mantiq

PPTX 25 стр. 653,8 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 653,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

пора в школу 4-мавзу: мантиқ ф.ф.н. а.рахмонов http://presentation-creation.ru/ маъруза режаси: мантиқнинг объекти ва предмети. тўғри тафаккур қонунлари. тафаккурнинг мантиқий шакллари (тушунча, ҳукм (мулоҳаза), хулоса чиқариш). аргументлаш ва билимлар тараққиётининг мантиқий шакллари (муаммо, фараз, назария). http://presentation-creation.ru/ «мантиқ» арабча сўз бўлиб, унинг халқаро муқобили логикадир. логика грекча logos сўзидан олинган бўлиб, фикр, сўз, ақл, тушунча, фан, қонун маъноларини ифодалайди. мантиқ сўзи уч маънода ишлатилади. биринчидан-объектив олам қонуниятларини (масалан, «объектив мантиқ», «нарсалар мантиғи» каби ибораларда), иккинчидан - тафаккурнинг мавжуд бўлиш шакллари ва тараққиётини, шу жумладан, фикрлар ўртасидаги алоқадорликни характерлайдиган қонун-қоидалар йиғиндиси(масалан, «субъектив мантиқ» иборасида) учинчидан - тафаккур шакллари ва қонунларини ўрганувчи фанни ифода этишда ишлатилади http://presentation-creation.ru/ мантиқ фанининг йўналишлари 1.формал мантиқ - фикрнинг шаклини унинг конкрет мазмунидан четлашган хамда нисбатан мустақил холда олиб тадқиқ этади. 2.математик мантиқ - фикрлаш жараёнини турли символлар ёрдамида, математик усул асосида ўрганади. 3.диалектик мантиқ - тафаккур шаклларини уларнинг ривожланишида, шакл ва мазмун бирлигида олиб қарайди. http://presentation-creation.ru/ мантиқ фанининг …

2 / 25

ади. ҳиссий билиш чекланган билишдир чунки у буюм ва ҳодисаларнинг фақат ташқи, шаклий хосса-хусусиятларини акс эттириш билан чекланиб, уларнинг моҳияти, ички сабаб ва қонуниятларини очиб беришга қодир эмас. http://presentation-creation.ru/ тафаккур- билишнинг юкори боскичи. тафаккурда воқелик мавҳумлашган ва умумлашган ҳолда инъикос қилинади. ҳиссий билишдан фарқли ўлароқ, тафаккур бизга предметнинг номуҳим, иккинчи даражали (бу одатда билиш олдида турган вазифа билан белгиланади) белгиларидан фикран четлашган, мавҳумлашган ҳолда, эътиборимизни унинг умумий, муҳим, такрорланиб турувчи хусусиятларига ва муносабатларига қаратишимизга имкон беради. http://presentation-creation.ru/ тафаккурнинг мантиқий таркиби: 1) мазмуни ва 2) мантиқий шакли ташкил этади: тафаккурнинг мазмуни деб унда акс этган буюм ва ҳодисалар тўғрисидаги билимларга айтилади. тафаккурнинг мантиқий шакли деб фикрларимизнинг ички мунтазамлиги, муайян боғланиши ва изчиллигига айтилади. фикрнинг тузилиши деб унинг ички кўриниши, уни ташкил этадиган қисмларнинг ўзаро алоқаси усулига айтилади http://presentation-creation.ru/ тўғри тафаккур: тафаккур тўғри бўлиши учун унинг мазмуни ҳаққоний, чин бўлишидан ташқари, мантиқий шакли ҳам мантиқ қонун-қоидаларига мос ҳолда тўғри тузилган, изчил бўлиши …

3 / 25

арқ қилувчи ҳамда уларнинг бир-бирига ўҳшашлигини ифода қилувчи томонларга, хусусиятларга айтилади. белгилар муҳим ёки номуҳим бўлади. http://presentation-creation.ru/ тушунча шаклланишининг асосий мантиқий усуллари: таққослаш- буюм ва ҳодисалар ўртасидаги ўҳшашлик ва тафовутни аниқлаш. анализ- тадқиқ этилаётган буюмни таркибий қисмларга, бўлакларга бўлиш. синтез- ажратилган кисмлар, томонларни фикран бирлаштириб, предметни бир бутун холга келтириш. абстракциялаш- буюм ва ҳодисаларнинг иккинчи даражали, номухим белгиларини ташлаб, энгмуҳим, асосий, умумий белгиларини аниқлаш. умумлаштириш- буюм ва ҳодисаларнинг ўҳшаш, мухим белгиларини фикран муайян тушунчада бирлаштириб акс эттириш. http://presentation-creation.ru/ тушунча ва сўз тушунчалар сўз ва сўз бирикмалари ёрдамида ифода қилинади. битта тушунча ҳар хил тилларда, баъзан бир тилда ҳам турли хил сўзлар билан ифода қилинади. термин катъий битта тушунчани ифода қилувчи сўз бўлиб, муайян илмий билиш соҳасида бир хил маънода ишлатилади. http://presentation-creation.ru/ тушунча ўзининг мазмуни ва ҳажмига эга. тушунчанинг мазмунини унда фикр қилинаётган предметнинг муҳим белгилари тўғрисидаги ахборот ташкил этади. масалан, «фан» тушунчасининг мазмунини фаннинг мухим белгилари, яъни унинг амалиёт билан …

4 / 25

муносабатлар улар уртасида уч хил муносабат мавжуд: 1.мослик, 2.кисман мослик ва 3. буйсуниш а-в в а http://presentation-creation.ru/ талаба спортчи тушунчалар устида турли мантиқий амаллар. тушунчани таърифлаш (дефиниция) – тушунчанинг мазмунини очиб бериш ёки унинг энг муҳим белгиларини кўрсатиб бериш демакдир. таърифнинг асосий турлари аниқ ва ноаниқ таърифлардир. 2) таърифга олмош бўладиган, уни вақтинча алмаштирадиган мантиқий усуллар ҳам мавжуддир. улар қуйидагилардир: кўрсатиш, тасвирлаш, тавсифлаш, ўхшатиш, тафовутлаш, характеристика http://presentation-creation.ru/ 20 мулоҳаза ( ҳукм) ҳукм (мулоҳаза) – предметга маълум бир белгининг (хосса, хусусият ёки муносабатларнинг ) хослиги ёки хос эмаслигини ифодаловчи тафаккур шаклидир. унинг асосий вазифаси предмет билан унинг хусусияти, предметлар ўртасидаги муносабатни кўрсатишдир. ҳукм белгиси сифатида уни тасдиқ ёки инкор шаклда келтирилиши назарга олинади. 21 мулоҳаза( ҳукм) формал мантиқда унинг формуласи «s-p». бу ерда s – субъект (мантиқий эга), р – предикат (мантиқий кесим) вазифасини бажаради. булар ҳукм терминлари деб ҳам аталади. 22 ҳукмнинг тузилишига кўра турлари мураккаб ҳукмлар оддий ҳукмлар мураккаб …

5 / 25

) якка (бир белгининг бир предметга хос ёки хос эмаслиги жузъий (бирорта белгининг предметлар тўпламининг бир қисмига хос ёки хос эмаслиги умумий (бирорта белгининг предметлар тўпламининг барчасига хос ёки хос эмаслиги мавжудлик (бирор белгининг предметда бор ёки йўқ эканлиги) 24 эквивалент ҳукмлар – “агар .. ва фақат агар... унда...” мантиқий боғловчиси орқали боғланган мулоҳазаларга айтилади. у мтаниқан импликатив ҳукмнинг давоми бўлиб, шартларнинг айни иккаласи ҳам бўлишини таъминлайди. айирувчи (дизъюнктив) ҳукмлар – оддий ҳукмларни айирувчи боғловчилар (ё, ёки, ёхуд) орқали боғлашга айтилади. мантиқий аҳамияти шундаки бундай ҳукм оддий ҳукмларни бир-биридан, ёки предикатларни, субъектларни бир-биридан айириб туради. бирлаштирувчи – икки ва ундан ортиқ ҳукмларни тенг боғловчилар орқали боғлашга айтилади. (ва, ҳам, ҳамда, аммо, лекин, бироқ) мантиқий аҳамияти шундаки агар мураккаб ҳукм таркибидаги ҳамма оддий ҳукмлар чин бўлса бу ҳукм чин ҳукм бўлади. фанда конъюнктив ҳукм деб ҳам аталади. шартли (импликатив) ҳукм – икки оддий ҳукмни «агар… унда…» мантиқий боғлама орқали боғланишига айтилади. …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mantiq"

пора в школу 4-мавзу: мантиқ ф.ф.н. а.рахмонов http://presentation-creation.ru/ маъруза режаси: мантиқнинг объекти ва предмети. тўғри тафаккур қонунлари. тафаккурнинг мантиқий шакллари (тушунча, ҳукм (мулоҳаза), хулоса чиқариш). аргументлаш ва билимлар тараққиётининг мантиқий шакллари (муаммо, фараз, назария). http://presentation-creation.ru/ «мантиқ» арабча сўз бўлиб, унинг халқаро муқобили логикадир. логика грекча logos сўзидан олинган бўлиб, фикр, сўз, ақл, тушунча, фан, қонун маъноларини ифодалайди. мантиқ сўзи уч маънода ишлатилади. биринчидан-объектив олам қонуниятларини (масалан, «объектив мантиқ», «нарсалар мантиғи» каби ибораларда), иккинчидан - тафаккурнинг мавжуд бўлиш шакллари ва тараққиётини, шу жумладан, фикрлар ўртасидаги алоқадорликни характерлайдиган қонун-қоидалар йиғинди...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PPTX (653,8 КБ). Чтобы скачать "mantiq", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mantiq PPTX 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram