tarmoqning iqtisodiy rivojlanishini prognozlash

PDF 5 pages 273.9 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 273.9 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

mavzu-15: tarmoqning iqtisodiy rivojlanishini prognozlash 15.1. tarmoqdagi mahsulot talabini prognozlash. tarmoq iqtisodiy rivojlanishini prognozlash uchun avvalo o‘sha tarmoqning mahsulotga bo‘lgan uzoq muddatli talabini aniqlash kerak. talab (ehtiyoj)ni prognozlash jarayoni quyidagi bosqichlardan iborat: - prognoz ob‘ektini belgilash. - prognozdan ko‘zda tutilgan maqsad va vazifalarni aniqlash. - prognozlash vaqtini aniqlash. - talab doiralari va ularning talabdagi ulushini aniqlash. - retrospiktiv ma‘lumot to‘plash. - prognozlash usulini tanlash. - tarmoqning mahsulotga bo‘lgan ehtiyoji (talabi) bo‘yicha model va hisob ishlab chiqish. talab ishlab chiqariladigan va noishlab chiqariladigan shaklda bo‘ladi. har bir yo‘nalish hisob-kitob qilinadigan, talab aniqlanadigan tarmoq va ishlab chiqarish guruhlariga ajratiladi. talabning aniqlanishi uchun turli xil usullardan foydalaniladi. bular normativ usul, oddiy-o‘rtacha usul, ekstropolyatsiya usuli, morr-regress usul va boshqalar. normativ usul bilan talab aniqlanishida eng asosiysi normativlarning aniqlanishidir. ogohlantirishdan kelib chiqqan holda bularning qisqa davr ichida ilmiy asoslangan talab normativlari asos qilib olinadi. uzunroq davr uchun normativlarning o‘zi eng avvalo ilmiy - texnikaviy rivojlanish, …

2 / 5

ar y lar № yk ty t2 y hisob y-y 𝑦 − 𝑦 𝑦 100 prognoz ma’lumotlarning aniqlik darajasi ∑ −𝑦 𝑦 100% − 𝑝𝑟𝑜𝑔𝑛𝑜𝑧 𝑥𝑎𝑡𝑜𝑠𝑖 15.2.ishlab chiqarish resurslari talabini prognozlash. tarmoqning uzoq muddatli (perspiktiv) talabi, hajmi va ishlab chiqarish strukturasini belgilashda ular uchun kerakli bo‘lgan hom ashyo, mehnat va moliyaviy resurslarni prognoz qilish kerak. ushbu talab hisobining asosini tarmoq mahsulot biriligi, resurs hajmi, mehnat hajmi va jamgarma hajmi kabi ko‘rsatkichlar (koeffitsiyent) tashkil etadi. hisobotlar natural hamda qiymat shaklida ko‘rsatiladi. tarmoqning hom-ashyo resurslariga talabi mahsulot ishlab chiqarilishi uchun kerakli moddiy resurslarning qiymat shaklidagi harajatlarini o‘z ichiga oladi. ∑ 𝑎𝑖𝑗𝑥𝑗 𝑚 𝑗=1 = 𝐵𝑗 prognozlash davri ichida lt tarmogida mahsulot birligi uchun mehnat harajatining kamaytirilganligi hisoblanishi: lt=l0e l0- mahsulotning bazaviy mehnat hajmi (sanoatdagi mehnat resurslarining o‘sish sharoitida pt ning oshib ketishi muammosi muhim ahamiyat kasb eta boshlaydi) bu holda ishchi kadrlarga bo‘lgan talab tt=ltxt xt- prognoz qilinayotgan mahsulotning ishlab chiqarish hajmi. …

3 / 5

lar talab chegirmalariga bo‘lgan masalalarni bartaraf qilib jamgarmalarni o‘sishi uchun imkoniyatlar yaratadi. tovar ishlb chiqaruvchilarni huquq va erkinliklarini ta‘minlashga mo‘ljallangan davlatni qattiqqo‘l siyosati hamda bozor munosabatlarini rivojlanish darajasi resurslardan samarali foydalanishga ham bog’liq. mavjud rezervlarni ishlatishga yo‘naltirilgan dastlabki muhim qadamlar sud qonunchilik hokimiyatini mustahkamlashga, hokimiyatni iqtisodiy jarayonlarda bevosita qatnashishini cheklash, makroiqtisodiy siyosatni takomillashtirish maqsadida baho va valyuta siyosatini erkinlashtirishni jadallashtirish o‘zbekiston respublikasi hamda хvfni birgalikda olib borgan memorandumida 2002 yil mo‘ljallangan edi. prognozlanayotgan davrda aholini real daromadlarini o‘sishi iste‘mol qilinayotgan tarmoqlarda ishlab chiqarish hajmini kengaytirishga asos bo‘ladi, bu esa tahlil etilayotgan tarmoqlarda sanot mahsulotini o‘sishini ta‘minlab, jamgarmaga bo‘lgan ichki talabni qanoatlantirishni o‘sishini prognozlashga imkon yaratadi. aytish mumkinki iste‘molga bo‘lgan talabni dinamik o‘sishi yengil sanoatni rivojlanishiga tashqi omillarni ta‘sirini jadallashtirib, tahlil etilayotgan tarmoqlarda eksportga tovar chiqarish asosida jahon kon‘yukturasi baholarga o‘tishni ta‘minlaydi. ishlab chiqarishga 54 ta investitsiyaviy loyihalardan foydalanish hamda to‘gri investitsiyalarni jalb qilish – 1,5 mlrd. dollardan ortiq hajmda aqsh …

4 / 5

slar miqdori va ishlab chiqarilayotgan mahsulot hajmi o‘rtasidagi bog’liqlikni ifodalaydi. resurslar (ishlab chiqarish omili) sifatida sanoat ishlab chiqarishga band bo‘lgan jamg’arilgan mehnat (k)-kapital va haqiqiy (jonlangan) mehnat [m] dan iborat bo‘lib, bunda iqtisodiyot ikki faktorli chiziqsiz bog’liqlik ko‘rinishida ifadalanadi: y=f(l,k) shunday qilib mahsulot ishlab chiqarish bu resurs harajatlarini funksiyasi sifati (ishlab chiqarish fondlari va mehnat)da keltiriladi. ishlab chiqarish funksiyasini umumiy ko‘rinishini quyidagi xususiy hollarda ko‘rish mumkin: multiplikativ ko‘rinishdagi ishlab chiqarish fondi (mi/chf) y=a*lαkβ, bunda α >0; β>0; kobb-dublasni ishlab chiqarish funksiyasi. y=a*l1-αka, bunda α >a, β>1-a iqtisodiyotda o‘sish omillarini o‘rganganda ekstensiv (resurslar uchun harajatlarnio‘stirish hisobiga) omillar hamda intensiv omillar (faoydalanilayotgan resurslardan samarali foydalanishni o‘stirishga asoslangan) farqlanadi. iqtisodiyotni samaradorligi – bu sarflanilgan harajatlarni olingan natijaga nisbati sifatida izohlanadi. biz ikki xil harajatlarga ya‘ni o‘rta davrdagi mehnat uchun sarflangan harajatlar bu – fondlar ko‘rinishida va mehnatga (haqiqiy) (l) nisbat sifatidagi harajatlarga egamiz. mehnat unumdorligini 2 xil xususiy samaradorlik ko‘rsatkichlari va – k …

5 / 5

labki qiymati va mehnat resurslariga bo‘lgan iste‘molni vaqt ishlab chiqarish hajmlarini prognozlash hisobini quyidagi formulalar orqali keltirish mumkin: 𝐿 = √ 𝑌 𝐴 b) asosiy ishlab chiqarish fondlariga bo‘lgan iste‘molni dastlabki ishlab chiqarish hajmi va mehnat resurslarini dastlabki qiymati bo‘yicha prognozlash quyidagi fomula orqali hisoblanadi. ishlab chiqarish fondlari yordamida ishlab chiqarish masshtabi va samardorlik ko‘rsatkichlarini quyidagi formula orqali ifodalaymiz: a) mehnat va fondlar bo‘yicha nisbiy elastiklik ko‘rsatkichi quyidagi formula bo‘yicha hisoblanadi: b) resurslarni xususiy samaradorligi quyidagicha aniqlanadi: ỹ1, l, k – ko‘rsatkichlarni o‘sish sur‘atlari 𝑌𝑒𝐿 = 𝑌𝐼𝑇 𝐿 c) o‘rtacha geometrik ko‘rsatkichlarni xususiy holi sifatida samaradorlikni umumlashgan ko‘rsatkichi kuyidagicha aniqlanadi: yuqorida keltirilgan imkoniyatlarga asoslanib xususiy samaradorlik ko‘rsatkichi umumlashgan samaradorlikni tashkil etishda xuddi shunday ko‘rinishda mvjud resurslar (a,1-a) hisoblanadi: a) ishlab chikarish masshtabi (m) – umum sarflangan resurslar ko‘rinishida ifodalanib, foydalanilgan resurslarni o‘rtacha o‘lchami quyidagi ko‘rinishda hisoblanadi: qisqacha xulosalar. tarmoqni rivojlanishini prognozlash uchun uning mahsulotiga kelajakda ehtiyojni aniqlash lozim. ehtiyojni ishlab …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarmoqning iqtisodiy rivojlanishini prognozlash"

mavzu-15: tarmoqning iqtisodiy rivojlanishini prognozlash 15.1. tarmoqdagi mahsulot talabini prognozlash. tarmoq iqtisodiy rivojlanishini prognozlash uchun avvalo o‘sha tarmoqning mahsulotga bo‘lgan uzoq muddatli talabini aniqlash kerak. talab (ehtiyoj)ni prognozlash jarayoni quyidagi bosqichlardan iborat: - prognoz ob‘ektini belgilash. - prognozdan ko‘zda tutilgan maqsad va vazifalarni aniqlash. - prognozlash vaqtini aniqlash. - talab doiralari va ularning talabdagi ulushini aniqlash. - retrospiktiv ma‘lumot to‘plash. - prognozlash usulini tanlash. - tarmoqning mahsulotga bo‘lgan ehtiyoji (talabi) bo‘yicha model va hisob ishlab chiqish. talab ishlab chiqariladigan va noishlab chiqariladigan shaklda bo‘ladi. har bir yo‘nalish hisob-kitob qilinadigan, talab aniqlanadigan tarmoq va ishlab ch...

This file contains 5 pages in PDF format (273.9 KB). To download "tarmoqning iqtisodiy rivojlanishini prognozlash", click the Telegram button on the left.

Tags: tarmoqning iqtisodiy rivojlanis… PDF 5 pages Free download Telegram