huquq tizimi

DOC 133,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

huquq tizimi.doc ўзбекистон республикаси адлия вазирлиги тошкент давлат юридик институти huquq tizimi reja: 1. huquq tizimi va uni zamonaviy tushunish 2. huquq tizimi, qonunchilik tizimi va huquqiy tizim tushunchalari nisbati 3. huquq normasi huquq tizimining dastlabki tarkibiy unsuri sifatida 4. huquq instituti va huquq sohasi davlatimizning mustaqillikka erishuvi va o‘zbekistonning o‘z istiqlol hamda taraqqiyot yo‘lini tanlashi mavjud ijtimoiy munosabatlar tizimida qator o‘zgarishlarni joriy etdi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganlaridek: «chuqur o‘zgarishlar bizning hayotimizga shiddat bilan kirib bormoqda. sobiq ittifoqdagi respublikalardan birinchi bo‘lib prezidentlik boshqaruvini joriy etgan ham, keng miqyosdagi islohotlarni amalga oshirish, jamiyatni tubdan o‘zgartirish va yangilash yo‘liga o‘tib olgan ham bizning respublika bo‘ldi» . bunday o‘zgarishlarning ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi huquq va uning ichki tuzilishiga ta’siri natijalarini ilmiy-amaliy jihatdan izohlab berish huquqshunoslar oldida turgan dolzarb vazifalardan biridir. shuningdek, bugun mamlakatimizda mukammal qonunchilik mexanizmining shakllanganligi mavjud huquq tizimini takomillashtirishga xizmat qilmoqda. shu boisdan ham qonunchilik tizimi va huquq tizimi huquqiy hodisalarini o‘zaro …

i mantiqiy birligini, tarkibiy qismlarining o‘zaro mutanosibligini ta’minlash yuzasidan taklif va mulohazalarni bildirishdan iboratdir. mazkur maqsad quyidagi vazifalarning hal etilishini talab etadi: · huquq tizimi tushunchasini zamonaviy talqin etish; · huquq tizimi tushunchasini boshqa o‘xshash huquqiy hodisa va tushunchalar bilan o‘zaro nisbatini chuqur tadqiq etish; · huquq tizimi tarkibiy qismlarining har birini alohida va o‘zaro aloqadorlikda ko‘rib chiqish; · milliy huquq tizimida kechayotgan o‘zgarishlarni tahlil etish va b. kurs ishining nazariy-metodologik asosi bo‘lib, huquq tizimi bilan bog‘liq yaratilgan ilg‘or ilmiy ta’limotlar, qarashlar, g‘oyalar, huquqiy demokratik davlat barpo etish konsepsiyasi va boshqalar xizmat qiladi. kurs ishining asosiy manbalari bo‘lib, o‘zbekiston respublikasining qonunlari va qonunosti hujjatlari tizimidan iborat normativ-huquqiy hujjatlar hamda ilmiy adabiyotlar hisoblanadi. huquq tizimi va uni zamonaviy tushunish inson zoti borki, biron-bir maqsadga intilib yashaydi. buning uchun esa u boshqalar bilan munosabatga kirishib faoliyat yuritadi. buyuk mutafakkir abu nasr forobiy aytganlaridek, kishilar o‘zaro bir-birlariga yordam berishib, tinch-totuv yashashlari maqsadga muvofiqdir. …

imoiy munosabatlar tizimini tadqiq etish bilangina huquq va uning ichki tuzilishi, tarkibiy qismlari haqida tasavvurga ega bo‘lishimiz mumkin. yuqorida ta’kidlangandek, ijtimoiy munosabatlar xilma-xil, biroq, shunga qaramay ular ma’lum darajada ixtisoslashadi, mazmunan muayyan guruhlarga birlashadi. biz ushbu obyektiv jarayonni parallel ravishda ijtimoiy munosabatlarni tartibga soluvchi huquq ham o‘z boshidan kechirishini kuzatishimiz mumkin. ya’ni umummajburiy xulq-atvor, yurish-turish qoidalari ham tegishincha guruhlanadi, tizimlanadi va yaxlit huquqni tashkil etadi. yuridik adabiyotlarda huquq tomonidan bosib o‘tiladigan bunday jarayon huquq tizimi mavzusida tahlil etilib, atroflicha yoritiladi. tizim so‘zi yunoncha «systeme» terminidan olingan bo‘lib, o‘zbek tilida «yaxlit», «qismlardan iborat» degan ma’nolarni anglatadi. tizim asli falsafiy tushuncha bo‘lib, olimlar asosan uning 3 ko‘rinishini ta’kidlab o‘tadilar: 1) organik; 2) noorganik; 3) nojips yig‘indilar. e’tiborimiz markazida bo‘lgan huquq deb atalmish hodisa organik tizimlar tipiga mansubdir. shu boisdan ham organik tizimlarga xos bo‘lgan olimlar tomonidan tavsiflangan ayrim jihatlarni sanab o‘tish maqsadga muvofiq bo‘ladi. ular quyidagilardir: · tizim ichida nafaqat tuzilmaviy, balki …

to‘g‘risida»gi qonun normalari ta’sirini tahlil etib ko‘raylik. unga ko‘ra, jinoyat huquqidagi javobgarlikdan ozod qilish instituti yangi mazmundagi normalar bilan boyitildi. ya’ni jinoyat kodeksining 661-moddasi bilan to‘ldirilishi endilikda taraflarning yarashishi munosabati bilan muayyan shartlar asosida jinoiy javobgalikdan ozod qilish mukinligini qonuniy mustahkamladi. ushbu norma asosida jinoiy javobgarlikdan ozod qilish tartibi masalasi jinoyat protsessual huquqida yangi institutni vujudga keltirdi: yarashuv to‘g‘risidagi ishlarni yuritish tartibi instituti. har qanday tizim tarkibiy qismlarining xususiyatlari yaxlit qonuniyatlardan kelib chiqadi. tizim va uning unsurlari o‘zaro bog‘liqligi shunchalik uzviyki, ularning yakka o‘zi mustaqil mavjud bo‘lish imkoniga ega emas. ushbu jihatni ham jinoyat huquqi sohasi misolida tahlil etishga urinib ko‘ramiz. jinoyat kodeksinig 2- moddasi mazmuniga ko‘ra, jinoyat huquqi sohasining asosiy vazifasi shaxsni, uning huquq va erkinliklarini, jamiyat va davlat manfaatlarini, mulkni, tabiiy muhitni, tinchlikni, insoniyat xavfsizligini jinoiy tajovuzlardan qo‘riqlashdan iboratdir. endi jinoyat huquqining dastlabki va birlamchi unsuri bo‘lmish biron-bir jinoyat huquqi normasini olaylik. jinoyat kodeksining 169-moddasida ifodalangan huquq normasi …

rgina huquq normasi bilan barcha vazifalarni hal etish huquqiy mantiqqa zid bir xulosa bo‘lar edi. dastlabki xulosa sifatida shuni aytish mumkinki, organik tizim bu muayyan vazifalarni bajaradigan har qanday unsurlarning oddiy yig‘indisi emas. u o‘zida yaxlit bir tuzilmani ifoda etishi, o‘z ichki tuzilishini tashqi muhit ta’sirida o‘zgartirib borishga qodir ham bo‘lishligi kerak. yuqorida huquq tizimining organik tizimlar guruhidagi o‘rni asosida eng umumiy belgilarini ko‘rib chiqdik. endi esa huquq tizimining yuridik tushunchasi haqida to‘xtalib o‘tsak. yuiridik adabiyotlarda huquq tizimini tushunish turlicha yondashuvlar, munozaralar bilan kechadi. ilk bor huquq tizimini tushunish muammolariga bag‘ishlangan urinishlar 1938-1940 yillarda bo‘lib o‘tgan edi. o‘sha vaqtlarda 10 ga yaqin huquq sohalari mavjudligi haqida fikrlar yuritilgan edi. 2- hamda 3-ilmiy munozaralar esa 1956-1959, 1982 yillarda bo‘lib o‘tgan. ularda huquq tizimini rivojlantirishning yo‘nalishlari, tendensiyalari beligilab olingan edi. masalan, 2-ilmiy munozaralarda quyidagi xulosalarga kelingan edi: 1) huquqni sohalarga ajratish uchun asos vazifasini o‘tovchi mezonlar huquqiy tartibga solish predmeti va metodi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "huquq tizimi"

huquq tizimi.doc ўзбекистон республикаси адлия вазирлиги тошкент давлат юридик институти huquq tizimi reja: 1. huquq tizimi va uni zamonaviy tushunish 2. huquq tizimi, qonunchilik tizimi va huquqiy tizim tushunchalari nisbati 3. huquq normasi huquq tizimining dastlabki tarkibiy unsuri sifatida 4. huquq instituti va huquq sohasi davlatimizning mustaqillikka erishuvi va o‘zbekistonning o‘z istiqlol hamda taraqqiyot yo‘lini tanlashi mavjud ijtimoiy munosabatlar tizimida qator o‘zgarishlarni joriy etdi. prezidentimiz i.a.karimov ta’kidlaganlaridek: «chuqur o‘zgarishlar bizning hayotimizga shiddat bilan kirib bormoqda. sobiq ittifoqdagi respublikalardan birinchi bo‘lib prezidentlik boshqaruvini joriy etgan ham, keng miqyosdagi islohotlarni amalga oshirish, jamiyatni tubdan o‘zgartirish va yangi...

Формат DOC, 133,5 КБ. Чтобы скачать "huquq tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: huquq tizimi DOC Бесплатная загрузка Telegram