zilzilaviy hududlarda fuqora binolari loyihalash

PPTX 20 pages 870.2 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 870.2 KB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

aлишер навоий номидаги самарканд давлат университети маънавий ва маърифий ишлар буйича биринчи проректори тузилмаси зилзилавий худудларда фуқора биноларини лойихалаш rеjа: зилзиланинг содир бўлиш сабаблари. ер тузилиши ва ҳарорат босими. зилзила интенсивлигини баҳолаш бино ва иншоотларнинг ҳолати зилзиланинг бўлиш вақтини башорат қилиш ва унинг оқибатлари 1.зилзила қадим замонлардан бери одамлар бошига катта фалокатлар келтирган асосий табиий офатлардан бўлиб ҳисобланади. унинг содир бўлиши туғрисида халқ орасида турлича фикрлар мавжуд бўлган. зилзиланинг юзага келишига илоҳий кучлар, инсон тақдири, йирик хайвонлар каби омиллар сабаб деб келинган. зилзила содир булишининг ҳақиқий сабаблари ернинг ички тузилиши ва унда юзага келадиган геологик жараёнлар билан бевосита боғлиқ деб ҳисобланади. кўпчилик зилзилалар ер сиртини тузувчи ва тоғларни ўстирувчи кучлар таъсирида содир бўлади. ушбу кучлар ва уларни таъсири тўғрисидаги фан тектоника ( грекча сўз тектон-қурувчи) деб аталади. ўзгаришлар жуда секин содир бўлади ва улар тект қурувчилар ер ости силкинишларидан бино ва иншоотларни ҳимоялаш тадбирларини кўрадилар ер тузилиши. зилзила- ернинг тектоник …

2 / 20

ради. ҳарорат 100 км чуқурликда 1000-15000с, 700 км чуқурликда-20000с га яқин, ядро марказида 4000-45000с ни ташкил этади. мантиянинг юқори қисмида босим 9 тк/см2, ядронинг ташқи қатламида 1440 тк/см2, ядро марказида 3700 тк/см2 га тенг. бу босимлар тоғ жинсларининг мустаҳкамлигига нисбатан бир неча марта катта бўлганлиги сабабли, ер қобиғида катта кучланишлар ҳосил қилади ва геотектоник ҳодисаларни уйғотади. зилзилаларнинг келиб чиқиши ва механик шаклланиши. ер қобиғини шартли равишда нисбатан юпқа плита ёки платформалардан ташкил топган ва улар мантия сиртида “сузиб” юради, деб ҳисоблаш мумкин. мантиянинг юқори қатлами доимий равишда ҳаракатда бўлади, бу ҳол плиталарни доимий силжишига олиб келади. рельефнинг тектоник (грекчада тектоника-қурилиш дегани) ўзгаришлари айнан плиталарнинг ҳаракати билан боғлиқ. бу жараёнлар “геологик” соатлар бўйича, яъни жуда секин содир бўлади. мазкур жараёнларни вужудга келиш тўғрисида қатор гепотезалар (тахминлар) мавжуд тектоник ҳаракатлар зилзиладир. тектоник ҳаракатларнинг содир бўлишини бир неча назариялари мавжуд. ҳозирги кунда қуйида номлари келтириги назариялар кўпроқ асосланган: пульсация назарияси - ер галма-гал …

3 / 20

моқда. масалан, лондон ва нью-йорк орасидаги масофа йилига ўртача 1 см га ортиб бормоқда, бошқа нуқталар орасида эса, аксинча, қисқармоқда. зилзила манбаи механикасига оид тажриба намунаси плиталар орасидаги чегара турлари: а-тоғлар; б-нов; в- транс шакл синиғи; 1-плита; 2- намиққан(говоклашган) зона; 3- вулқонлар зилзила оқибатида ер силжишининг рўй бериши (қайракум, 1985 йил 13 октябр) узилиш-силжиш руй берган жой (зилзила содир бўлган жой) гипоцентр (зилзила ўчоѓи) ѐки зилзила фокуси деб аталади. гипоцентрнинг ер устидаги прекцияси эпицентр деб ном олган. асосий зилзиладан илгари форшок деб номланган кучсиз силкиниш содир булади. такрорий ер силкинишларини афтершоклар дейилади. гипоцентр қувватини характерловчи сейсмик тўлқинлар тўлиқ энергиясининг катталиги зилзила магнитудаси (м) деган номни олган. у тўлқинларнинг максимал амплитудаси асосида аниқланади: m= lg(a/ao ) , бу ерда а, ао – мос ҳолда эпицентрдан l масофада турувчи жойда зилзила бўлган ва бўлмаган вақтлардаги максимал амплитудалар. агар зилзила магнитудаси гипоцентрдаги нисбий кучни характерласа, интенсивлиги (балл) i ер сиртидаги зилзила кучини характерлайди. …

4 / 20

алар тузилган. такомиллаштирилган ушбу шкала ҳозир ҳам японияда қўлланмоқда. дунѐда энг кўп тарқалган шкала 12 балли шкаладир (меркалли-конкани-зиверг). ушбу баҳолаш усулида зилзилани изоҳли ва миқдорий параметрлар орқали характерлайдилар. 12 балли шкала халқаро сейсмологлар ассосиацияси томонидан 1957 йилда маъқулланган. 1931 йилдан бери ақш да меркаллининг модификациялашган (мм) шкаласидан фойдаланадилар. бино ва иншоотларнинг ҳолати 1- 4 балл . шикастланиш йўқ. 5. балл . пол ва перегородкаларнинг енгил ѓижирлаши, шишанинг шиққилаши, оҳакнинг тушиши, очиқ эшик ва деразаларнинг ҳаракатланиши, баъзи биноларда енгил шикастланишнинг учраши. 6. балл . кўпчилик биноларда енгил шикастланиш, а ва б гуруҳлардаги баъзи биноларда анча шикастланиш. 7. балл . а гуруҳдаги кўпчилик биноларда анча шикастланиш ва баъзиларида бузилиш. б гуруҳдаги кўпчилик биноларда енгил шикастланиш ва кўпчилигида анча бузилиш. в гуруҳдаги кўпчилик биноларда енгил шикастланиш ва баъзиларида кўп шикастланиш. йўлларнинг баъзи жойларида ѐриқларнинг ҳосил бўлиши, катта қияликларда баъзан кўчишнинг кузатилиши, қувурлар туташ жойларини узилиш мумкинлиги. 8. балл . а гуруҳдаги кўпчилик биноларда …

5 / 20

кўплаб ѐриқлар содир бўлади, темир йўл рельслари маҳаллий эгилишга учрайди, қувурлар узилади ва бузилиб кетади, ѐдгорликлар, миноралар, тутун қувурлари қулаб тушади. 11. балл . бинолар умуман бузилади, қувурлар фойдаланиб бўлмайдиган ҳолатга тушади, темир йўл рельслари катта узунликларда қийшайиб кетади. 12. балл . бино ва иншоотлар умуман бузилиб бўлади. etiboringiz uchun rahmat! image2.png image3.png image4.jpeg image5.png image6.jpeg image7.jpeg /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "zilzilaviy hududlarda fuqora binolari loyihalash"

aлишер навоий номидаги самарканд давлат университети маънавий ва маърифий ишлар буйича биринчи проректори тузилмаси зилзилавий худудларда фуқора биноларини лойихалаш rеjа: зилзиланинг содир бўлиш сабаблари. ер тузилиши ва ҳарорат босими. зилзила интенсивлигини баҳолаш бино ва иншоотларнинг ҳолати зилзиланинг бўлиш вақтини башорат қилиш ва унинг оқибатлари 1.зилзила қадим замонлардан бери одамлар бошига катта фалокатлар келтирган асосий табиий офатлардан бўлиб ҳисобланади. унинг содир бўлиши туғрисида халқ орасида турлича фикрлар мавжуд бўлган. зилзиланинг юзага келишига илоҳий кучлар, инсон тақдири, йирик хайвонлар каби омиллар сабаб деб келинган. зилзила содир булишининг ҳақиқий сабаблари ернинг ички тузилиши ва унда юзага келадиган геологик жараёнлар билан бевосита боғлиқ деб ҳисобланади...

This file contains 20 pages in PPTX format (870.2 KB). To download "zilzilaviy hududlarda fuqora binolari loyihalash", click the Telegram button on the left.

Tags: zilzilaviy hududlarda fuqora bi… PPTX 20 pages Free download Telegram