abdulhamid cho'lpon kecha va kunduz 11 - sinf

PPT 10,0 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1643310313.ppt презентація powerpoint 11-sinf adabiyot darsligi asosida 21-mavzu: abdulhamid cho‘lpon «kecha va kunduz» romani haqida abdulhamid cho‘lpon adabiy merosining ma’lum qismini nasriy asarlar tashkil etadi. o‘z davri adabiy hayotida shoir sifatida tanilgan cho‘lpon she’rlar bilan birga «qurvoni jaholat», «qor qo‘ynida lola», «novvoy qiz», «oydin kechalarda» kabi hikoyalar yozadi. 30-yillarda «kecha va kunduz» romani ustida jiddiy ishlaydi. adib bu asarni, nomidan ma’lum bo‘lganidek, ikki qismli qilib yozishni rejalashtiradi. 1936-yil romanning birinchi qismi alohida kitob shaklida bosilib chiqdi. ikkinchi qismining taqdiri noma’lumligicha qoldi. adib qatag‘onidan keyin uning boshqa ijod namunalari kabi ushbu romanni ham uzoq yillar o‘quvchilar nazaridan berkitildi; uni o‘qish taqiqlandi. oradan yarim asr o‘tgach, kitobxonlar e’tiboriga qayta taqdim etildi. mustaqillik yillarida esa roman adabiyotshunos olimlar tomonidan jiddiy o‘rganildi. «kecha va kunduz» romani cho‘lpon ijodiy biografiyasida ham, o‘zbek romanchiligi tarixida ham alohida o‘rin tutadi. chunki bu asarda cho‘lponning hayotda orttirgan bilim va tajribalari, she’riyat va dramaturgiya sohasida erishgan badiiy mahorati jamlandi. …

virlan ayotgan voqea-hodisalarga nisbatan nuqtayi nazari muhim sanaladi. bu jihat muallifning bosh badiiy g‘oyasi uchun xizmat qiladigan obrazlar tizimida, yaqin tarixdagi ijtimoiy tuzumga tegishli masalalarning badiiy muhokama qilinishida ko‘rinadi. shunga ko‘ra romanni to‘liq o‘qigan o‘quvchi e’tiborga molik bir qancha o‘ziga xos badiiy qahramonlarni juda yaxshi eslab qoladi. ularning muomala-munosabatlari, oralaridagi ziddiyatlar, davr voqeligini baholashlari juda ishonarli badiiy talqin etiladi. xususan, romandagi akbarali mingboshining o‘z baloyi nafsiga o‘ralashib, aysh-u ishratga berilishi, miryoqub epaqaning ijtimoiy-ma’naviy tarafdan din amik o‘sa boshlash jarayoni ko‘rsatiladi. oxir-oqibat beg‘ubor bir qiz zebining ayanchli qismati kitobxon qalbini larzaga soladi. darvoqe, yuqorida siz o‘qigan parcha romanning boshlanish qismidan olingan. roman uchun tanlangan «hamal keldi – amal keldi» degan epigrafga ham diqqat qilgansiz, albatta. hamal – shamsiy yil hisobiga ko‘ra bahorning birinchi oyi, unda muzlar erib, tabiat qish uyqusidan uyg‘onadi; yerga urug‘ qadaladi va ko‘katlar unib o‘sa boshlaydi. shunda «yana tabiatning dildiragan tanlariga iliq qon» yugura boshlaydi. adib xuddi shu …

asining taklifidan juda mamnun. yozuvchi shu mamnuniyatni: «ko‘ngil, orzu, sevgi, sevinch... bular hammasi saltiga tomon uchadi, unga tomon otiladi, uni o‘rab, uni aylantirib, uni quchadi!» deya shoirlanib yozadi. ammo zebining otasi razzoq so‘fining tundligi, qovog‘idan qor yozib turishi romanning birinchi sahifalaridayoq o‘quvchi e’tiborini o‘ziga jalb etadi. zebi, saltanat, qurvonbibilar bir taraf, razzoq so‘fi o‘z tabiatiga ko‘ra tarozining ikkinchi pallasida turadigan qahramon sifatida beriladi. muallif ta’biricha, razzoq so‘fi «o‘z uyining qabristonlar qadar jimjit, xonaqohlar qadar unsiz, o‘z ko‘ngli qadar tund va xo‘mraygan bo‘lishini» istaydi. uning ruhiyatidagi «bulutli havo» tabiatdagi bahoriy uyg‘onishga, yoshlikning zangor quvonchiga zid qo‘yiladi. hayotdagi ijtimoiy-maishiy qarama-qarshiliklar, insonlararo konflikt roman voqealarini qiziqarli bayoniga xizmat qilishi tabiiy. eng qizig‘i shuki, razzoq so‘fi bomdod namozidan uyiga kirgan mahali hovlisida qizlarning quvalashib shovqin solayotgani ustidan chiqadi. «bu nima qiyomat!» – so‘fining mana shu gapi bahonasida yozuvchi ortga qaytib bir yo‘la razzoq so‘fi o‘tmishi va xos tabiati bilan o‘quvchini tanishtiradi. razzoq so‘figa doir …

ning uyiga mehmon bo‘lib borish masalasini yana ham chigallashtiradi. ruxsat tegishi yo tegmasligi muammosi o‘rtaga qalqib chiqadi. oraga so‘fining tilini biladigan quvonbibi tushib, vaziyatni yumshatadi. so‘fi bir shart qo‘yib ko‘nadi: «ovozim bor, deb ashulaga zo‘r bermasin. nomahramlarga ovozini eshitdirsa, rozi emasman». ushbu gap romanning muhim ochqich jumlalari sirasiga kiradi. chunki zebining keyingi taqdiri tasvirida, roman voqealarining o‘zaro bog‘lanishida uning shirali ovoz bilan ashula aytish detali katta ahamiyat kasb etadi. mehmondorchilikka borish uchun ruxsat tegishini adib bir jumla bilan «qafasning darichasi ochildi» deya ifodalaydi. qishloqqa qarab yo‘lga chiqilar ekan, aravakash o‘lmasxon o‘zicha qo‘shiq xirgoyi qiladi. gap tabiiy ravishda zebin ing ovoziga borib taqaladi. garchand otasining tanbehini esida tutsa ham, saltanat qo‘yarda-qo‘ymay zebini qizlarn ing ashulasiga qo‘shilishga ko‘ndiradi. e’tibor berish lozim bo‘lgan jihat shundaki, adib «ovoz» so‘zi yoniga bir nechta sifatlashlarni keltirish bilan cheklanib qolmasdan, uni «eng yorug‘ yulduz»ga qiyoslaydi. bu badiiy usul esa tasvirning tiniqlashuvini ta’minlaydi. ta’kidlash lozimki, cho‘lpon o‘z ijodida …

g‘iz uyg‘oq qolgan va haligi sof tuyg‘ularni boshidan kechirayotgan zebi ekanini o‘quvchi hech qiynalmasdan tanib oladi. bunday lirik his-tuyg‘ular ifodasiga uyg‘un tasvir cho‘lpon nasriga xos uslubning bir qirrasini namoyon qiladi. muhtaram o‘quvchi! romandan olinib sizga taqdim etilgan parcha yuzasidan bir qadar tahlillar berildi. shu mulohazalar sizda romanni to‘liq o‘qishga rag‘bat uyg‘otgan bo‘lishi tabiiy. asardagi zebining qismatiga yondosh voqea-hodisalar, ayniqsa, ijtimoiy hayotga tegishli tasvirlar ham sizni befarq qoldirmasa kerak.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"abdulhamid cho'lpon kecha va kunduz 11 - sinf" haqida

1643310313.ppt презентація powerpoint 11-sinf adabiyot darsligi asosida 21-mavzu: abdulhamid cho‘lpon «kecha va kunduz» romani haqida abdulhamid cho‘lpon adabiy merosining ma’lum qismini nasriy asarlar tashkil etadi. o‘z davri adabiy hayotida shoir sifatida tanilgan cho‘lpon she’rlar bilan birga «qurvoni jaholat», «qor qo‘ynida lola», «novvoy qiz», «oydin kechalarda» kabi hikoyalar yozadi. 30-yillarda «kecha va kunduz» romani ustida jiddiy ishlaydi. adib bu asarni, nomidan ma’lum bo‘lganidek, ikki qismli qilib yozishni rejalashtiradi. 1936-yil romanning birinchi qismi alohida kitob shaklida bosilib chiqdi. ikkinchi qismining taqdiri noma’lumligicha qoldi. adib qatag‘onidan keyin uning boshqa ijod namunalari kabi ushbu romanni ham uzoq yillar o‘quvchilar nazaridan berkitildi; uni o‘qish taq...

PPT format, 10,0 MB. "abdulhamid cho'lpon kecha va kunduz 11 - sinf"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: abdulhamid cho'lpon kecha va ku… PPT Bepul yuklash Telegram