ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi

PDF 7 pages 354,4 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklash

Hajmi 354,4 KB

Fayl turi PDF

Pages 7

Updated Dek 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

14-dars. mavzu:ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi reja 1.motiv va votivatsiya tishunchalari 2.motivlarning turlari. 3.motivlarning anglanganlik darajasi. 4.iijtimoiy ustanovka va uni o’zgartirish muammosi. yuqorida biz tanishib chiqqan faoliyat turlari o’z-o’zidan ro’y bermaydi. shaxsning jamiyatdagi ijtimoiy xulqi va o’zini qanday tutishi, egallagan mavqei ham sababsiz, kuzatilmaydi. faoliyatning amalga oshishi va shaxs xulq - atvorini tushuntirish uchun psixologiyada «motiv» va «motivatsiya» tushunchalari ishlatiladi. «motivatsiya» tushunchasi «motiv» tushunchasidan kengroq ma’no va mazmunga ega. motivatsiya - inson xulq-atvori, uning bog’lanishi, yo’nalishi va faolligini tushuntirib beruvchi psixologik sabablar majmuini bildiradi. bu tushuncha u yoki bu shaxs xulqini tushuntirib berish kerak bo’lganda ishlatiladi, ya’ni: «nega?», «nima uchun?», «nima maqsadda?», «qanday manfaat yo’lida?» degan savollarga javob qidirish - motivatsiyani qidirish demakdir. demak, u xulqning motivatsion tasnifini yoritishga olib keladi. motiv va motivatsiya muammolarini tadqiq etishda rus va sobiq ittifoq psixologlari o’zlarining munosib hissalarini qo’shganlar, jumladan, k.d.ushinskiy, i.m.sechenov, i.p.pavlov, v.m.bexterov, a.f.lazurskiy, v.m.myasishchev, a.a.uxtomskiy, l.s.vo’gotskiy, s.l.rubinshteyn, a.n.leontьev, p.m.yakobson va …

2 / 7

shntirish, ustanovka nazariyasiga asoslangan. shuning uchun motivni muallif sub’ekt faolligining manbai, deb tushuntiradi, motivatsiyani esa irodaviy aktga olib keluvchi bosqich deb hisoblaydi. a.n.leontьev motivatsiya masalasini tushuntirishda inson ongining namoyon bo’lishini tahlil qilish vositasi orqali yondashadi. u hatti-harakat xulq motiviga aylanishini psixologik mexanizmlarini tahlil qiladi. v.n.myasishev fikricha, motiv harakat ob’ektiga nisbatan munosabatning ifodalanishidir. shaxsning jamiyatda odamlar orasidagi xulqi va o’zini tutishi sabablarini o’rganish tarbiyaviy ahamiyatga ega bo’lgan narsa bo’lib, masalani yoritishning ikki jihati farqlanadi: a) ichki sabablar, ya’ni hatti-harakat egasining sub’ektiv psixologik xususiyatlari nazarda tutiladi (motivlar, ehtiyojlar, maqsadlar, mo’ljallar, istaklar, qiziqishlar va xokazolar); b) tashqi sabablar - faoliyatning tashqi shart-sharoitlari va holatlari. ya’ni, bo’lar ayni konkret holatlarni kelib chiqishiga sabab bo’ladigan tashqi stimullardir. shaxs xulq-atvorini ichkaridan, ichki psixologik sabablar tufayli boshqarish odatda shaxsiy dispozitsiyalar ham deb ataladi. ular shaxs tomonidan anglanishi yoki anglanmasligi ham mumkin. ya’ni, ba’zan shunday bo’ladiki, shaxs o’zi amalga oshirgan ishi yoki o’zidagi o’zgarishlarga nisbatan shakllangan munosabatning haqiqiy …

3 / 7

keng hamrovli tadqiqotlar olib borib, shu narsani aniqlaganki, har bir odam o’ziga xos tarzda u yoki bu vaziyatni idrok qilish va baholashga moyil bo’ladi. shunisi ajablanarliki, o’sha bir konkret vaziyat xususidagi turli shaxslarning baholari ham turlicha bo’ladi. bundan tashqari, bir shaxsning o’zi ham o’zidagi holat, kayfiyatga bog’liq xolda bir xil vaziyatni alohida xollarda turlicha idrok qilishga moyil bo’larkan. shuning uchun ham odamning ayni paytdagi real harakatlarini o’sha ma’lum sharoitdagi ichki va tashqi stimullarga uning bergan bahosi yoki reaktsiyasi sifatida qaramay, balki unda shunga o’xshash holatlarni idrok qilishga ichki bir hozirlik - dispozitsiyaning mavjudligi bilan tushuntirish to’g’riroq bo’ladi. shu ma’noda shaxs xulqining motivatsiyasi turli sharoitlardan orttirilgan tajribaga tayangan, ongli tahlillar, hattoki, ijtimoiy tajriba normalarining ta’sirida shakllanadigan sabablar kompleksini o’z ichiga oladi. masalan, texnika oliygohlarida: «materiallarning qarshiligi» nomli kurs bor deylik. shu kursni o’zlashtirish va undan sinovdan o’tish ko’pchilikka osonlikcha ro’y bermaydi. hali kurs boshlanmasdanok, yosh talabalarda shu kurs va uning talablariga …

4 / 7

ning o’quv faoliyatini olish mumkin. bilim olish maqsadi bilim, ilm olish, qiziquvchanlik ehtiyojini paydo qiladi. bu ehtiyoj taraqqiyyotning ma’lum bir davrida, masalan, bog’cha yo shidan boshlab qoniqtirila boshlaydi. bolaga sotib olib berilgan kitoblar, daftar va boshqa o’quv qurollari, ma’lum ta’lim maskanida tashkil etilgan shartsharoitlar va u yerdagi bevosita bilim olishga qaratilgan faoliyatning o’zi, bola uchun motiv o’rnini bosadi. yana bir oddiy misol: qo’lingizda kitob bor. siz hali uni o’qishni boshlamadingiz. lekin o’qish istagi bor, shu istakning ortida esa, o’sha mazmunni bilish va uning mohiyatini bilib olish ehtiyoji turadi. rus olimi r. nemov shaxsdagi motivatsion sohani quyidagicha tasavvur qiladi. umuman, har qanday shaxsdagi mavjud ehtiyojlarni ikki guruhga bo’lish mumkin: 1. biologik ehtiyojlar- bu - fiziologik (tashnalik, ochlik, uyku), jinsiy, moslashuv ehtiyojlari. 2. ijtimoiy ehtiyojlar - bu - mehnat qilish, bilish, estetik va axloqiyma’naviy ehtiyojlar. ehtiyojlarni biologik hamda ijtimoiy turlarga bo’lganimiz bilan shu narsani unutmasligimiz lozimki, shaxsdagi har qanday ehtiyojlar ham ijtimoiylashgan …

5 / 7

t qilishi kerakligini bilmaydi. demak, bu ham madaniyatga, etikaga, oila muhitiga bevosita bog’liq narsa ekan. umuman shaxs ijtimoiy xulqi motivi haqida gap ketganda, uning ikki tomoni yoki elementi ajratiladi: harakat dasturi va maqsad. harakat dasturi maqsadga erishishing vositalariga aniqlik kiritadi. shuning uchun ham dasturda nazarda tutilgan vositalar maqsadga erishishni oqlashi kerak, aks xolda dastur hech narsa bermaydi. masalan, ba’zi ota-onalar farzandlarini yaxshi tarbiyalash va undan ideallaridagi shaxs yetishib chiqishini orzu qilib, uning oldiga juda og’ir tarbiyaviy shartlarni qo’yadilar, bola erkinligi bo’g’iladi, u qat’iy nazorat muhitida ushlanadi. oqibatda bola keyinchalik boshqarib bo’lmaydigan, qaysar, uncha-muncha tashqi ta’sirga berilmaydigan bo’lib qolib, har qanday boshqa ijtimoiy sharoitda qiynaladigan bo’lib qoladi. shuning uchun ham motiv har doim anglangan, ehtiyojlar muvofiqlashtirilgan, maqsadlar va unga yetish vositalari aniq bo’lishi kerak. shundagina ijtimoiy xulq jamiyatga mos bo’ladi. 4. motivlarning turlari motivlar quyidagi turkumlarga ajratiladi: shaxsning ijtimoiy ehtiyojlariga mos motivlar; umumiylikka ega bo’lgan motivlar; faoliyatga mos motivlar; paydo bo’lish …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

To'liq yuklab olish

About "ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi"

14-dars. mavzu:ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi reja 1.motiv va votivatsiya tishunchalari 2.motivlarning turlari. 3.motivlarning anglanganlik darajasi. 4.iijtimoiy ustanovka va uni o’zgartirish muammosi. yuqorida biz tanishib chiqqan faoliyat turlari o’z-o’zidan ro’y bermaydi. shaxsning jamiyatdagi ijtimoiy xulqi va o’zini qanday tutishi, egallagan mavqei ham sababsiz, kuzatilmaydi. faoliyatning amalga oshishi va shaxs xulq - atvorini tushuntirish uchun psixologiyada «motiv» va «motivatsiya» tushunchalari ishlatiladi. «motivatsiya» tushunchasi «motiv» tushunchasidan kengroq ma’no va mazmunga ega. motivatsiya - inson xulq-atvori, uning bog’lanishi, yo’nalishi va faolligini tushuntirib beruvchi psixologik sabablar majmuini bildiradi. bu tushuncha u yoki bu shaxs xulqini tushunt...

This file contains 7 pages in PDF format (354,4 KB). To download "ijtimoiy xulq motivlari va shaxs motivatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ijtimoiy xulq motivlari va shax… PDF 7 pages Free download Telegram