biologik resurslardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish. barqaror rivojlanish va ekologik ta’lim-tarbiya masalalari

DOC 31 стр. 551,0 КБ Бесплатная загрузка

31 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 551,0 КБ

Тип файла DOC

Страницы 31

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 31

3- mavzu: biologik resurslardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish. barqaror rivojlanish va ekologik ta’lim-tarbiya masalalari reja: 1. alohida muhofaza qilinadigan hududlar to’g’risida tushuncha 2. o’zbekiston respublikasining alohida muhofaza qilinadigan hududlari 3. hayvonlar xilma-xilligi va ahamiyati. 4. noyob va qirilib borayotgan organizmlar. 5. o’zbekiston hayvonlari. hayvonlarni muhofaza qilish. 6. o’simliklar xilma-xilligi va ahamiyati. 7. noyob va qirilib borayotgan organizmlar. 8. o’zbekiston o’simliklar.o’simliklarni muhofaza qilish. o’zbekiston “qizil kitobi” tayanch so’zlar: fotosintez, o’rmon o’simliklari, tog’, cho’l, to’qayzor va vodiy o’rmonlari, biologik resurs, qizil kitob, sahro-cho’l muhiti, noyob hayvonlar, krevetka, kondor, suvsar, pelican, qo’riqxonalar, milliy va tabiat bog’lari, tabiat yodgorliklari, buyurtmaxonalar. turlar qonun tomonidan saqlansada, toki ularning tabiiy muhiti saqlanmaguncha ular hayot kechira olishmaydi. atrof muhitni muhofaza qilish ko’pincha, tabiiy muhitni yoki butun ekotizimni saqlashga asoslangan bo’ladi. buni bajarishning usullaridan biri bu tabiat muhofazasini yaratish bo’lib, u xuddi, xalqaro bog’lar va yovvoyi hayot hududlarini saqlash kabi bo’ladi . 1872-yilda birinchi xalqaro bog’ yellow …

2 / 31

h bu zarar yetkazilgan tabiiy muhitni oldingi sog’lom holiga qaytarishdan iborat bo’lgan jarayonni o’z ichiga oladigan holatidir. rode orolining naragansent ko’rfazi baliq ovida muhim hudud sanaladi. bu yapoloq baliq, tanga baliq, ko’k qisqichbaqa va boshqa muhim ozuqa turlarini saqlashga xizmat qiladi. suv o’tlari ko’rfazning sayoz joylarida o’sadi va shu o’tlarning yosh turlarini tabiiy muhitini rivojlantiradi. rode orolida aholining o’sishi ko’rfaz suv o’tlarining yo’qotilishiga sabab bo’ldi. baliq ovlash esa qisqartirildi . cites tashkiloti aqshda 1970 - yillarda turlarni muhofaza qilish chora tadbirlari omma tomonidan qabul qilindi. 1973 yilda esa yo’qolish xavfi ostidagi turlarni muhofaza qilish akti tuzildi.1975 yilda esa yovvoyi fauna va floradagi yo’qolish xavfi ostidagi turlarni xalqaro savdosi to’g’risidagi konventsiya qabul qilingan. bu hozirda cites nomi bilan tanilgan. bu kelishuvga asosan hozirgi kunda 5000 ga yaqin hayvon turlari va 25 mingga yaqin o’simlik turlari muhofazaga olingan (2005). sayyoradagi hayotni muhofaza qilish o’rmon ekotizimi boylab sayohatni tasavur qilib ko’raylik. u daraxtlar, …

3 / 31

’ra ko’proq bioxilma xillikk mavjud.dastlab chuqur dengizda tadqiqot ishini olib boruvchilar organizmlar chuqur dengiz tubidagi qorong’ulikda yashay olishmaydi, deb hisoblashgan. shunga qaramasdan, marjon qoyadagi turlarga nisbatan kamroq bo’lsada u yerda organizmlar yashamoqda.bilamizki, chuqur dengiz tubidagi bioxilma xillik xuddi marjon qoyalardagidek noyob. haleakala silvers word o’simligi dunyoning eng ta’sirchan o’simliklaridan va yo’qolish xavfi ostida bo’lgan bu tur hozirda qayta tiklanmoqda. rasmda gavaya haleakalasining gullashi tasvirlangan. 1-rasm. haleakala hayotning xilma xilligi avvalo yeryuzidagi o’simlik va hayvon turlarining xilma xilligi bilan bog’lanadi. marjon qoyatoshlari yeryuzidagi eng yirik biologik xilma xillikka ega hududlar hisoblanadi . bioxilmaxillik asosan ekvator chizig’iga yondosh hududlarda, ya’ni temperatura iliqroq joylarda oshadi. masalan, kosta rika markaziy amerkadagi g’arbiy virjiniyadagi maydon singari o’lchamga ega. ha, aqsh hamda kanadada ham ko’pgina qush turlari mavjud. ekotizimlar qachonki yuqori biologik xilma xillikga ega bo’lishi mumkinki, avvalo, iliq havo va nam iqlim bo’lsagina. fakt shuki, tropik regionlar yeryuzidagi turlarning uchdan ikki qismini o’z ichiga oladi. …

4 / 31

hloq xo‘jaligi va sanoatning rivojlanishi, savdo, ishlab chiqarish, dunyo bo‘yicha ehtiyojlarning turli-tumanligidir. inson faoliyatining rivojlanishi natijasida o‘rmonlarni kesish, cho‘llarni haydash, botqoqliklarni quritish, sahroga suv chiqarish kabi ekotizimlarning buzilishi ro‘y bermoqda. o‘simlik, hayvon yoki biron bir mikroorganizm turini yo‘qotilishi oziqa zanjirining uzilishiga olib keladi. bu holatni yuqori rivojlangan texnologiya ham to‘xtata olmaydi. 1992-yilda braziliyaning rio-de-janeyro shahrida tabiiy ekotizimdagi turlarning yo‘qolishi va notirik komponentlarning o‘zgarishiga qarshi kurashishga qaratilgan biologik xilma-xillikni asrash bo‘yicha xalqaro konvensiyaga imzo chekildi. ushbu hujjatda biologik xilma-xillikni saqlash, biologik xilma-xillikning komponentlaridan oqilona foydalanish, davlatlararo genetik resurslar va moddiy resurslardan, xalqaro savdoda teng huquqlilik, hamma qonun doirasiga mos keluvchi texnologiyalardan foydalanib ish yuritish ko‘zda tutilgan. xulosa qilib shuni aytish mumkinki, biologik xilma-xillik yeryuzida barcha ekotizimlarda mavjud. biron bir turning yo‘qolishiyoki kamayib ketishi har xil tur populyatsiyasi uchun noqulaylik keltiribchiqaradi, zero, turlar doimo bir-biri bilan turlichao‘zaro bog‘langan. suv ekotizimi va quruqlik ekotizimlarida turlar xilma-xilligini saqlash hozirgi kunning dolzarb muammolaridan biri bo‘lib …

5 / 31

oni okean uchun xos ekanligi baholandi. kolumbiya yuqori bioxilma - xillikka ega bo‘lgan mamlakathisoblanib, u yerda endemik turlar ko‘p. ya’ni bu turlar boshqa biromamlakatda uchramaydi. yerda mavjdu bo‘lgan turlarning 10% gayaqini kolumbiyada uchraydi va 1900 dan ko‘proq qush turlari yevropava shimoliy amerikaga qaraganda ko‘proq. kolumbiyada dunyo sutemizuvchi turlarining 10% i uchraydi. dunyoning suvda va quruqdayashovchilarining 14 % i va dunyo qushlarining 18%i kolumbiyada uchraydi. indoneziya dunyo gulli o‘simliklarining 10% ini, sutemizuvchilarning 12% ini, sudralib yuruvchilar, amfibiyalar vaqushlarning 17% ini o‘z ichiga oladi. madagaskar orolidagi florada o‘simlik turlarining 66% iendemik, yangi zelandiya orolida esa 72 %, gavaya orollarida 82-90%. janubiy xitoy ning chjetszyan proventsiyasida sharqiy osiyoningginko daraxti yovvoyi holda faqat shuyerda o‘sadi. aqsh g‘arbidagibir qancha rayonlarda mamont daraxti faqat shuyerlarda o‘sadi. turlar qonun tomonidan saqlansada, toki ularning tabiiy muhiti saqlanmaguncha ular hayot kechira olishmaydi. atrof muhitni muhofaza qilish ko’pincha, tabiiy muhitni yoki butun ekotizimni saqlashga asoslangan bo’ladi. buni bajarishning usullaridan biri …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 31 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "biologik resurslardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish. barqaror rivojlanish va ekologik ta’lim-tarbiya masalalari"

3- mavzu: biologik resurslardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish. barqaror rivojlanish va ekologik ta’lim-tarbiya masalalari reja: 1. alohida muhofaza qilinadigan hududlar to’g’risida tushuncha 2. o’zbekiston respublikasining alohida muhofaza qilinadigan hududlari 3. hayvonlar xilma-xilligi va ahamiyati. 4. noyob va qirilib borayotgan organizmlar. 5. o’zbekiston hayvonlari. hayvonlarni muhofaza qilish. 6. o’simliklar xilma-xilligi va ahamiyati. 7. noyob va qirilib borayotgan organizmlar. 8. o’zbekiston o’simliklar.o’simliklarni muhofaza qilish. o’zbekiston “qizil kitobi” tayanch so’zlar: fotosintez, o’rmon o’simliklari, tog’, cho’l, to’qayzor va vodiy o’rmonlari, biologik resurs, qizil kitob, sahro-cho’l muhiti, noyob hayvonlar, krevetka, kondor, suvsar, pelican, qo’riqxonalar...

Этот файл содержит 31 стр. в формате DOC (551,0 КБ). Чтобы скачать "biologik resurslardan oqilona foydalanish va ularni muhofaza qilish. barqaror rivojlanish va ekologik ta’lim-tarbiya masalalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: biologik resurslardan oqilona f… DOC 31 стр. Бесплатная загрузка Telegram