ona yurt fidoyilari / abdulhamid cho'lpon ozodlik va adolat kuychisi

PDF 25 стр. 468,3 КБ Бесплатная загрузка

25 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 468,3 КБ

Тип файла PDF

Страницы 25

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 25

respublika ma’naviyat va ma’rifat markazi ijtimoiy-ma’naviy tadqiqotlar instituti “ma’naviyat” toshkent – 2024 abdulhamid cho‘lpon ozodlik va adolat kuychisi isbn 978-9943-04-516-3 © “ma’naviyat”, 2024 qodirov b. ona yurt fidoyilari /abdulhamid cho‘lpon ozodlik va adolat kuychisi [мatn]. – т.: “ma’naviyat”, 2024. – 24 b. isbn 978-9943-04-516-3 m a s ’ u l m u h a r r i r: olimjon davlatov, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori t a q r i z ch i: mansur musayev, siyosiy fanlar bo‘yicha falsafa doktori (dsc) ushbu risola xx asr o‘zbek adabiyotining zabardast vakili, yangi o‘zbek she’riyatining buyuk timsoli, vatan va millat manfaati bilan yashagan, “quchoq ochib xalq ichiga” kirishga undagan shoir, yozuvchi va jamoat arbobi abdulha- mid sulaymon o‘g‘li cho‘lponning hayoti va ijodiy faoliyati- ga bag‘ishlanadi. uo‘к 001.32:821.512.133-1(092) kbk 72g+84(5o‘)-8 o-83 3 xalq dengizdir, xalq to‘lqindir, xalq kuchdir, xalq isyondir, xalq olovdir, xalq o‘chdir...1 ha, xalqining hur, ozod va mustaqil bo‘lishi yo‘lida jon fido …

2 / 25

-tuzem maktabida tahsil olib, arab, fors va rus tillarini mukammal o‘zlashtiradi. mutolaa yo‘li bilan esa turk, 1 abdulhamid cho‘lpon. – t.: “adabiyot”, 2021. 43-b. 2 https://ziyouz.uz/ilm-va-fan/adabiyot/milliy-uygonish/begali-qo- simov-abdulhamid-chulpon-1897–1938/ 4 nemis va ingliz tillarini o‘rganadi. sharq va g‘arb ijtimoiy qarashlaridan oziqlanadi. firdavsiy, sa’diy, hofiz, umar xayyom, alisher navoiy kabi so‘z san’atkorlari ijodini qunt bilan o‘rganadi. bo‘lajak shoirning shakllanishida ayricha rol o‘yna- gan hodisalardan biri uning zaki validiy (1890–1970) bilan tanishuvi bo‘ldi. 1912-yilda zaki validiyning “turk va tatar tarixi” degan kitobi bosiladi. kitob qisqa muddatda katta shuhrat topadi. “turk yurdu” (turkiya), “tarjimon” (qrim), “vaqt” (orenburg)ga maqolalar beradi. mashhur bartold muallifni peterburgga taklif etadi. qo- zon universiteti tarix va arxeologiya jamiyatiga a’zo qilib oladi. turkistondan taniqli ma’rifatchi ashurali zohiriy va qo‘qon xoni og‘aliqzodasi yunushoji og‘aliqov zaki validiy bilan yaqindan tanishish va suhbatlashish uchun boshqirdistonga boradilar. behbudiy turkiston tarixini yozishni birgina unga ishonib topshirish mumkinligini matbuotda yozib chiqadi va yosh olimni samarqand madrasalariga taklif etadi. …

3 / 25

abiy- 1 https://ziyouz.uz/ilm-va-fan/adabiyot/milliy-uygonish/begali-qo- simov-abdulhamid-chulpon-1897–1938/ 5 siyosiy ishlarga qizg‘in havas uyg‘onib”, “o‘zbek milliy o‘quvchisi bo‘lishga qaror bergani”, ayni paytda, barcha yoshlar singari fitrat ta’sirida yurgani haqida yozgan edi. mxx arxivi hujjatlaridan ham uning abdurauf fitratga alohida ixlosi borligi ma’lum bo‘ladi. jumladan, u fitratni 1913-yildan g‘oyibona tanigan. ilk bor samarqandda fit- rat muharrirlik qilgan “hurriyat” tahririyatida uch- rashganlar. 1919-yildan butun faoliyatlari hamkorlikda, hamfikrlikda kechgan. v.yan yuqoridagi xotirasida cho‘lpon tilidan uning mudarris bo‘lishdan qochib, toshkentga kelgani va gazeta- jurnallar tahririyatida yurgani aytiladi. har holda u shu yillari gazetalar bilan yaqin aloqada bo‘lganiga shubha yo‘q. zaki validiy uning 1917–1918-yillarda siyosiy ish- lar bilan ham shug‘ullanganini, jumladan, orenburgda boshqirdiston hukumati raisining kotibi lavozimida ish- laganini ma’lum qiladi. ikkinchi bir o‘rinda “turkiston hukumat a’zolaridan ubaydulla xo‘ja va safdoshlari mir- muhsin, shoir abdulhamid sulaymon (cho‘lpon), buxo- rolik abdulhamid orif o‘g‘li shu paytlarda (1918-yil yozi ko‘zda tutiladi) boshqirdistonda ishladilar”, deb yozadi. bu ma’lumotni boshqirdiston hukumati rahbarining o‘zi keltirayotgan …

4 / 25

bo‘lgan. cho‘lpon “sadoi turkiston” gaze- tasida dastlabki “turkistonli qardoshlarimizga” she’ri, “qurboni jaholat”, “do‘xtir muhammadyor” hikoyalari va “adabiyot nadir?” maqolasini e’lon qilib (1914), shu davr adabiyoti namoyandalari safidan o‘rin egallagan. tur- kiston aholisining iqtisodiy, ijtimoiy va madaniy qoloqlik sharoitida yashayotganining asosiy sababini rossiyaning mustamlakachilik siyosatida ko‘rgan cho‘lpon boshqa jadidlar qatori, o‘z asarlari bilan xalqning madaniy va ma’rifiy saviyasini ko‘tarishga kirishgan.1 1917-yil fevral inqilobidan so‘ng cho‘lpon turkiston muxtoriyat hukumatining barpo etilishida faol ishtirok etib, muxtoriyatni sharaflovchi “ozod turk bayrami” she’rini yozdi va bu she’r o‘zbek davlatchiligi tarixida ilk madhiya bo‘ldi. cho‘lpon bu davrda z.validiy chorlovi bilan orenburgga borib, boshqirdiston muxtoriyat hukumatining tashkil etilishida ham ishtirok etdi.2 cho‘lpon – shoir cho‘lpon adabiyotning juda ko‘p tur va janrlarida samarali ijod etgan bo‘lsa-da, shoir sifatida ko‘proq shuhrat topdi. u xx asr o‘zbek adabiyotining zabardast vakili, yangi o‘zbek she’riyatining buyuk timsolidir. uning o‘z davrida to‘plamlarda bosilib chiqqan va bugun ma’lum bo‘lgan she’rlari u qadar ko‘p emas. …

5 / 25

am besh bo‘- limdan iborat bo‘lib, ular “sharq uchun”, “sezgilar”, “sevgi”, “qora yo‘llar” va “qor qo‘ynida” deb nomlanadi.1 uning “go‘zal” she’rida quyidagi misralarni o‘qiymiz.2 qorong‘u kechada ko‘kka ko‘z tikib, eng yorug‘ yulduzdan seni so‘raymen. ul yulduz uyalib, boshini bukib, aytadir: “men uni tushda ko‘ramen. tushimda ko‘ramen, shunchalar go‘zal, bizdan-da go‘zaldir, oydan-da go‘zal!” ko‘zimni olamen oy chiqqan yoqqa, boshlayman oydan-da seni so‘rmoqqa, ul-da aytadirki: “qizil yanoqqa uchradim tushimda, ko‘milgan oqqa. oqqa ko‘milganda shunchalar go‘zal, mendan-da go‘zaldir, kundan-da go‘zal!” erta tong shamoli sochlarin yozib, yonimdan o‘tganda so‘rab ko‘ramen. aytadir: “bir ko‘rib, yo‘limdan ozib, tog‘-u toshlar ichra istab yuramen! bir ko‘rdim men uni – shunchalar go‘zal, oydan-da go‘zaldir, kundan-da go‘zal!” ul ketgach kun chiqar yorug‘liq sochib, undan-da so‘raymen sening to‘g‘ringda. ul-da uyatidan berkinib, qochib, 1 https://sputniknews.uz/20230923/abdulhamid-cholpon-biografiya- 39238998.html 2 abdulhamid cho‘lpon. – t.: “adabiyot”, 2021. 3–4-b. 8 aytadir: “bir ko‘rdim, tushdamas o‘ngda. men o‘ngda ko‘rganda shunchalar go‘zal, oydan-da go‘zaldir… mendan-da go‘zal!..” men yo‘qsil na …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 25 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ona yurt fidoyilari / abdulhamid cho'lpon ozodlik va adolat kuychisi"

respublika ma’naviyat va ma’rifat markazi ijtimoiy-ma’naviy tadqiqotlar instituti “ma’naviyat” toshkent – 2024 abdulhamid cho‘lpon ozodlik va adolat kuychisi isbn 978-9943-04-516-3 © “ma’naviyat”, 2024 qodirov b. ona yurt fidoyilari /abdulhamid cho‘lpon ozodlik va adolat kuychisi [мatn]. – т.: “ma’naviyat”, 2024. – 24 b. isbn 978-9943-04-516-3 m a s ’ u l m u h a r r i r: olimjon davlatov, filologiya fanlari bo‘yicha falsafa doktori t a q r i z ch i: mansur musayev, siyosiy fanlar bo‘yicha falsafa doktori (dsc) ushbu risola xx asr o‘zbek adabiyotining zabardast vakili, yangi o‘zbek she’riyatining buyuk timsoli, vatan va millat manfaati bilan yashagan, “quchoq ochib xalq ichiga” kirishga undagan shoir, yozuvchi va jamoat arbobi abdulha- mid sulaymon o‘g‘li cho‘lponning hayoti va ijodiy faol...

Этот файл содержит 25 стр. в формате PDF (468,3 КБ). Чтобы скачать "ona yurt fidoyilari / abdulhamid cho'lpon ozodlik va adolat kuychisi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ona yurt fidoyilari / abdulhami… PDF 25 стр. Бесплатная загрузка Telegram