narxni shakllantiruvchi omillar

PPTX 33 pages 361.4 KB Free download

33 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 361.4 KB

File type PPTX

Pages 33

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 33

презентация powerpoint 3-мавзу:нархни шакллантирувчи омиллар. режа: нарх ва талабнинг ўзаро боғлиқлиги нарх ва таклифнинг ўзаро боғлиқлиги. эластик нархлар. нархларга таъсир этадиган асосий омиллар. бозорда рақобатбардошлик даражаси омили. товар хусусияти- нархлаштириш омили сифатида. нарх ва талабнинг ўзаро боғлиқлиги бозор иқтисодиёти шароитида бозор инструментларининг механизми ва даражаси фақатгина талаб ва таклиф тушунчалари билан мослашади. талаб бозор иқтисодиётининг мухим категорияси бўлиб ҳисобланади, чунки пировард нарижада талаб товарнинг охирги нархини аниқлайди ва хом ашёни, тайёр маҳсулотни тақсимлайди. талаб – ҳаридорнинг маълум бир ерда ва маълум бир вақтда товарни сотиб олиш истаги ва имкониятидир. истак ва имконият ўртасида фарқ бор. ҳар қандай истак ҳам талаб булавермайди. фақатгина истеъмолчининг молиявий имкониятлари мавжуд бўлсагина у талабга айланади. пул билан таъминланган эҳтиёж талаб ҳисобланади. талаб ҳажми – бу маълум бир вақт мобайнида берилган шароитда ҳаридор сотиб олишга тайёр бўлган товарлар (хизматлар) ҳажмидир. товарга талаб ҳажми билан уни аниқловчи омиллар ўртасидаги боғлиқлик талабнинг умумий функциясида кўрсатилади ва қуйидаги формула …

2 / 33

ган товар миқдори) 50 40 30 20 10 10 30 50 75 90 талабнинг бундай ўзгаришини қуйидаги ҳоллар билан тушунтириш мумкин: товарни паст нархда кўпроқ истеъмолчилар сотиб олади; паст нархлар кўп чилик ҳаридорларни бошқа товарни эмас, балки паст нархдаги товарни сотиб олишга мажбур қилади агар товар нархи қиммат бўлса, ҳаридорларнинг бир кисми товарни сотиб олишдан бош тортадилар. 1.ўзаро боғлиқ товарлар нархи. аниқ бир товарга талаб ҳажми ўсиши шу товарга ухшаш товарлар нархининг ўзгаришига боғлиқ бўлади. якуний натижа шу товарларнинг бир-бирининг ўрнини боса оладиган ёки бир-бири ўрнига қўшимча була олишга боғлиқдир. агар бир товар нархининг ўсиши натижасида 2-товарга талаб ҳажми усади, бу товарлар бир-бирининг ўрнини боса оладиган товарлар (субститут товарлар) ҳисобланади. масалан: балиқ-гушт, кино-театр - телевидения; метро-автобус-такси; агар бир товар нархининг ўсиши натижасида 2-товарга талаб ҳажми пасайса, бу товарлар комплиментар товарлар дейилади. масалан: бензин-автомашина, кофе-кофеварка. ҳаридорларнинг пул даромадлари даражаси истеъмолчининг даромади ошган сайин, у товар истеъмоли учун кўпроқ пул ҳаражат қилишни …

3 / 33

нинг дефицит бўлишини кўтиш натижасида бозорда ушбу даврга талаб ҳажмини оширади. ёки тескариси, масалан, ҳаридорларнинг нархлар тушиб кетишини, даромаднинг пасайишини ёки ҳар хил товарлар чиқишини кўтиши талабнинг пасайишига олиб келади. 5. ҳаридорлар миқдори. доимий ўртача даромадли ҳаридорларнинг ва истеъмолчиларнинг кўпайиши натижасида талаб ҳажми ҳам ошади. 2.нарх ва таклифнинг ўзаро боғлиқлиги. бир бирлик а товарнинг пулдаги нархи (ифодаси) а товар таклифи 50 40 30 20 10 95 70 50 25 0 таклиф бу – белгиланган вақтда ва белгиланган жойда сотувчилар томонидан ҳаридорларга таклиф қила оладиган товарлар миқдори. бозорда сотишга таклиф қилинаётган товар миқдори ва нархи ўртасидаги алоқа. 2-жадвал бозорда сотишга таклиф қилинаётган товар миқдори ва нархи ўртасидаги алоқа таклиф билан уни аниқловчи омиллар орасида боғлиқлигини қуйидаги таклиф функциясида кўришимиз мумкин: қсх =ф (пх , пй, …пз, к, л, н,қ) бу ерда, -қсх – бирлик вақт давомида х товар таклифи ҳажми ; -пх = х товарнинг нархи; - пй … п – …

4 / 33

хини (р) кўпайтирса, талаб камаяди, таклиф ошади ва товар ҳаридорни йўқотади. фирма нархни туширишга мажбур бўлади. унда талаб ошади ва таклиф камаяди, товар тақчиллиги юзага келади. товарнинг бозор нархига (мувозанатга кўтарилгунча) бу ҳол давом этади. шунингдек, давлат дотацияси берилиши ишлаб чиқарувчи ҳаражатларини пасайтиради ва товар таклифини кўпайтиради). сотувчилар миқдори ҳар бир ишлаб чиқарувчи корхонасини бир ишлаб чиқариш ҳажмида, бозорда сотувчиларнинг кўпайиши, бозор таклифининг ошишига олиб келади ва тескариси. бозорнинг ўзига хос хусусиятларидан бўлиб, маҳсулотга маълум миқдор таклифнинг ошиши, ўзидан-ўзи нархни мувозанатлаштиради. масалан, сотувчи маҳсулотга юқори нарх ўнаца, бозорда (р2) товар ҳаридорни йўқотади, яъни (қ2-қ1) кандайдир товар миқдори сотилмай, ортиқча товар ҳажми юзага келади. сотувчи товарнинг нархини пасайтиришга ҳаракат қилади (р1), чунки бозор товарга туйинади. ишлаб чиқариш ҳам камаяди. бозорда дефицит ҳол юзага келади. шунда таклиф нархи аста - секин мувозанат (й) нуқтасига етгунча кўтарилади. р2 р0 р1 q1 q0 q2 талаб ҳажми ва таклиф ҳажми тенг бўлгандаги нарх бозор мувозанат …

5 / 33

ойдасиз. талаб ўзгартирмайди, аммо даромад пасаяди. б) нархнинг монопол ўсиши (маълум бир даражагача) талабга таъсир килмайди. лекин унинг шиддатли ўсиши талабга таъсир қилади ва уринбосари товарларга эҳтиёж кўп аяди (масалан, макарон нархининг ошиши нон ва картошкага бўлган талабни кўпайтиради). ҳар хил товарлар нарх ўзгаришига ҳар хил эътибор қилади. масалан, 1-эҳтиёж товарларига алмашинмайдиган товарлар (сут, нон, дори) нисбатан арзон товарлар (гугурт, тўз). масалан: талаб эластиклиги нархга нисбатан қуйидаги холларда паст бўлади: товарни узоқ сақлаш имкони йўқ; товарга кандайўхшаган товар йўқ; ҳаридор бу товарни бошқа товарлар сифатига ухшашлигини билиши кийин; товар уларнинг бюджетининг катта бўлмаган қисминиташкил этади; истеъмолчи ўз ҳаражатларини бошқа (фирма, сугўрта компаниялари) билан бўлиши мумкин (мед. хизмати). товарни узоқ сақлаш мумкин эмас. 4.нархларга таъсир этадиган асосий омиллар. истеъмол товарлари нархига жуда кўп омиллар таъсир қилади. унинг натижасида ишлаб чиқарувчилар, айрибошлаш (савдо) корхоналари ортиқча фойда олиши ёки зарар кўришлари мумкин. нархга таъсир қилувчи омилларни умумлаштириб икки гуруҳга бўлиш мумкин: 1. объектив …

Want to read more?

Download all 33 pages for free via Telegram.

Download full file

About "narxni shakllantiruvchi omillar"

презентация powerpoint 3-мавзу:нархни шакллантирувчи омиллар. режа: нарх ва талабнинг ўзаро боғлиқлиги нарх ва таклифнинг ўзаро боғлиқлиги. эластик нархлар. нархларга таъсир этадиган асосий омиллар. бозорда рақобатбардошлик даражаси омили. товар хусусияти- нархлаштириш омили сифатида. нарх ва талабнинг ўзаро боғлиқлиги бозор иқтисодиёти шароитида бозор инструментларининг механизми ва даражаси фақатгина талаб ва таклиф тушунчалари билан мослашади. талаб бозор иқтисодиётининг мухим категорияси бўлиб ҳисобланади, чунки пировард нарижада талаб товарнинг охирги нархини аниқлайди ва хом ашёни, тайёр маҳсулотни тақсимлайди. талаб – ҳаридорнинг маълум бир ерда ва маълум бир вақтда товарни сотиб олиш истаги ва имкониятидир. истак ва имконият ўртасида фарқ бор. ҳар қандай истак ҳам талаб булавермайд...

This file contains 33 pages in PPTX format (361.4 KB). To download "narxni shakllantiruvchi omillar", click the Telegram button on the left.

Tags: narxni shakllantiruvchi omillar PPTX 33 pages Free download Telegram