiga ham manbalarda duch keldik. lekin bu ko‘rinish xos xususiyat darajasiga ko‘tarilmagan. navoiy ijodidan boshlab, bu janrning yanada takomillashgan ko‘rinishlarini kuzatamiz. uning “xazoyin ul maoniy” devoniga 86 ta fardi kiritilgan. ularni kuzatib, quyidagi xulosalarga keldik: birinchidan, navoiy o‘z fardlarida g‘oyaviy mundarijani teranlashtirishga erishgan. ularda chuqur hikmatomuz mulohazalarni, …

5 / 55

ning barchasi tajnisli qofiya asosida yaratilgan. shoira ularda hayotiy kuzatishlaridan anglagan chuqur falsafiy mulohazalarni ifodalashga erishgan. har bir fardda shoiraning takrorlanmas kuzatuvchanlik, xayolchanlik inkishofini ko‘ramiz. uvaysiy devoniga kiritilgan to‘rtala fard ham ramali muasaddasi mahzuf vaznida yozilgan. ularda shoira she’riyatiga xos bo‘lgan teranlik va falsafiy mushohada sezilib turadi: dilrabo, o‘ltur boshingdin aylanay, pandim ol, o‘lsam so‘ngokim ayla nay4. zohiran qaraganda, bayt mazmuni oddiy: “ey dilbar, yonimda o‘tirgin va nasihatimni eshit. agar o‘lsam suyagimdan nay yasagin”. ammo shu o‘rinda savol paydo bo‘ladi. xo‘sh, nega lirik qahramon o‘lganda suyagidan nay yasashni so‘rayapti? shoirning maqsadi, g‘oyasi ana shu nay timsoliga singdirilgan. bu yerda nay ramz sifatida qo‘llanilgan. sharq mumtoz adabiyotida nay chuqur mohiyatga ega. she’riyatimizda uning turlicha talqinlari bor. jamoliddin rumiy “masnaviy”sidagi fikrlar nay ramzi mohiyatini bir qadar oydinlashtiradi: tingla, nay andoq hikoyatlar qilur, ayriliqlardan shikoyatlar qilur. men qamish erdim kesib keltirdilar, sanchilur deb ta’naga o‘ldirdilar. pora –pora qildi ko‘ksimni firoq, baski, so‘yla endi …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 55 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"увайсий лирикаси ва унинг ўзига хос услуби" haqida

uvaysiy lirikasi va uning o'ziga xos uslubi mavzusida yozgan bitiruv malakaviy ishi mundarija kirish .......................................................................................................................... 3 i-bob. kichik janrlar takomilida shoira mahorati................5 i.1. uvaysiy ijodida fard janri................................................................5 i. 2. uvaysiy lirikasida chistonning o‘rni........................................11 ii-bob. an’anaviylik va shoira ijodiga xos uslub.....................23 ii.1. nazira janrini yaratishda shoira mahorati....................23 ii.2. uvaysiy she’riyatida g‘azal janrining indevidualligi...................................................................................44 xulosa.....................................

Bu fayl DOC formatida 55 sahifadan iborat (527,0 KB). "увайсий лирикаси ва унинг ўзига хос услуби"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: увайсий лирикаси ва унинг ўзига… DOC 55 sahifa Bepul yuklash Telegram