adabiyot nazariyasi

PPT 13 pages 272.5 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 272.5 KB

File type PPT

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

презентация powerpoint mavzu: adabiy ta'limot tarixida adabiyot nazariyasining o'rni tayyorladi: o‘zbek adabiyotshunosligi kafedrasi katta o‘qituvchisi (phd) ra’no mullaxo‘jayeva 1. adabiyot nazariyasi - adabiyotshunoslik fanining bir bo'limi sifatida. 2. adabiyot nazariyasining tadqiqot manbalari 3. fitratning "adabiyot qoidalari" asarida badiiy adabiyotning o'ziga xosligi 4. abdurahmon sa'diy. "adabiyot nazariyasi" asari adabiyot nazariyasi – adabiyotshunoslik fanining bir boʻlimi. badiiy adabiyot, uning jamiyat hayotida tutgan oʻrni va ahamiyati, yaratilish qonuniyatlari, taraqqiyot yoʻllarini, badiiy asarning tasviriy hamda ifoda vositalari, tarkibiy qismlari, adabiy turlar va janrlarini oʻrganadi. adabiyot nazariyasi badiiy soʻz san’atining ijodiy tajri-balariga asoslanib, oʻzining barcha na-zariy xulosalarini yaxlit bir davr yoki davrlarning badiiy soʻz mahsuli hamda ayrim badiiy asarlarining tahlilidan, tarixiy-adabiy jarayonni oʻrganishdan keltirib chiqaradi. badiiy adabiyotni bevosita yaratuvchilarning adabiy ijod haqida aytgan fikrlari ham adabiyot nazariyasi tomonidan e’tiborga olinadi, ammo bu borada adabiyot nazariyasi badiiy ijod tajribalari-da tasdiqlangan ijodiy haqiqatlarga murojaat qilib boradi. adabiyot nazariyasi adabiyotning boshqa ijtimoiy ong shakllaridan farqli jihatlarini ham belgilab …

2 / 13

alligidir. har qanday gʻoya badiiy asarning mazmunini tashkil eta olmaydi, u faqat badiiy xususiyatga ega-ligi, inson, jamiyat uchun ahamiyatliligi bilan barchani qiziqtira olgan gʻoyalargina badiiy asar mazmunini tashkil etadi. badiiy shakl ham mazmunga nisbatan farqsiz hodisa emas. chunki har qanday gʻoya hayotning oʻzida aniq hayotiy hodisa shaklida namoyon boʻladi, bu hodisaning shaklini mazmundan ajratib boʻlmaydi. binobarin, har qanday badiiy gʻoya oʻziga mutanosib badiiy shakldagina oʻz mohiyatini toʻla namoyon etadi. alisher navoiy "hamsa"da oʻz zamonida shoirlik da’vo qilib yurgan koʻplab kishilarning shakl bobidagi noʻnokligini qoralaydi. chunki, faqat shakli mazmuniga toʻla mos boʻlgan asargina haqiqiy badiiy asar boʻla oladi oʻzbek adabiyotshunosligida adabiyot nazariyasiga oid haqiqiy yaxlit ilmiy asar 20-asr ning 20-yillarida fitrat tomonidan yaratildi. uning "adabiyot qoidalari" kito-bida badiiy adabiyotning oʻziga xosligi, ijtimoiy tabiati, adabiy tur va janrlar, syujet, kompozitsiya, badiiy nutq va mahorat masalalari haqida ilk bor yax-lit ma’lumotlar berilgan. abdurahmon sa’diyning "adabiyot nazariyasi" asari adabiyot nazariyasi ga oid ilk asarlardan …

3 / 13

qa badiiy adabiyot qonuniyatlarini yaxlit oʻrganuvchi adabiyot nazariyasi yaratishni boshlab berdilar. rossiyada m. v. lomonosov, a. n. radishchev, v. g. belinskiy, n. g. chernishev-skiy, a. n. dobrolyubov, a. i. gersen va boshqa adabiy-nazariy qarashlar rivojiga muayyan hissa qoʻshdilar. adabiyot nazariyasi badiiy asarning tarkibiy qismlari (syujet, konflikt, kompozitsiya va boshqalar), adabiy turlar va janrlar haqidagi masalalarni keng yoritadi. insoniyat tarixida boʻlgan ijodiy uslublar, adabiy oqimlar, maktablar adabiyot nazariyasida oʻzining aniq ta’rifu tavsifini topadi. oʻtmish adabiyot bilan hozirgi zamon adabiyoti oʻrtasidagi doimiy vorislik (an’ana va yangilanish) masalalari ham adabiyot nazariyasiga aloqadordir. turli xalqlar adabiyotlari oʻrtasidagi oʻzaro ta’sir va bir-birlarini boyitishdan iborat ijobiy tarixiy jarayonning qonuniyatlarini aniqlash ham adabiyot nazariyasi ning doimiy oʻrganuvchi sohalaridan birini tashkil etadi. dunyo xalqlari she’riyatiga xos tizimlar, ularning tuzilishi va shakllari adabiyot nazariyasi ning bevosita tadqiqot manbaidir. badiiy adabiyotning oʻtmishi, hozirgi ahvoli va istiqboldagi rivojlanish tamoyillarini belgilab berish eng muhim vazifasi sanaladi. .sharqda adabiyot nazariyasining yuqorida qayd etil-gan …

4 / 13

’i muxtasar" kabi asarlarida aruz, qofiya va badiiy san’-atlar haqida alohida-aloxdda fikr yuri-tilgan. sharq adabiy-nazariy ta’limoti asosan she’riyat materialiga asoslangan boʻlib, ularda badiiy nasr, dramaga oid nazariy kuzatishlar uchramaydi. adabiyot — fikr, tuyg‘ularimizdag‘i so‘zlar, gaplar yordami bilan tasvir qilib, boshqalarda ham xuddi shu holatni yaratmoqdir. bu ta’rif adabiyotning to‘g‘ri ta’rifidir. shul bilan yozilg‘an asarlarga adabiy asar deyiladir. adabiyotning ikinchi bir ta’rifi, bir turli tartibg‘a solinib yozilg‘an butun asarlardir. bu ta’rifg‘a qaraganda, bir tilda yozilg‘an butun asarlar shu tilning adabiyoti boiadir. ham shunday ishlatadirlar: rus adabiyoti boydir. 0 ‘zbek adabiyoti kambag‘aldir kabi. biroq bu ta’rifning bizning darsimizg‘a boylanishi yo‘qdir. bizning adabiyotimizg‘a kirgan «adabiyot» so‘zi birinchi ta’rifdagi «adabiyot»dir. birinchi ta’rifg‘a ko‘ra adabiyot sanalg‘an asarlar yozmoq uchun ko‘zda tutilishi lozim boig‘an tuzuklar, qonunlarg‘a adabiyot qoidalari deyiladir. bizning bu darsda ko‘rganimiz shu «adabiyot tuzuklari»dir. adabiyotning mavzui butun tabiat, borhq dunyosi, insonning o‘z ichki-tashqi dunyosida sezib onglag‘anlaridir. bir tomchi suvdan tengizgacha, bir uchqundan buyuk bir …

5 / 13

dir. ular oddiy uslubda, umumiy oddiylik uslubida yozadir. shoir, yozg‘uchi san’atkorlikda ko‘tarila borg‘an sayi(n) o‘ziga maxsus bir uslub yarata boshlaydir. shoirning xayol, o‘y, tushunish shakllari tugal, komil bo‘lg‘ach, o‘ziga yarasha bir uslub borliqqa chiqqan boiadir. uslubning adabiyotdagi o‘mi juda katta, juda muhimdir. bir asardagi fikrlar, maiumotlaming eski, boshqa shoirlar tomonidan aytilg‘an boiishi mumkindir. ulaming eskuigini bizga sezdirmasdan, budirmasdan ifoda quib, uni bizga o‘quta olg‘an kuch uslubdadir. e’tiboringiz uchun rahmat!

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyot nazariyasi"

презентация powerpoint mavzu: adabiy ta'limot tarixida adabiyot nazariyasining o'rni tayyorladi: o‘zbek adabiyotshunosligi kafedrasi katta o‘qituvchisi (phd) ra’no mullaxo‘jayeva 1. adabiyot nazariyasi - adabiyotshunoslik fanining bir bo'limi sifatida. 2. adabiyot nazariyasining tadqiqot manbalari 3. fitratning "adabiyot qoidalari" asarida badiiy adabiyotning o'ziga xosligi 4. abdurahmon sa'diy. "adabiyot nazariyasi" asari adabiyot nazariyasi – adabiyotshunoslik fanining bir boʻlimi. badiiy adabiyot, uning jamiyat hayotida tutgan oʻrni va ahamiyati, yaratilish qonuniyatlari, taraqqiyot yoʻllarini, badiiy asarning tasviriy hamda ifoda vositalari, tarkibiy qismlari, adabiy turlar va janrlarini oʻrganadi. adabiyot nazariyasi badiiy soʻz san’atining ijodiy tajri-balariga asoslanib, oʻzining ba...

This file contains 13 pages in PPT format (272.5 KB). To download "adabiyot nazariyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyot nazariyasi PPT 13 pages Free download Telegram