нархни шакллантирувчи омиллар

DOCX 15 pages 262.0 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 262.0 KB

File type DOCX

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

3-мавзу:нархни шакллантирувчи омиллар. режа: 1. нарх ва талабнинг ўзаро боғлиқлиги 2. нарх ва таклифнинг ўзаро боғлиқлиги. 3. эластик нархлар. 4. нархларга таъсир этадиган асосий омиллар. 5. бозорда рақобатбардошлик даражаси омили. 6. товар хусусияти- нархлаштириш омили сифатида. таянч иборалар: нарх сиёсати, монополизм, маркетинг, талаб, таклиф, эластик, истемолчи, нарх динамикаси, рақобат, олигополия. 1.нарх ва талабнинг ўзаро боғлиқлиги. бозор иқтисодиёти шароитида бозор инструментларининг механизми ва даражаси фақатгина талаб ва таклиф тушунчалари билан мослашади. талаб бозор иқтисодиётининг мухим категорияси бўлиб ҳисобланади, чунки пировард нарижада талаб товарнинг охирги нархини аниқлайди ва хом ашени, тайёр маҳсулотни тақсимлайди. талаб – ҳаридорнинг маълум бир ерда ва маълум бир вақтда товарни сотиб олиш истаги ва имкониятидир. истак ва имконият ўртасида фарқ бор. ҳар қандай истак ҳам талаб булавермайди. фақатгина истеъмолчининг молиявий имкониятлари мавжуд бўлсагина у талабга айланади. пул билан таъминланган эҳтиёж талаб ҳисобланади. талаб ҳажми – бу маълум бир вақт мобайнида берилган шароитда ҳаридор сотиб олишга тайёр бўлган товарлар …

2 / 15

адвал бозорда сотилган а товар нархи ва миқдорининг бир-бирига нисбати товарнинг бирлик миқдорининг пулдаги нархи талаб (сотилган товар миқдори) 50 40 30 20 10 10 30 50 75 90 талабнинг бундай ўзгаришини қуйидаги ҳоллар билан тушунтириш мумкин: · товарни паст нархда кўпроқ истеъмолчилар сотиб олади; · паст нархлар кўп чилик ҳаридорларни бошқа товарни эмас, балки паст нархдаги товарни сотиб олишга мажбур қилади · агар товар нархи қиммат бўлса, ҳаридорларнинг бир кисми товарни сотиб олишдан бош тортадилар. юқоридаги жадвалда берилган ракамлар ёрдамида талаб эгри чизигини чизиш мумкин. нарх тх сотиш хажми q d агар товарнинг нархи узгарса, талаб хажми хам эгри чизик буйлаб узгаради. агар нарх узгармаса колган барча омиллар узгарса эгри чизик тепага ёки пастга силжийди. эгри чизикдан кўриниб турибдики, товар нарх ва миқдори бир-бири билан тескари пропорсионал боғлиқдир. талабнинг ўзгаришига нархиз факторлар ҳам таъсир этади 1.ўзаро боғлиқ товарлар нархи. аниқ бир товарга талаб ҳажми ўсиши шу товарга ухшаш товарлар …

3 / 15

оварларни истеъмол қилишни бошлайдилар. даромадларнинг ўсиши талаб ҳажмининг ўсишига олиб келади, бу эса талаб эгри чизигининг пастга ёки юқорига силжишига сабаб бўлади. 3. ҳаридорларнинг диди. бу омил жамиятнинг маданияти, маълумоти ва реклама таъсирида шаклланади. масалан, жамиятнинг чекишга карши кураши натижасида сигареталарга талаб бир мунча пасаяди. лекин бу пасайиш жуда секин бўлади. мода эса ҳаридорлар дидининг ўзгаришига жуда тез таъсир қилади. 4. истеъмолчиларнинг кўтиши ҳаридорлар томонидан нарх кўтарилишини кўтиш даромаднинг кўпайишини ва товарнинг дефицит бўлишини кўтиш натижасида бозорда ушбу даврга талаб ҳажми ни оширади. йоки тескариси, масалан, ҳаридорларнинг нархлар тушиб кетишини, даромаднинг пасайишини ёки ҳар хил товарлар чиқишини кўтиши талабнинг пасайишига олиб келади. 5. ҳаридорлар миқдори. доимий ўртача даромадли ҳаридорларнинг ва истеъмолчиларнинг кўпайиши натижасида талаб ҳажми ҳам ошади. 2.нарх ва таклифнинг ўзаро боғлиқлиги. таклиф бу – белгиланган вақтда ва белгиланган жойда сотувчилар томонидан ҳаридорларга таклиф қила оладиган товарлар миқдори. · бозорда сотишга таклиф қилинаётган товар миқдори ва нархи ўртасидаги алоқа. 2-жадвал …

4 / 15

тўлов лар; -қ –сотувчилар сони. таклиф ҳажми - бу бозорда сотувчи маълум бир даврда таклиф қиладиган товарлар ҳажми (нарх ўзгариши билан таклиф ҳажми ҳам ўзгаради). таклиф ҳажми нарх ўзгарган пайтда ўзгаради. таклифга нархдан ташқри яна қуйидаги омиллар таъсир этади: · ишлаб чиқариш ресурслари учун тўловларнинг ўзгариши ишлаб чиқариш ҳаражати миқдорига таъсир этади. шунингдек ишлаб чиқарилаётган маҳсулот ҳажми га таъсир этади. · ишлаб чиқариш технологияси даражаси. технологиянинг ривожланиши ишлаб чиқариш ҳаражатларининг пасайишига ҳамда ушбу товар таклифи ҳажми нинг ортишига олиб келади. · бошқа товарлар нархи. масалан, буғдой маккажухорига рақобатчидир. буғдойнинг нархи ошса, жухорини ишлаб чиқариш ва таклиф қилиш пасайиб кетади. агар буғдой нархи пасайса, маккажухори экиш кўпайиб кетади. шундай қилиб, конкурент – товарлардан бирининг таклифининг ўзгариш 2-сига қарама-қарши боғлиқ бўлади. биргаликда ишлаб чиқиладиган товарлар таклифи эса бир-бирига тўғри боғлиқдир. масалан, автомашина ва велосипед камералари: футбол ва баскетбол туплари. · солиқлар ва дотациялар. давлат томонидан олиб бориладиган солиқ сиёсати таклифга таъсир этади. …

5 / 15

ўнаца, бозорда (р2) товар ҳаридорни йўқотади, яъни (қ2-қ1) кандайдир товар миқдори сотилмай, ортиқча товар ҳажми юзага келади. сотувчи товарнинг нархини пасайтиришга ҳаракат қилади (р1), чунки бозор товарга туйинади. ишлаб чиқариш ҳам камаяди. бозорда дефицит ҳол юзага келади. шунда таклиф нархи аста - секин мувозанат (йе) нуқтасига етгунча кўтарилади. р2 р0 р1 q1 q0 q2 талаб ҳажми ва таклиф ҳажми тенг бўлгандаги нарх бозор мувозанат нархи дейилади. худди шу нархда бозорда товар пулга алмаштирилади. 3.еластик нархлар. тадбиркор ҳамма вақт маълум бир омилларнинг таъсири натижасида талаб ўзгариши тўғрисида маълумотга эга бўлиши керак. ҳар бир фоиз нархнинг ўзгаришига тўғри келадиган талабнинг фоизлардаги ўзгариши талабнинг эластик нархларини ифода этади. ек = бунда: - q1 q 2 сотиш ҳажми ; - р1 эски нархларда. 1) нарх эластиклиги – бу нарх ўзгаришига, талаб миқдорининг реаксиясини кўрсатади ва нарх ўзгарганда талаб даражси канча ўзгаришини кўрсатади . 2) нарх эластиклиги ҳаридорларнинг сотиб оладиган товарлар миқдорига нарх ўзгарган пайтда …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "нархни шакллантирувчи омиллар"

3-мавзу:нархни шакллантирувчи омиллар. режа: 1. нарх ва талабнинг ўзаро боғлиқлиги 2. нарх ва таклифнинг ўзаро боғлиқлиги. 3. эластик нархлар. 4. нархларга таъсир этадиган асосий омиллар. 5. бозорда рақобатбардошлик даражаси омили. 6. товар хусусияти- нархлаштириш омили сифатида. таянч иборалар: нарх сиёсати, монополизм, маркетинг, талаб, таклиф, эластик, истемолчи, нарх динамикаси, рақобат, олигополия. 1.нарх ва талабнинг ўзаро боғлиқлиги. бозор иқтисодиёти шароитида бозор инструментларининг механизми ва даражаси фақатгина талаб ва таклиф тушунчалари билан мослашади. талаб бозор иқтисодиётининг мухим категорияси бўлиб ҳисобланади, чунки пировард нарижада талаб товарнинг охирги нархини аниқлайди ва хом ашени, тайёр маҳсулотни тақсимлайди. талаб – ҳаридорнинг маълум бир ерда ва маълум бир в...

This file contains 15 pages in DOCX format (262.0 KB). To download "нархни шакллантирувчи омиллар", click the Telegram button on the left.

Tags: нархни шакллантирувчи омиллар DOCX 15 pages Free download Telegram