mikroprosessorli tizim

PDF 4 pages 199.3 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 199.3 KB

File type PDF

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (4 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

11-mavzu: mikroprosessorli tizim (mpt). reja: 1. asosiy tushunchalar, mptni klassifikatsiyasi. 2. mikroprosessorli umumlashgan arxitekturasi. asosiy tushunchalar, mptni klassifikatsiyasi. mikroprosessor (boshqacha nomi) – markaziy prosessor. markaziy prosessor (cpu, ingl. central processing unit) – kompyuterning dastur tomonidan berilgan arifmetik va mantiqiy operasiyalarni bajaradigan asosiy ish komponenti bo’lib, hisoblash jarayonini boshqaradi va kompyuterda mavjud barcha qurilmalar ishini muvofiqlashtiradi.aksariyat hollarda markaziy prosessor o’z ichiga: arifmetik-mantiqiy qurilmani; malumotlar shinalari va manzillar shinalarini; registrlarni; komandalar hisoblagichini; kesh – kichik hajmli (virtual) xotiraga juda tez (8 dan 512 kbayt ga qadar) saqlash qurilmasi nuqtasi o’zgaruvchan sonlarning matematik soprosessorini mujassam etadi. zamonaviy prosessorlar mikroprosessorlar ko’rinishida tayyorlanadi. jismonan mikroprosessor integral sxema ko’rinishidan iborat, yani u umumiy maydoni atigi bir necha kvadrat millimetr keladigan to’rtburchak shaklga ega kristall holatdagi kremniyning yupqa plastinkasi ko’rinishida tayyorlangan bo’lib, ustiga prosessorning barcha ishlarini bajaradigan sxemalar (qoliplar) joylashtirilgan. ushbu kristall-plastinka, odatda, plastmassa yoki sopoldan tayyorlangan yassi korpusga joylanib, kompyuterning tizim platasiga ulash imkoni bo’lishi uchun …

2 / 4

ing tarkibiga arifmetik mantiqiy qurilma va boshqarish qurilmasi kiradi. odatda, mp bitta yoki bir nechta mikroprosessordan tashkil topgan bo’lib, ular 4 dan to 64 razryadligacha bo’ladi. kompyuterlarda mikroprosessorning razryadlar soni muhim rol o’ynaydi va u qancha ko’p bo’lsa, kompyuter shuncha kuchli hisoblanadi. razryadlar soni deganda bir paytda qayta ishlanadigan ikkilik razryadlar soni tushuniladi. hozirgi kunda 4- , 8-, 16-, 32- 64 razryadli kompyuterlar mavjud. markaziy protsessor (ingl. central processing unit - cpu, markaziy hisoblash qurilmasi). 1971-yilda intel firmasi tomonidan 2250 tranzistorli birinchi mikroprosessor 4004 ishlab chiqarilgan. arifmetik va mantiqiy amallarni bajaruvchi, boshqaruvchi qurilma. har bir dastur buyruqlar ketma- ketligidan tashkil topadi. protsessor shu buyruqlarini bajaradi. protsessorlar o’ta katta integral sxemalar asosida quriladi. protsessor tezligi 1 sekundda bajaradigan amallar soni bilan belgilanadi va u hz (gers) larda o’lchanadi. protsessorning bir vaqtning o’zida necha bit bilan ishlashi uning razryadini belgilaydi. hozirgi kunda 8, 16, 32, 64, 128 razryadli protsessorlar keng qo’llanilmoqda. klaviatura …

3 / 4

dalanuvchi bilan shehm orasidagi dialogni tashkil qiluvchi asosiy qurilmadir. mikroprosessorli umumlashgan arxitekturasi. samarali programmalar tuzish uchun mikroprosessor arxitekturasi, ya’ni uning 11.1-rasmda tasvirlangan funksional tuzilishi bilan tanishish kerak. 11.1-rasm: mikroprotsessorning strukturaviy sxemasi. misol tariqasida k580 seriyali 8 xonali 1 kristalli k580ik80a mp ning tuzilishi va ishlash xususiyatlarini ko’rib chiqamiz. mpk580ik80 40 ta chiqqichi bo’lgan korpusga joylashgan. tashqi chiqqichlar quyidagi vazifani bajaradi: d0 – d7 - 2 yo’nalishli ma’lumotlar shinasi; a0 – a15 - hajmi 64 kbayt gacha bo’lgan xotirni ulashi mumkin bo’lgan shina adresi; sinxr - har bir mashina sikli boshida hosil qilinadigan sinxroimpuls chiqqichi; sbros – boshlang’ich qurilma kirish yo’li; cht - mp ma’lumotlar shinasidan mp axborotini ifodalovchi signalni qabul qiladigan chiqqich. xotira va kiritish qurilmasidan ma’lumotlar shinasiga axborotni uzatish uchun ventil sxemalarini ochishda foydalanadi. zp - mp ma’lumotlar shinasiga axborot berish haqitsdagi signalni ifodalovchi chiqqich. ma’lumotlar shinasidagi axborotlarni xotiraga yozish va uni chiqish qurilmasiga uzatishni sinxronlashda foydalaniladi. bu chiqqichdagi …

4 / 4

alovchi signal beradigan chiqqich; zapr - uzishga so’roqlar kirish yo’li; rpr - zeishga ruxsat berilganligi haqidagi signalni ko’rsatuvchi chiqqich; f1, f2 - takt signallarini uzatuvchi kirish yo’li. mp da, ta 8 xonali umr (b,c,d,e,h,l), 8 xonali ak k, 8 xonali buferli registr (br1,br2, w va z), 4 xonali (belr) belgili registr hamda 8 xonali amq bor. komandalarning birinchi bayti mp ga ma’lumotlar buferi mb orqali komandalar registri kr ga keladi hamda dshk va mashina siklini boshqarish sxemasi (msbs) da deshifrovka qilinadi. mp ikkilik-o’nlik sanoq sistemasida ifodalangan va ma’lumotlarni qayta ishlashga imkon beruvchi o’nlik korreksiya sxemasi (o’ks) ga ega. mp kr580ik80 da stek sifatida oxq ning ixtiyoriy zonasidan foydalaniladi, shuning uchun mp kristallida faqat stek ko’rsatkichi (sk) joylashadi. sk va kh 16 xonali bo’lib, ulardagi bor ma’lumotlar adres registri orqali 16 xonali adres shinasiga chiqariladi. umr, kh va sk dagi bor narsalarni birga o’zgartirish uchun registrlar blokida (ids) inkrement-dekrement sxemasida bo’ladi. …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroprosessorli tizim"

11-mavzu: mikroprosessorli tizim (mpt). reja: 1. asosiy tushunchalar, mptni klassifikatsiyasi. 2. mikroprosessorli umumlashgan arxitekturasi. asosiy tushunchalar, mptni klassifikatsiyasi. mikroprosessor (boshqacha nomi) – markaziy prosessor. markaziy prosessor (cpu, ingl. central processing unit) – kompyuterning dastur tomonidan berilgan arifmetik va mantiqiy operasiyalarni bajaradigan asosiy ish komponenti bo’lib, hisoblash jarayonini boshqaradi va kompyuterda mavjud barcha qurilmalar ishini muvofiqlashtiradi.aksariyat hollarda markaziy prosessor o’z ichiga: arifmetik-mantiqiy qurilmani; malumotlar shinalari va manzillar shinalarini; registrlarni; komandalar hisoblagichini; kesh – kichik hajmli (virtual) xotiraga juda tez (8 dan 512 kbayt ga qadar) saqlash qurilmasi nuqtasi o’zgaruvchan s...

This file contains 4 pages in PDF format (199.3 KB). To download "mikroprosessorli tizim", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroprosessorli tizim PDF 4 pages Free download Telegram