globallashuv davrida markaziy osiyo davlatlari integratsiyalashuvining ayrim jihatlari

PDF 4 стр. 422,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (4 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 4
ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги заҳириддин муҳаммад бобур номидаги андижон давлат университети ўзбекистон география жамияти география ва глобализация: назария ва амалиёт халқаро илмий-амалий конференция андижон, 2018 йил 21 май андижон-2018 281 globallashuv davrida markaziy osiyo davlatlari integratsiyalashuvining ayrim jihatlari isayev a, umarov n. andijon davlat universiteti аnnotasiya: maqolada markaziy osiyo davlatlari o’rtasidagi integrasiyaning chuqurlashubiga tasir etuvchi omillar ularning tashqi iqtisodiy aloqalari rivojlani dinamikasi yoritilgan tayanch so’zlar: globallashuv, integratsion jarayon, xorijiy investitsiya, markaziy osiyo davlatlari, mintaqa, eksport, import abstract:: the article reflects the dynamics of the development of foreign economic relations, influencing the deepening of integration among central asian countries. key words: globalization, integration process, foreign investment, central asian countries, region, export, import jahon iqtisodiyotining globallashuvi, integratsion jarayonlarning chuqurlashuvi, innovatsiyalarning jadal rivojlanishi milliy iqtisodiyotlar oldiga xalqaro raqobatbardoshlikka erishish va jahon bozorida mustahkam mavqega ega bo’lish vazifalarini qo’ymoqda. bu esa, o’z navbatida, salmoqli homashyo salohiyatiga ega bo’lgan markaziy osiyo …
2 / 4
b bormoqda. so’nggi yillarda markaziy osiyoda iqtisodiy integratsiya mintaqa mamlakatlarini jahon bozoriga kirishida, ishlab chiqarishni kengaytirish, mintaqaviy iqtisodiy-ijtimoiy sherikchilikni keng amalga oshirish va o'z navbatida mehnat resurlari bandligini ta’minlashda muhim o’rin tutmoqda. mintaqadagi respublikalar o’zlarining kelajak istiqbollarini ko’zlagan holda birgalikda bir-biri bilan chuqur va barqaror iqtisodiy-ijtimoiy-siyosiy munosabatlarini o’rnatish maqsadida o’zaro sherikchilik aloqalarini yangi bosqichga olib chiqmoqdalar. buni mintaqa respubliklalari prezidentlarining o’zaro rasmiy tashriflari hamda ko’plab sohalarda imzolanayotgan yangi shartnomalar va o'zaro kelishuvlaridan ham yaqqol ko’rinib turibdi. 1997 yil 10 yanvarida markaziy osiyo iqt isodiy hamjamiyat i (moih) a’zo lar i, ya’ni o’zbek ist an, qozog’iston va qirg’iziston o’zaro «abadiy do’st lik to’g’risida» shartnoma imzoladilar. keyinchalik esa, o’zbekiston, qozog’iston, qirg’iziston va tojikiston davlat boshliqlarining 2001 yil 27-28 dekabrda toshkentda e’lon qilingan qo’shma bayonotida markaziy osiyo iqtisodiy hamdo’stligini markaziy osiyo hamkorligi (moh) tashkilotiga o’zgartirish to’g’risida qaror qilindi. bundan ko’zlangan maqsad integratsiya jarayonlari qamrab oluvchi sohalarni yanada kengayt ir is h va ushbu …
3 / 4
respublikalarga o’zlarining investitsiyalarini kiritishlariga zamin bo’lmoqda. mod tabiiy va mehnat resurslariga boy, ammo mamlakatlarning rivojlanish bosqichlari va yo’nalishlari juda xilma-xildir. chunonchi, qozog'istonning yim miqdori 231 mlrd. dollar bilan peshqadam bo’lsa, qirg'iziston respublikasida yimi 7,22 mlrd. dollarni tashkil etadi [2]. 282 tojikistonning yimi esa jahon miqyosida juda past, o'zbekiston va turkmaniston esa oraliq yimga ega. mod xo'jaligi iqtisodiyoti tuzilmalari ichida tashqi savdo sektoridagi o’zgarishlar juda yuqori. 1-jadval. mod eksport va importi hajmida homashyo va tayyor mahsulotlar ulushi (%) homashyo mahsulotlar tayyor mahsulotlar eksport import eksport import mamlakatlar 1995 2013 1995 2013 1995 2013 1995 2013 qozog'iston 61,8 90,2 39,6 21,0 38,1 9,7 59,1 78,2 qirg'iziston 63,7 55,8 59,4 42,0 35,4 43,6 40,5 57,9 tojikiston 84,8 80,7 53,2 41,4 15,1 11,9 45,9 56,3 turkmaniston 93,0 94,7 32,4 11,2 6,7 5,2 65,9 85,4 o'zbekiston 92,7 60,4 26,2 23,1 7,2 39,4 72,2 73,9 manba: unctad statistikasi, 2014. 1-jadval ma’lumotlaridan ko’rinadiki, mod tashqi savdo aylanmasi …
4 / 4
ying yillarda xitoy, turkiya, koreya respublikalari bilan integratsiyalashuv va savdo sotiqning ortishi kuzatilmoqda. jumladan, tojikiston respublikasi eksporti hajmida turkiya 36,9 % ni tashkil etgan bo’lsa, import hajmida xitoy yetakchilik qilgan(41,5 %). import mahsulotlar ulushini xitoy davlati bilan yuqoriligi qirg’iziston respublikasida ham kuzatiladi. xitoyning markaziy osiyo davlatlari bilan savdo aloqalarining rivojlanishi, o’zbekiston va turkmaniston eksport hajmida mazkur davlatni ulushi yuqori ekanligidan ham ko’rinadi. globallashuv sharoitida mintaqa mamlakatlarning iqtisodiy jihatdan rivojlanishi to'g'ridan-to'g'ri xorijiy investitsiyalar ayniqsa muhim. makroiqtisodiy jihatlar morda investitsiya orqali rivojlanish uchun ulkan imkoniyatlar savdo va xorijiy investitsiyalarni integratsiyalashuvi vositasida amalga oshirilishini ko’rsatadi. iqtisodiy integratsiyaning shart- sharoitlari sifatida integratsiyada qatnashayotgan markaziy osiyo mamlakatlari bozorining rivojlanish darajasini solishtirish, ularning geografik yaqinligi, ular orasida tugan muammolarning umumiyligi, bozor islohotlarini tezlashririshga intilish, integratsion jarayonlardan chetda qolmaslik kabi xususiyatlar ularni umumiy maqsad yo’lida birlashtirib turadi. suning uchu mintaqa mamlakatlari mavjud imkoniyatlardan oqilona va samarali foydalanishlari lozim. foydalanilgan adaboyotlar: 1. nazarova g. , xalilov x. , …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 4 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "globallashuv davrida markaziy osiyo davlatlari integratsiyalashuvining ayrim jihatlari"

ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги заҳириддин муҳаммад бобур номидаги андижон давлат университети ўзбекистон география жамияти география ва глобализация: назария ва амалиёт халқаро илмий-амалий конференция андижон, 2018 йил 21 май андижон-2018 281 globallashuv davrida markaziy osiyo davlatlari integratsiyalashuvining ayrim jihatlari isayev a, umarov n. andijon davlat universiteti аnnotasiya: maqolada markaziy osiyo davlatlari o’rtasidagi integrasiyaning chuqurlashubiga tasir etuvchi omillar ularning tashqi iqtisodiy aloqalari rivojlani dinamikasi yoritilgan tayanch so’zlar: globallashuv, integratsion jarayon, xorijiy investitsiya, markaziy osiyo davlatlari, mintaqa, eksport, import abstract:: the article reflects the dynamics of the development of foreign economic...

Этот файл содержит 4 стр. в формате PDF (422,8 КБ). Чтобы скачать "globallashuv davrida markaziy osiyo davlatlari integratsiyalashuvining ayrim jihatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: globallashuv davrida markaziy o… PDF 4 стр. Бесплатная загрузка Telegram