elektr o'lchov asboblarini tuzilishini va ishlashini o'rganish

PDF 5 pages 447.7 KB Free download

5 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 447.7 KB

File type PDF

Pages 5

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 5

13 -mashg’ulot l a b o r a t o r i ya i s h i № 8 elektr o’lchov asboblarini tuzilishini, ishlashini o’rganish va ampermetrni darajalash. kerakli asboblar: ampermetr, voltmetr, milliampermetr, millivoltmetr, to’g’rilagich, reostat va qarshiliklar magazini, kalitlar, millimetrli qog’oz, lineyka. ishning maqsadi: ampermetr va voltmetrni o’rganish va ularni darajalash. n a z a r i y q i s m. elektr zanjiridagi tok kuchi va kuchlanishni o’lchaydigan elektr o’lchov asboblarini mos holda ampermetr va voltmetr deyiladi. ampermetr elektr zanjiriga ketma-ket, voltmetr esa zanjirga parallel ulanadi. shuning uchun ampermetrning ichki qarshiligi juda kichik, voltmetrniki esa juda katta bo’ladi. ampermetr va voltmetrdan boshqa elektr o’lchov asboblari ham mavjud, lekin biz faqat ampermetr va voltmetr bilangina tanishamiz holos. elektr o’lchov asboblari asosan ularning sezgirligi, o’lchash darajasi, aniqlik klassi va qaysi sistemaga kirishi bilan xarakterlanadi. bu xarakteristikalar asbobning shkalasida maxsus belgilar orqali ko’rsatiladi. har qanday elektr o’lchov asbobi ko’zg’aluvchan va ko’zg’almas …

2 / 5

onallik koefficienti. strelkani to’xtatuvchi kuch momenti:  22 см - strelkaning burilish burchagi m1=m2 tenglikka qanoatlantiradi, strelka to’xtaydi, bu burchak tok kuchiga proporcional:  к с с 2 1 ushbu ifoda magnitoelektrik sistemaga oid o’lchov asboblarining shkalasi o’zaro teng bo’limlarga bo’linishi kerakligini bildiradi, chunki burilish burchagi buruvchi kuch momentini hosil qiluvchi tok kuchining 1-darajasiga proporcional. bunday asboblar o’zgarmas tok kuchi va kuchlanishni o’lchash uchun ampermetr va voltmetr sifatida keng qo’llaniladi. ularning afzalligi shundaki, bunday asboblar yuqori darajadagi aniqlikka (aniqlik darajasi 0,05) va sezgirlikka ega. ular kam quvvat talab qiladi. elektromagnit sistemasidagi asboblarning ishlash principi 3 4 1 2 n s 1-rasm. tashqi magnitli electromagnetik sistemadagi asbobning tuzilishi. 1-doimiy magnit, 2-magnitlanuvchi halqa, 3-magnit qutblari, 4-harakatlanuvchi g’altak uni ramka deb ham ataladi. qo’zg’aluvchan temir o’zak bilan qo’zg’almas g’altakdan o’tayotgan o’lchanishi kerak bo’lgan tok magnit maydonning o’zaro ta’siriga asoslangan. bunday asboblarning tuzilishi 2-rasmda ko’rsatilgan. elektrodinamik sistemadagi asboblarning ishlash principi, ikkita qo’zg’aluvchan va qo’zg’almas …

3 / 5

rmasining o’lchanadigan kattalik orttirmasiga nisbatiga asbobning sezgirligi deyiladi. masalan: di qiymatiga ega bo’lgan tok qo’zg’aluvchan qismini burchakka bursa, asbob sezgirligi   d d s  munosabatdan aniqlanadi. masalan: i=2,5a tokni o’lchashda strelka n=50 bo’limga surilsa, asbobning sezgirligi 20 5,2 50  i n s bo’lim/a. asbobning aniqlik klassi uning korpusiga yozib qo’yilgan 0,1; 0,2; 0,5; 1,0; 1,5; 2,5; raqamlar orqali belgilanadi. bu raqamlar strelkaning butun shkala bo’yicha maksimal og’ishida kuzatilgan xatolikning procentlaridagi ifodasidir. 1-jadval magnitoelektrik elektromagnit elektrodinamik tashqi magnit maydonidan himoyalangan asbob gorizontal holatda ishlaydi tashki elektr maydonidan himoyalangan asbob vertikal holatda ishlaydi aniqlik klassi 0,1 asbob o’zgarmas tokni o’lchash uchun mo’ljallangan asbob o’zgaruvchan tokni o’lchash uchun 1 2 3 4 5 6 3 2 2-rasm yassi g’altakli elektromagnit sistemadagi elektr o’lchov asbobning tuzilishi. 1-harakatlanuvchi o’zak, 2-g’altak, 3-qo’zg’al- mas o’zak. mo’ljallangan asbob izolyaciyasi sinalgan kuchlanish, kv. ko’rsatilgan klassdagi asbobning aniqlik darajasi 100   mx x  % formula …

4 / 5

na deleniya) turlicha bo’ladi. bo’lim qiymati deb o’lchash chegarasini shkaladagi bo’limlar umumiy soniga nisbatiga aytiladi, ya’ni n x m bo’ladi. masalan: ampermetr ikkita o’lchash chegarasiga ega, ya’ni 15 va 30ma, shkala 150 bo’limdan iborat. 15 ma tok uchun bo’lim qiymati limbo' 1.0 150 15 mama n xm  30 a tok uchun esa 30ma/150=0.2ma/bo’lim bo’ladi. demak, ampermetrning har bir bo’limi 0,1 eki 0,2 a tokka mos keladi. elektr o’lchov asboblari bilan tanishish. ish joyida joylashgan asboblar, ya’ni ampermetr, voltmetr, millivoltmetr, milliampermetr, to’g’rilagich, reostat va qarshiliklar magazini bilan tanishish. yuqorida ko’rsatilgan asboblardagi berilgan qiymatlar asosida 2-jadval to’ldiriladi. agar asbob ko’p qiymatli bo’lsa, har bir qiymat uchun alohida to’ldiriladi. darajalanayotgan asbob milliampermetr va millivoltmetr sifatida ikki marta yozilgan. 2-jadval № a sb o b n in g t u ri a sb o b n in g n o m er i s is te m as i a n iq li …

5 / 5

livoltmetr ulanadi. ishni mohiyati shundan iboratki, re-etalon qarshilik va undagi kuchlanishlarning pasayishi o’lchab, zanjirdan o’tayotgan tokni om qonuni эr u  ga asosan hisoblab, ampermetr ko’rsatgan tok kuchi ig bilan solishtirishdir. ishni bajarish tartibi. 1. 3 - rasmdagidek sxema tuziladi. 2. rm-qarshiliklar magazinidan re=0,1 om etalon qarshilik olinadi va o’nga parallel qilib millivoltmetr ag ulanadi. 3. darajalanuvchi ampermetr ag va millivoltmetrni strelkalari nol chizig’iga keltiriladi. 4. kalit k ulanadi va r-reostat surgichni o’ngga va chapga surish bilan ag - ampermetrning strelkasi asbob shkalasini 0,1a; 0,2a; 0,3a va boshqa tok qiymatlariga keltiriladi. 5. tokning bunday qiymatlariga mos kelgan millivoltmetrdagi kuchlanish qiymatlari yozib olinadi. om qonuniga ko’ra kuchlanishni bu qiymatlarini etalon qarshilikka bo’lib, tokning xaqiqiy qiymati topiladi va uni ampermetr ko’rsatishi bilan solishtiriladi. olingan natijalar 3- jadvalga yoziladi. 6. darajalanayotgan ampermetr ko’rsatgan tok kuchini x-o’qiga, hisoblab topilgan tok kuchini o’qiga qo’yib grafik chiziladi. har bir o’zgarishga mos keladigan ig1, ig2, ig3,..., toklarini …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektr o'lchov asboblarini tuzilishini va ishlashini o'rganish"

13 -mashg’ulot l a b o r a t o r i ya i s h i № 8 elektr o’lchov asboblarini tuzilishini, ishlashini o’rganish va ampermetrni darajalash. kerakli asboblar: ampermetr, voltmetr, milliampermetr, millivoltmetr, to’g’rilagich, reostat va qarshiliklar magazini, kalitlar, millimetrli qog’oz, lineyka. ishning maqsadi: ampermetr va voltmetrni o’rganish va ularni darajalash. n a z a r i y q i s m. elektr zanjiridagi tok kuchi va kuchlanishni o’lchaydigan elektr o’lchov asboblarini mos holda ampermetr va voltmetr deyiladi. ampermetr elektr zanjiriga ketma-ket, voltmetr esa zanjirga parallel ulanadi. shuning uchun ampermetrning ichki qarshiligi juda kichik, voltmetrniki esa juda katta bo’ladi. ampermetr va voltmetrdan boshqa elektr o’lchov asboblari ham mavjud, lekin biz faqat ampermetr va voltmetr b...

This file contains 5 pages in PDF format (447.7 KB). To download "elektr o'lchov asboblarini tuzilishini va ishlashini o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: elektr o'lchov asboblarini tuzi… PDF 5 pages Free download Telegram