тадбиркорликнинг келиб чикиши ва ривожланишининг хукукий асослари

DOC 136,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663321772.doc тадбиркорликнинг келиб чиқиши ва ривожланишининг ҳуқуқий асослари тадбиркорликнинг келиб чиқиши ва ривожланишининг ҳуқуқий асослари режа: 1. тадбиркорликнинг келиб чиқиш шарт-шароитлари 2. мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари 3. хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий жиҳатдан афзалликлари 4. хусусийлаштириш усуллари 5. хорижий давлатларда хусусийлаштириш жараёни тадбиркорликнинг келиб чиқиш шарт-шароитлари ўзбекистон республикасидаги турли шаклдаги мулклар тенг ҳуқуқий мавқега эга бўлганлиги ва ана шу мулкларга нисбатан муносабатнинг тубдан ўзгарганлиги тадбиркорликнинг келиб чиқиши ва ривожланишига сабаб бўлди. президент и. а каримов таъкидлаганидек, «мулкчилик масаласини ҳал қилиш бозорни вужудга келтиришга қаратилган бутун тадбирлар тизимининг тамал тоши бўлиб хизмат қилади»[1]. бу бежиз айтилмаган, президентимиз бунда ўзбекистон республикасинингижтимоий, сиёсий, ҳуқуқий ва маънавий жиҳатдан ривожланишининг асосий моҳияти бевосита мулкка бўлган муносабат билан боғлиқэканлигини ҳар томонлама илмий таҳлил қилиб, ана шундай фикрга келганлиги шубҳасиз. республикамизда ўтказилаётган иқтисодий ислоҳотларнинг биринчи боск^мвда асосий диққат-эътибор мулкка бўлган аввалги муносабатни бутунлай ўзгартириш ва бозорни шакллантиришга қаратилди. буни амалга оширмай туриб, тадбиркорликни ривожлан-тириш, бозорни сифатли …

га қадар ўтган вақг, яъни собиқитгафоқбарпо этилганидан бошлаб, у барҳам топгунига қэдар кўплаб турдаги мулклар марказлаштирилиб, ягона давлат мулкига айлантирилди. унга эса мулкнинг бошқа шаклларидан устунлик берилиб, умумхалқ мулки деб эълон қилинди. мулк умумий бўлиши туфайли ундан манфаатдор бўлиш, ана шу мулк учун ким қанча меҳнат қилгани, ким қанча улуш қўшганига қараб эмас, балки барча бирдек фойдаланиши, манфаатдор бўлиши билан белгиланди. мазкур мавҳум тушунча кишиларда давлат мулкига нисбатан хўжасизларча муносабатнинг шаклланишига ва мулкдан моддий манфаатдор бўлиш, уни кўпайтириш, авайлаб асрашга бўлган қизиқишининг сўниб боришига ва умумхалқ мулкининг эгасиз бўлиб қолишига олиб келди. энди бундай муносабат моддий манфаатдорликни, тадбиркорликни амалга оширишга, кишилардаги жўшқин ижодкорликка гов бўлди. бунинг сабаби ишлаб чиқаришни ривожлантирувчи асосий тармокдаги чккаҳокимлик мавқеини берувчи ҳукуматнинг тартибог қоидалари ёрдамида давлат корхоналари доимо рақобатдан ҳимояланиб келишидир. мазкур ҳимоя юқори тариф тўсиқлари ҳамда хорижий рақобатни қисман чеклаш ёки тўлиқ олдини олишга қаратилган ўз чора-тадбирлари ёрдамида ҳам таъминланди. рақобатнинг йўклиги туфайли давлат корхонларининг …

обиқ иттифоқ давлат корхоналарининг жиддий ва мунтазам талофотлар кўришига сабаб бўлди. давлат тармоғи камомадининг катгалига, турли қарзлар давлат корхоналари кўрсатган самарасиз фаолиятнинг бевосита оқибати эди. давлат корхоналарининг доимий равишда зарар кўриши аксарият ҳолларда зарарни қоплаш учун ҳукуматни қарз олиш ёки пул зарб этишга мажбур қиларди. булар эса сармоя ажратиш рагбатини сусайтириб, маблағнинг давлатдан қочишига сабабчи инфляцияни янада чукурлаштирди. маълумки, собиқштифоқнинг марказлашган режалаштириш тизими хар қандай иқгисодий фаолиятни ёппасига назорат қилишта шароит яратди. бу эса хусусий секторнинг йўқолишига олиб келди. мазкур тизимнинг фаолият тажрибаси шуни кўрсатдики, марказлаштирилган режалаштириш шароитида бозор алоқалари умуман рўёбга чиқмади. натижада, очиқ бозор алоқалари ривожланмади, корхоналарда мажбуран ўрнатилувчи рақобатбардошлик интизоми ҳам йўқ бўлди. марказлашган режалаштиришнинг бундай камчилиги умуман барча соҳаларда ҳам қатор жиддий муаммоларни келтириб чиқарди. марказлаштирилган режалаштириш тузумида нархларни бозорнинг ўзи ўрнатиши ҳукук?ши бериш ўрнига давлат белгилади. собиқ социалистик мамлакатлар бозор алоқаларига қаратилган иқтисодиёт тизимига ўтишининг илк қадамларидан бири маҳсулотлар нархини эркин қўйиб юбориши бўлди. бундан …

анган ёки як^шда оёкқа туриб, илдамлаб бораётган бошқа қатор мамлакатлардан орқада қола бошлади. чунки, марказлаштирилган режалаштириш собиқ иттифокда халқаро бозор рақобатига умуман дош беролмайдиган кўплаб саноат корхоналарини юзага келтирган эди. ҳозирги кунда ўзбекистонда иқгисодий ислоҳртлар бундай корхоналарнинг аксарият қисмини ёпилишдан сақлаб қолди. ўтмишда марказлашган режалаштириш иқгисоди давом этаётган кўпчилик мамлакатлар, шужумладан, болтиқбўйи давлатлари ва россияда ишлаб чиқариш инқирози аён эканлигига қарамай, оғир саноат соҳасидаги йирик корхоналар банк кредитларини олиши туфайли «чўкиб» кетмасликкм муваффақ бўлди. юқоридатилга олинган давлатларда кредитларга барҳам бериш корхоналар ёпилишига ва кўплаб одамларнинг кўчада қолишига сабаб бўлар эди. уларга кредит бериш эса инфляцияни янада авж олдирди. бу қийинчиликларга қўшимча равшцца давлат корхоналари маънавий эксирган технологиялар марказий европа ҳамда собиқ иттифоқца жиддий экологик уқубатларга олиб келди. бу эса атроф-муҳитни ифлослашга қарши қурашни авж олдиришни тақозо этди. 2. мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари республикамиз, қолаверса собиқитгифоқтизимида бўлган бошқа республикалардаги ҳозирги иқгисодий тенглиқдан чиқиб, бозор иқгисодиётига ўтиш ҳар …

сийлаштириш тўғрисида»ги қонун муҳим ҳуқуқий ҳужжат бўлди. унда мулкни давлат тасарруфидан чиқариб хусусийлаштириш жараёни ҳуқуқий кафолатланди. иқгисодий ислоҳотларнинг биринчи босқичида асосан кичик хусусийлаштириш амаддатугалланди. давлат мулкини бошқариш ва уни мулкчиликнинг бошқа шаклига айлантириши учун керак бўлган муассасалар тизими, махсус идоралар тузилди. кичик хусусийлаштиришда асосан давлатга қарашли савдо, аҳолига маиший хизмат кўрсатиш, маҳаллий саноат корхоналарини хусусий ва жамоа (ширкат) мулкига айлантириш амалга оширидци. кичик хусусийлаштириш асосан 1994 йилда деярли тугалланди. ҳозирги кунда хусусийлаштириш жараёни чуқурлашди, кўлами эса кенгайди. бозор ислоҳотлари натижасида халқхўжалигида банд бўлган аҳоли умумий миқцорининг ва ҳосил қилинган миллий даромаднинг 70 фоизи, саноат маҳсулотининг 53,5 фоизи қишлоқ хўжалик маҳсулотининг 97,7 фоизи давлатга алоқадорсиз сектор ҳиссасига тўғри келади. кичик хусусийлаштириш тажрибаси мамлакатимизда давлат мулкини хусусийлаштиришга тўғри ёндашилганлигини тўлиқ исботлади. хусусийлаштириш тажрибаси ортиб борган сари бу жараён янада чуқурлаша борди. айниқса, 1994 йил 21 январда қабул қилинган «иқгисодий ислоҳотларни янада чуқурлаштириш, хусусий мулк манфаатларини ҳимоя қилиш ва тадбиркорликни ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида[2]» …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "тадбиркорликнинг келиб чикиши ва ривожланишининг хукукий асослари"

1663321772.doc тадбиркорликнинг келиб чиқиши ва ривожланишининг ҳуқуқий асослари тадбиркорликнинг келиб чиқиши ва ривожланишининг ҳуқуқий асослари режа: 1. тадбиркорликнинг келиб чиқиш шарт-шароитлари 2. мулкни давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий асослари 3. хусусийлаштиришнинг ҳуқуқий жиҳатдан афзалликлари 4. хусусийлаштириш усуллари 5. хорижий давлатларда хусусийлаштириш жараёни тадбиркорликнинг келиб чиқиш шарт-шароитлари ўзбекистон республикасидаги турли шаклдаги мулклар тенг ҳуқуқий мавқега эга бўлганлиги ва ана шу мулкларга нисбатан муносабатнинг тубдан ўзгарганлиги тадбиркорликнинг келиб чиқиши ва ривожланишига сабаб бўлди. президент и. а каримов таъкидлаганидек, «мулкчилик масаласини ҳал қилиш бозорни вужудга келтиришга қаратилган бутун тадбирлар тизимининг т...

Формат DOC, 136,5 КБ. Чтобы скачать "тадбиркорликнинг келиб чикиши ва ривожланишининг хукукий асослари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: тадбиркорликнинг келиб чикиши в… DOC Бесплатная загрузка Telegram