ekonometrika

PDF 17 pages 614.1 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 614.1 KB

File type PDF

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

name of presentation iqtisodiy ko'rsatkichlarni prognozlashda ekonometrik modellardan foydalannsh prognoz - bu ehtimol yo‘nalishlar, ob’ektlar va hodisalarning rivojlanishi natijalari. prognozlash - bu ob’ektni rivojlantirish istiqbolini belgilab beradigan maxsus ilmiy tadqiqotlardir. prognozlash nima bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatib beradi; rejalashtirish - bo‘lishi shart degan ma’noni bildiradi. prognozlash sohalari juda keng: geografik, geologik, ekologik, iqtisodiy, sotsial, tashqi-siyosiy, yuridik va h.k. iqtisodiy prognozlash - bu iqtisodiy qonunlarga ilmiy yondoshgan holda iqtisodiy tizimlarni prognozlarini tuzish jarayonidir prognozlar funksional belgisiga qarab ikkiga - normativ va izlanuvchi prognozlarga bo‘linadi. izlanuvchi prognozlar: izlanayotgan ob’ektlarning kelajakdagi rivojlanish darajasiga asoslangan bo‘lib, bu darajalarni qo‘llash sharoitlaridan cheklashadi. uning vazifasi o‘rganilayotgan ob’ekt bor tendentsiyalar saqlangan holda qanday rivojlanishini o‘rganishdir. normativ prognozlar: izlanuvchi prognozlaridan farqli o‘laroq oldin qo‘yilgan maqsadlar bazasida ishlab chiqiladi. uning vazifasi maqsad qilib olinayotgan ob’ektning kelajakdagi holatini prognozlash yo‘li va erishish vaqtini aniqlashdir. prognozlar turlanishi prognozlash yo‘llari bilan uzviy bog‘liq. bir - birini to‘ldiruvchi uch xil prognozlash usullari mavjud. sanoatning rivojlanishi …

2 / 17

lami sifatida u ma'lum bir mamlakatning iqtisodiy sog'lig'ining to'liq ko'rsatkichlari kartasi sifatida ishlaydi. yaim odatda yillik asosda hisoblansa-da, ba'zan u har chorakda ham hisoblanadi. https://www.investopedia.com/terms/b/business-activities.asp https://www.investopedia.com/terms/s/sector.asp sanoat, insoniyatning hayoti boyicha ahamiyatli sohalardan biridir. bu sohada yaratilgan ish o‘rinlari, o‘zaro aloqalar va xizmat ko‘rsatish tizimlari orqali insonlar hayotini yaxshilashadi. sanoat sektori, mamlakatlarning ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanishida muhim o‘rni tutadi. bu sohada ishlayotgan odamlar, yangi mahsulotlar va xizmatlar yaratish orqali davlat iqtisodiyasiga o‘z hissasini qo‘shadi. sanoatning yuritilishi, yangi texnologiyalar va innovatsion hodisalar keng tarqalishi bilan birga, sodda ixtisoslashgan mehnatkashlar va sifatli mahsulotlar tayyorlab chiqarish imkonini beradi. bu esa mamlakatlarning eksport potensialini kengaytirishi hamda xalqaro bozorlarda muvaffaqiyatli ishlashga imkon yaratadi. jumladan, sanoat sektori insoniyatning hayoti uchun muhim rolini o‘ynaydi. ushbu sohadagi yutuqlar, ekonomik rivojlanishni kengaytirishi bilan birga, ekologik holatlarni yaxshilashga ham ko‘mak beradi. • quyidagi jadvalda mamlakatimizning 2000-yildan 2021-yilgacha bo’lgan oraliqdagi sanoat va yaim ko’rsatkichlarini (1-rasm) ko’rishingiz mumkin: • 1-rasm stat.uz saytidan olingan ma’lumotlar(mlrd hisobida) …

3 / 17

iz. avvalo regression tahlilni amalga oshiramiz. natijalarni quyidagi 3- rasmda ko’rishingiz mumkin: • 3-rasm. chiziqli regressiya natijalari yuqoridagi regression tahlil asosida quyidagi ma’lumotlarga ega bo’lamiz: • model qiymatlari; • korrelyatsiya koeffitsientlari; • standart xatoliklar; • t-student qiymatlari; • 95% oraliqdagi intervallarga ega bo’lamiz. bu qiymatlar orqali birinchi navbatda chiziqli ekonpmetrik modelni tuzib chiqamiz. chiziqli modelimiz y=ax+b esa quyidagicha ko’rinishda bo’ladi: y=0.96356x+28.0219 ga teng ekan. bu modeldan shunday xulosa qilishimiz mumkinki o’zgaruvchi omil belgi sifatida sanoatni x, natijaviy omil sifatida yaimni y qilib oldik. bunda agar o’zgaruvchi omil 1 birlikka ortadigan bo’lsa, natijaviy omil 0.96356 qiymatga ortishini ko’rishimiz mumkin. keyingi ko’rsatkichimiz korrelyatsiya koeffitsienti esa 84.56 ni ko’rsatdi. bu esa 2 omil o’rtasidagi bog’lanish to’g’ri va kuchli bog’langan ekanligini ko’rsatdi. standart xatoliklarimiz ham juda kam miqdorlarni ko’rsatmoqda. yana bir koeffitsientlardan biri bo’lgan t-student mezoni hisoblanadi. bizdagi modelda t-student mezoni 10.47 va 11.45 ni ko’rsatmoqda. undan keying bo’limda esa har bir omilning oraliq …

4 / 17

aim 0.453% ga o’zgarishini ko’rsatadi. sanoatning yaimga qanchalik bog’liqligini isbotlash uchun modelimizga aproksimatsiya xatoligini hisoblaymiz. stata dasturida hisoblab chiqarilgan aproksimatsiya xatoligi 0.08798 ga teng ekan. bu esa modelimizning ishonchlilik darajasi ancha yuqori ekanligini ko’rsatadi. • bu modelimizdan foydalangan holatda biz keyingi yillar uchun yaim hajmini ham prognozlab, hisoblab chiqarishimiz mumkin. buning uchun o’zgaruvchi omilga ya’ni sanoat uchun yangi kuzatuv qo’shamiz va sanoat hajmini 50 birlik deb olamiz. keyingi qiladigan ishimiz yaim uchun prognoz qiymatini hisoblab chiqaramiz. buning uchun qaytadan predict buyruqlaridan foydalanamiz. so’ngra hisoblangan prognoz qiymatimiz uchun yuqori va quyi ishonch intervallarini topamiz va o’zaro tahlil qilamiz. bizda modelimizga ko’ra yaim uchun hisoblangan prognoz qiymatimiz 76.19977 mlrd dollar ekan. bu hisoblangan qiymatning yuqori va quyi chegarasini ham topib oldik. quyi chegara 66.64475 va yuqori chegara esa 85.75478 ga tengligi kelib chiqadi. bu shuni anglatadiki hisoblangan prognoz qiymatimiz shu ikki chegarada va ularning oralig’ida yotadi. • yuqoridagi ma’lumotlar asosida sanoatning yaim …

5 / 17

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ekonometrika"

name of presentation iqtisodiy ko'rsatkichlarni prognozlashda ekonometrik modellardan foydalannsh prognoz - bu ehtimol yo‘nalishlar, ob’ektlar va hodisalarning rivojlanishi natijalari. prognozlash - bu ob’ektni rivojlantirish istiqbolini belgilab beradigan maxsus ilmiy tadqiqotlardir. prognozlash nima bo‘lishi mumkinligini ko‘rsatib beradi; rejalashtirish - bo‘lishi shart degan ma’noni bildiradi. prognozlash sohalari juda keng: geografik, geologik, ekologik, iqtisodiy, sotsial, tashqi-siyosiy, yuridik va h.k. iqtisodiy prognozlash - bu iqtisodiy qonunlarga ilmiy yondoshgan holda iqtisodiy tizimlarni prognozlarini tuzish jarayonidir prognozlar funksional belgisiga qarab ikkiga - normativ va izlanuvchi prognozlarga bo‘linadi. izlanuvchi prognozlar: izlanayotgan ob’ektlarning kelajakdagi rivo...

This file contains 17 pages in PDF format (614.1 KB). To download "ekonometrika", click the Telegram button on the left.

Tags: ekonometrika PDF 17 pages Free download Telegram