xalqaro huquq prinsiplari tizimi

DOCX 16 стр. 697,6 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 697,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

xalqaro huquqning asosiy prinsiplari reja kirish 1. xalqaro huquq prinsiplari tizimi 2. xalqaro huquqning asosiy prinsiplari 3. xalqaro huquq prinsiplari amaliyotda xulosa foydalanilgan adabiyotlar: kirish xalqaro huquq – bu davlatlar va xalqaro tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi huquqiy normalar tizimidir.u dunyo hamjamiyatida tinchlikni saqlash, xavfsizlikni ta’minlash, hamkorlikni rivojlantirish hamda inson huquqlarini himoya qilishga xizmat qiladi.xalqaro huquqning asosiy prinsiplari ushbu tizimning poydevorini tashkil etadi. ular barcha davlatlar uchun majburiy bo‘lib, xalqaro tartib va adolatni mustahkamlaydi.bu prinsiplarga davlatlarning suveren tengligi, kuch ishlatmaslik, tinch yo‘l bilan nizolarni hal etish, ichki ishlariga aralashmaslik, xalqaro majburiyatlarni vijdonan bajarish kabi tamoyillar kiradi.mazkur mavzuda xalqaro huquq prinsiplari tizimi, ularning mazmuni va amaliy ahamiyati tahlil qilinadi. shu orqali ularning zamonaviy xalqaro munosabatlarda tutgan o‘rni ochib beriladi. xalqaro huquq prinsiplari tizimi xalqaro huquqning asosiy tizimini tashkil etuvchi prinsiplar davlatlar o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga solish, xalqaro tinchlik va xavfsizlikni ta’minlash hamda adolatli hamkorlikni rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. ushbu prinsiplarning tizimi nafaqat …

2 / 16

bo‘lib, bugungi kunda xalqaro tashkilotlar faoliyati orqali doimiy ravishda takomillashmoqda. xalqaro huquq prinsiplari rivojlanishining tarixiy bosqichlari xalqaro huquq prinsiplarining rivojlanishi qadimgi davrlardan boshlanib, zamonaviy davrgacha cho‘zilgan uzoq va murakkab jarayonni o‘z ichiga oladi. bu jarayonning dastlabki bosqichlari qadimgi tsivilizatsiyalarning shartnomaviy munosabatlariga borib taqaladi. masalan, miloddan avvalgi ii ming yillikda mesopotamiyada (hozirgi iroq hududi) shartnomalar va sulh kelishuvlari mavjud bo‘lgan, ularda davlatlar o‘rtasidagi chegaralar, savdo va harbiy majburiyatlar belgilangan. bu hujjatlar xalqaro huquqning dastlabki shakllari sifatida qaraladi, chunki ular majburiy kuchga ega bo‘lgan va guvohlar yoki xudolar nomi bilan tasdiqlangan. qadimgi misr va xitoyda ham shunga o‘xshash kelishuvlar mavjud bo‘lgan, ammo ular asosan ikki tomonlama xarakterga ega edi va universal prinsiplarga asoslanmagan.qadimgi yunoniston va rim imperiyasi davrida xalqaro huquq prinsiplari yanada tizimli shakllandi. yunonlarda "ksenos" (mehmon) qonuni va shahar-davlatlar o‘rtasidagi sulh shartnomalari (foederation) mavjud bo‘lgan, bu esa harbiy va savdo munosabatlarini tartibga solgan. aristotel va boshqa faylasuflar davlatlar o‘rtasidagi adolat va …

3 / 16

ing shartlari – haqiqiy sabab, mutanosiblik va oxiridagi tinchlikni – belgilab, xalqaro munosabatlarda axloqiy me’yorlarni kiritdi. o‘rta asrlarda yevropa davlatlari o‘rtasida sulh shartnomalari va ittifoqlar ko‘paydi, ammo bu jarayon asosan cherkov va imperator hokimiyati orqali amalga oshirildi. islom huquqshunosligida "siyar" (urush va tinchlik huquqi) tushunchasi rivojlandi, u muhammad payg‘ambar davridan boshlab shakllangan va chet elliklar bilan shartnomalar, elchilar immuniteti va harbiy qonunlarni o‘z ichiga oldi. bu bosqichda prinsiplar diniy kontekstda saqlangan bo‘lib, universal qamrovga ega bo‘lmagan.yevropa uyg‘onish davri va xvii asr xalqaro huquq prinsiplarining zamonaviy shakllanishida hal qiluvchi bosqich bo‘ldi. hugo grotiusning 1625-yilda chop etilgan "de iure belli ac pacis" (urush va tinchlik huquqi haqida) asari xalqaro huquqni sekulyar asosga qo‘ydi va tabiiy huquq printsipi orqali davlatlar o‘rtasidagi majburiyatlarni belgiladi. grotius suverenitet va shartnomalarga rioya etishni asosiy prinsiplar sifatida ko‘rsatdi. 1648-yildagi vestfaliya tinchligi shartnomasi esa zamonaviy xalqaro huquq tizimining boshlanishi hisoblanadi. bu shartnoma o‘rta asr diniy gomoniyasini tugatib, davlat suvereniteti …

4 / 16

ilish prinsiplarini kiritdi. xix asr oxirida g‘arb davlatlari o‘rtasida arbitraj va doimiy sudlar tashkil etildi, bu esa tinchlikka erishish mexanizmlarini rivojlantirdi. biroq, bu bosqichda prinsiplar asosan yevropa davlatlariga xos bo‘lib, kolonial mamlakatlarga nisbatan tengsizlikni saqlab qoldi. masalan, berlin konferensiyasi (1884–1885) afrika bo‘linishini tartibga soldi, ammo bu kolonializmni huquqiy asosga qo‘ydi.xx asr xalqaro huquq prinsiplarining globalizatsiyasi va institutsionalizatsiyasi davri bo‘ldi. birlashgan millatlar tashkiloti nizomida belgilangan asosiy prinsiplarga umumiy nazar birlashgan millatlar tashkiloti nizomi (bmt nizomi) xalqaro huquq prinsiplarining eng muhim va universal hujjati bo‘lib, uning i bobida (1–2-moddalar) tashkilotning maqsadlari va prinsiplari batafsil belgilangan. bu prinsiplar nafaqat bmt a’zolari uchun majburiy, balki butun xalqaro huquq tizimining asosini tashkil etadi. nizomning 1-moddasi tashkilotning asosiy maqsadlarini quyidagicha belgilaydi: xalqaro tinchlik va xavfsizlikni saqlash, davlatlar o‘rtasida do‘stona munosabatlarni rivojlantirish, xalqlarning o‘z taqdirini o‘zi belgilash huquqini amalga oshirishga yordam berish, xalqaro hamkorlikni iqtisodiy, ijtimoiy, madaniy va gumanitar sohalarda rivojlantirish hamda inson huquqlari va asosiy erkinliklarni …

5 / 16

tafsil ko‘rib chiqadi va quyidagi asosiy qoidalarni belgilaydi. birinchidan, barcha a’zolar suveren tenglik printsipiga asoslanadi (2-modda 1-band), ya’ni har bir davlat o‘z hududi ichida mutlaq hokimiyatga ega va boshqalar tomonidan aralashuvga uchramaydi. bu printsip vestfaliya tizimidan meros bo‘lib, ammo bmtda u inson huquqlari bilan muvozanatlashtirilgan. ikkinchidan, a’zolar nizomdan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajara (2-modda 2-band), bu shartnomalarga rioya etish printsipini mustahkamlaydi va xalqaro huquqning pacts sunt servanda (shartnomalarga sodiqlik) qoidasini aks ettiradi.uchinchidan, nizolar tinch yo‘l bilan hal etilishi kerak (2-modda 3-band), bu arbitraj, muzokara yoki bmt organlariga murojaat qilishni nazarda tutadi. to‘rtinchidan, a’zolar xalqaro munosabatlarda kuch tahdidi yoki qo‘llashdan voz kechishlari lozim (2-modda 4-band), bu printsip nizomning yuragi hisoblanadi va faqat o‘z-o‘zini himoya yoki xavfsizlik kengashi ruxsati bilan istisnoga ega. beshinchidan, a’zolar bmtga yordam berishlari va uning harakatlariga to‘sqinlik qilmasliklari kerak (2-modda 5-band), bu kollektiv xavfsizlik tizimini ta’minlaydi. oltinchidan, tashkilot faqat a’zolar ichki ishlariga aralashmaydi (2-modda 7-band), ammo bu printsip inson …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xalqaro huquq prinsiplari tizimi"

xalqaro huquqning asosiy prinsiplari reja kirish 1. xalqaro huquq prinsiplari tizimi 2. xalqaro huquqning asosiy prinsiplari 3. xalqaro huquq prinsiplari amaliyotda xulosa foydalanilgan adabiyotlar: kirish xalqaro huquq – bu davlatlar va xalqaro tashkilotlar o‘rtasidagi munosabatlarni tartibga soluvchi huquqiy normalar tizimidir.u dunyo hamjamiyatida tinchlikni saqlash, xavfsizlikni ta’minlash, hamkorlikni rivojlantirish hamda inson huquqlarini himoya qilishga xizmat qiladi.xalqaro huquqning asosiy prinsiplari ushbu tizimning poydevorini tashkil etadi. ular barcha davlatlar uchun majburiy bo‘lib, xalqaro tartib va adolatni mustahkamlaydi.bu prinsiplarga davlatlarning suveren tengligi, kuch ishlatmaslik, tinch yo‘l bilan nizolarni hal etish, ichki ishlariga aralashmaslik, xalqaro majburiyat...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (697,6 КБ). Чтобы скачать "xalqaro huquq prinsiplari tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xalqaro huquq prinsiplari tizimi DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram