markaziy osiyo davlatlari aholisi va transport geografiyasi

DOC 75,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1483989919_67382.doc markaziy osiyo davlatlari aholisi va transport geografiyasi reja. 1. mod aholisining tabiiy o’sishi va zichligi. 2. mod aholisining etnik kelib chiqishi va joylashishi. 3. mod transport geografiyasiga umumiy ta'rif. 1. mod aholisining tabiiy o’sishi va zichligi. iqtisodiy va sosial yoki umumjahon an'analariga mos ravishda ijtimoiy geografiya fani tizimida aholi nihoyatda muhim va markaziy o’rinni egallaydi. u ba'zi olimlar ta'biri bilan aytganda, ijtimoiy geografiya fanining ichki o’zak bo’lagi, qanoti sifatida xizmat qiladi. shu bois iqtisodiy va sosial geografiyada aholiga e'tibor doimo kuchli bo’lgan. ma'lumotlarga qaraganda, geografiyada bajarilayotgan jamiki ilmiy ishlarning choragidan ko’proіi aynan ana shu aholi muammolariga to’іri keladi. chunki, mamlakat, uning iqtisodiy rayonlari, xalq xo’jaligini hududiy tashkil etish va rivojlantirishda aholining soni, tarkibi, takror barpo qilinishi rejimi, ishlab chiqarish malakalari, migrasion harakati, hududiy joylanishi xususiyatlari kabi ko’rsatkichlar katta ahamiyat kasb etadi. 1996 yil ma'lumotiga ko’ra markaziy osiyo hududida 55 million kishi yashaydi. aholi soni davlatlararo bir-biridan keskin farq qiladi …

hi tub aholi ko’p jihatdan musulmonchilik udumlari (ya'ni ko’p bola ko’rish aqidalari)ga amal qiladi. bu aqidalarning amal qilishida islom dinining ham ta'siri bor, albatta. markaziy osiyo tub aholisidagi farzandsevarlik “o’nta bo’lsa o’rni boshqa, qirqta bo’lsa qilig`i” maqolini keltirib chiqargan. bu maqol shubhasiz turkiy xalqlar tomonidan asrlar osha to’qib chiqarilgan haqiqatdir. aholining tabiiy o’sishi bo’yicha markaziy osiyo davlatlari mdhga a'zo bo’lgan davlatlar ichida eng yuqori o’rinda turadi.har ming kishiga hisoblanganda tabiiy o’sish va o’lim koeffisiyentiqirg`izistonda 26:8 kishini,qozog`istonda 19:9, o’zbekistonda 31:7, tojikistonda 33:9 va turmanistonda 33:8 kishini tashkil etadi. aholining bu xil ko’payishi ko’rsatkichi rossiya va ukrainaday yirik davlatlarda esa salbiydir, ya'ni har ming kishiga aholining o’sish koeffisiyenti esa ularda 16 va 14 kishiga to’іri keladi. rossiya fanlar akademiyasi demografik markazining bashorat qilishicha 2025 yilga borib mod aholisi keskin ko’payadi va 91 mln. kishiga yetadi. jumladan, o’zbekistonning aholisi 42,3 mln.kishiga,qozog`istonniki-20,5; tojikistonniki-13,1; turkmanistonniki-7,9; qirg`izistonniki - 7 mln. kishidan ortib ketadi. aholining tabiiy o’sishi …

gi tufayli aholi asosiy qismining qishloq xo’jaligi va u bilan boіliq ishlab chiqarish sohalarida bandligi; 4. oilada bolalar sonini oldindan belgilash va tuіilishni cheklash choralarini qo’llashning keng tarqalmaganligi; 5. mahalliy millat ayollari orasida ijtimoiy ishlab chiqarishda ishtirok etmaydiganlar salmoіining anchagina ekanligi va boshqalar. markaziy osiyo davlatlari aholisining bandlik darajasida kattagina o’xshashliklar bor, masalan, o’zbekiston aholisining 45,8 foizi qishloq xo’jaligida, 18,4 foizi sanoatda, 35,8 foizi xizmat ko’rsatish sohasida band bo’lgani holda, bu ko’rsatkichlar tojikistonda 54,5; 1,8; 28,7;turkmanistonda 44,2; 19,2; 36,6;qirg`izistonda 42; 19,2; 38,7 foizni tashkil qiladi. regionlar aholi soniga nisbatan mehnat qilish yoshidagi aholi modning barcha davlatlari uchun deyarli bir xil (50% atrofida) ko’rsatkichga ega. mod hududidagi demogrfik vaziyat bir tomondan aholi tabiiy o’sishining yuqoriligi, ikkinchidan esa urbanizasiya darajasining pastligi bilan belgilanadi.hanuzgacha markaziy osiyoning ko’pgina davlatlarida aksariyat aholi qishloqlarda yashaydi. masalan, turkmaniston davlatida aholining 55 foizi, o’zbekistonda-59 foiz,qirg`izistonda - 62 foiz, tojikistonda 67 foiz qishloqlarda yashaydi. markaziy osiyoda aholi zichligi o’rtacha …

$olda haqiqatga ancha yaqin bo’lgan taxminlar bilan belgilanadi. eramiz boshlariga kelib yer kurrasi aholisi taxminan 150-200 mln.kishiga, eramizning 1000 yiliga kelib qariyb 300 mln.ga yetdi. bu davrda dunyoning ko’p joyida odamlar butunlay bo’lmagan yoki juda siyrak bo’lgan. shu paytlarda planetamiz aholisining 2\3 qismi osiyoda yashar edi. boysun tumanidagi “teshik tosh”g`oridan topilgan neolit davrida yashagan odam suyaklarining topilishi va boshqa ko’plab etnografik, arxeologik qazilmalar markaziy osiyo hududida qadimdan odamlar yashaganlgini isbotlamoqda. markaziy osiyoda hozirgi davrda yashovchi o’zbek, qoraqalpoq, qirіiz, qozoq, turkman, tojik xalqlarining tarixi bir-biri bilan uzviy bog`langan. ularning ajdodlari - baqtriyaliklar, sogdiylar, saklar, massagetlar turkiston va qisman eronning bir qismi bo’lgan xuroson hamda afg`onistonninnhindiqush rayoni hududida istiqomat qilishgan. bu hududdagi baqtriya o’rnida keyinchalik toxariston davlati vujudga kelgan. tez orada toxariston sogdiana davlati bilan qo’shilib, turkiston hududida yirik kushan imperiyasiga birlashadi. vii-viii asrlarda turkistonga arblar bostirib kiradi df erli xalqqa islom dinini zo`rlab qabul qildiradi. ix asrning oxiri (874yil)da baіdod xalifaligi …$

di, fan olamida dunyoga donіi ketgan buyuk siymolar yetishib chiqdi. astranomiya, geografiya, tarix, matematika, adabiyot, san'at nihoyat darajada rivojlandi. mirzo uluіbek, mir alisher navoiy, zahriddin bobur o’sha davrning buyuk siymolari edi. amir temur hukmronligidan keyin turkiston zaminida ko’chmanchi xalqlar o’rtasida tez-tezg`alayonlar bo’ldi. 1500-1507 yillarda ko’chmanchi qabilalarning dohiysi muhammad shaybonihon butun turkistonni o’z qo’li ostiga oldi. shaybonixon avlodlari 1598 yilgacha davlatni boshqardi. so’nra bu hududda buxoro, xiva vaqo’qon xonliklari vujudga keldi. xix asrning ikkinchi yarmida markaziy osiyo rossiya tomonidan bosib olindi va bu zaminda turkiston general-gubernatorligi joriy qilindi. 1917-1924 yillarda turkiston rossiya tomonidan qayta ishіol qilindi va “o’rta osiyo” va “јozoіizston” deb atala boshlandi. bugungi markaziy osiyoning aholisi etnik kelib chiqishi jihatidan bir xil bo’lgan, asrlar osha (va tinimsiz janglar) mobaynida shakllangan turkiy zabon tilida va unga yaqin bo’lgan tilda gaplashuvchi xalqlardir. joylashishi. markaziy osiyoning mahalliy aholisi qadim-qadimdan daryo, soy bo’ylarida, tog` yon baіirlarida va vodiylarda yashashadi. ular faqat so’nggi yillarda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "markaziy osiyo davlatlari aholisi va transport geografiyasi"

1483989919_67382.doc markaziy osiyo davlatlari aholisi va transport geografiyasi reja. 1. mod aholisining tabiiy o’sishi va zichligi. 2. mod aholisining etnik kelib chiqishi va joylashishi. 3. mod transport geografiyasiga umumiy ta'rif. 1. mod aholisining tabiiy o’sishi va zichligi. iqtisodiy va sosial yoki umumjahon an'analariga mos ravishda ijtimoiy geografiya fani tizimida aholi nihoyatda muhim va markaziy o’rinni egallaydi. u ba'zi olimlar ta'biri bilan aytganda, ijtimoiy geografiya fanining ichki o’zak bo’lagi, qanoti sifatida xizmat qiladi. shu bois iqtisodiy va sosial geografiyada aholiga e'tibor doimo kuchli bo’lgan. ma'lumotlarga qaraganda, geografiyada bajarilayotgan jamiki ilmiy ishlarning choragidan ko’proіi aynan ana shu aholi muammolariga to’іri keladi. chunki, mamlakat, unin...

Формат DOC, 75,5 КБ. Чтобы скачать "markaziy osiyo davlatlari aholisi va transport geografiyasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: markaziy osiyo davlatlari aholi… DOC Бесплатная загрузка Telegram