alkanlar va ularning neft va yulduz gazlardagi miqdori

PDF 46 pages 566.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 46
untitled ~ 182 ~ viii – боб нефт алканлари 8.1–§. нефт ва йўлдош газлардаги алканларнинг миқдори нефт таркибида мавжуд бўлган алканлар тузилиши ва таркибига кўра газсимон, суюқ ёки қаттиқ ҳолатдаги моддалардир. газсимон алканлар занжирида биртадан тўрттагача углерод ( с1–с4 ) атомларни сақлайди ва улар табиий ва йўлдош газлар таркибига (метан, этан, пропан, бутан, изобутан) киради. таркибида 5 тадан–15 тагача (с5 – с15) углерод атомини сақлаган бирикмалар суюқ моддалардир. н–алканлар гексадекандан (с16) бошлаб қаттиқ моддалар ҳисобланади, қачонки улар одатдаги ҳароратда нефтда эриган ёки кристалл ҳолатда бўлиб юқори ҳароратли фракция ҳисобланади. кўпчилик нефтлар ўз таркибида тўйинган углеводородлар (алканлар, метан углеводородлар ёки алкан углеводородлар деб ҳам аталади), циклоалканлар (нафтен углеводородлар) ва ароматик (аренлар) углеводородларни сақлайди. нефт қайси кондан қазиб чиқарилганлигига қараб таркиби турлича бўлади. масалан, ўзбекистонда фарғона водийси ва россиянинг волгоград областидаги нефтлар. айрим ҳолларда бир региондан қазиб олинган икки нефт намунаси таркиби жиҳатидан ўзаро кескин фарқ қилиши мумкин. тўйинган углеводородлар (cnh2n+2) қаторидаги …
2 / 46
ошқалар, ҳамда ўзбекистонда фаргона, мингбулоқ, кўкдумалок, жарқўрғон нефтлари алканлар таркиби ( 8.1–жадвалда) келтирилган. ~ 183 ~ 8.1–жадвал мҳд асосий туманларидаги типик нефтлар алканлар таркиби нефтли давлатлар 350 0с гача ҳайдаладига н фракция унуми, % парафин миқдори, % 28–200 0с фракцияда ҳисоб– ланган алканлар миқдори йиғиндиси, % нормал ҳолатдаги тармоқланган ҳолатдаги ўзбекистон 42–55 юқори парафинли 50 – 60 азарбайджан 38–59 0,32–0,96 27 гача 23 гача беларусия 40,2–59,3 6,0 н–алканлар кўп учрайди татаристон 40–47 – 55–69 қозоқистон мангишлак 30–50 9,0–29 20–58 нефтда ўртача молекулали массали фракция миқдори ортиши билан улардаги алканлар миқдори камаяди. 200–300 0с оралиғида ҳайдаладиган ўртача фракция, улар одатда 55,0– 61,0 % (кам бўлмаган), 500 0с да эса қоида бўйича бу углеводородлар микдори 19,0–5,0 % гача камаяди. манғишлак ярим оролида юқори парафинли нефт бундан истисно, яъни бунга кирмайди. шундай қилиб, узенск нефтида темпертура ортиши билан фракцияларни ажратиш, углеводородларнинг миқдори ортиши, оғир фракцияларда эса доимо камайиши намоён бўлади. нефтдаги алканлар микдори …
3 / 46
қдори ортиқ бўлади. шунингдек, ён занжири метил гуруҳига нисбатан узун бўлган алканларнинг изомерлари оз миқдорда мавжуд эканлиги аниқланди. бу қоидадан истисно равишда, масалан, россиянинг краснодар ўлкасидаги анасташев нефти ва нефтен ~ 184 ~ камни нефт конларида кучли тармоқланган углеводородлар топилди, ҳозирги вақтда анасташев нефтида гексан, гептан ва октан амалда учрамайди. нефтен табиатли нефтлар асосан 75 % изо– тузилишли алканларни сақлайди. жирновск нефти бензинида тармоқланган углеводородлар учида 2–алмашинганлари тажрибада аниқланди. жирновс нефтида оддий циклоалканлар (циклопентан ва циклогексан) учрамайди. нефтен камни кони нефтидан олинган бензинда топилган ҳамма алканларни ярмидан ками учламчи углерод атомини сақлаган, тармоқланган алканлар қисмига, сўнгра икки алмашинган углеводородларга, уч алмашинганига жуда кам қисми тўғри келади. нефтнинг турли фракцияларида тармоқланган алканлар текис тақсимланмаган. масалан, ақш нинг понка–сити нефтида 50 % с6–с10 фракция миқдорига, 32,2 % эса с11–с17 фракцияга, фақат 10,8 % – с18 –с25 фракцияга тўғри келади бу нефтда тармоқланган алканлар йиғиндисига нисбатан ҳисоблаганда с26 –с38 углеводородлар 5,9 % ни …
4 / 46
инг юздан бир қисмидан ошмайди. жуда катта газ конлари канада, буюк британия, норвегия, франция, покистон, эрон ва бошқа давлатларда, ниҳоятда катта конлар нидерландияда (гранингел), алжирда (хассириел), эронда (пазенун, поре, канган) жойлашган. қатор катта нефт конлари мексикада (бормедус, никомтанек) очилди, уларда эриган газ ва газоконденсатни катта қўри мавжуд. газ саноати хом ашё базаси яратиш 1950– йилларда украина, шимолий кавказ, ўзбекистондаги фарғона конлари ҳисобига газ қазиб чиқариш ўсиб борди. украинада шебелинск, шимолий ставрополъ, ўзбекистонда газли конлари каби қатор катта конлар очилди. бу вақтда ғарбий сибир ва якутиядаги биринчи дастлабки конлар очилди. шарқий сибирдаги уренгой кони табиий газга бой кон ҳисобланади. бу газ ўзида ~ 185 ~ водород сульфид сақламайди, у асосида шарқий сибир, ғарбий европа газ қувури магистралини ташкил этиш таклиф қилинган. 8.2–§. нефт таркибидаги газсимон алканлар газсимон алканлар газлар қазиб олинадиган жойга боғлиқ ҳолда табиий, йўлдош ва газоконденсат газларга бўлинади. табиий газлар тоза газ конидан қазиб олинади. улар асосан метан ва …
5 / 46
– – дашава 98,3 0,33 0,12 0,15 – – 0,6 уренгой 98,5 0,10 юқи юқи йўқ 0,21 1,116 медвеж 98,6 0,35 0,02 0,003 0,04 0,22 0,017 комсомолск 97,8 0,15 0,004 0,001 йўқ 0,28 1,74 заполярн 98,5 0,20 0,05 0,012 юқи 0,50 0,70 йўлдош газлар нефт билан биргаликда қазиб олинади. нефт чиқишида уни юзасидаги газ босим камайиши билан нефтдан ажралади. йўлдош газлар ёғли ҳисобланиб, газ бензин деб аталадиган енгил бензин ишлаб чиқариш учун манба бўлиб хизмат қилади. ~ 186 ~ газ фракциялаш қурилмаси (гфқ) нефт – завод газларидан нефтни ажратишда қуйидаги углеводород (90–96 % тозаликдаги) фракциялар олинади. – этан – пиролиз учун хом – ашё, мойларни депарафинлаш қурилмаси учун совутувчи, ксилол ва бошқалар ажралади; – пропан – пиролиз учун хом – ашё. сиқилган газ олинади, яъни совутувчи; – изобутан – синтетик каучук саноати ва алкиллаш учун хом – ашё; – н – бутан – пиролиз учун хом ашё, синтетик каучук саноати …

Want to read more?

Download all 46 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alkanlar va ularning neft va yulduz gazlardagi miqdori"

untitled ~ 182 ~ viii – боб нефт алканлари 8.1–§. нефт ва йўлдош газлардаги алканларнинг миқдори нефт таркибида мавжуд бўлган алканлар тузилиши ва таркибига кўра газсимон, суюқ ёки қаттиқ ҳолатдаги моддалардир. газсимон алканлар занжирида биртадан тўрттагача углерод ( с1–с4 ) атомларни сақлайди ва улар табиий ва йўлдош газлар таркибига (метан, этан, пропан, бутан, изобутан) киради. таркибида 5 тадан–15 тагача (с5 – с15) углерод атомини сақлаган бирикмалар суюқ моддалардир. н–алканлар гексадекандан (с16) бошлаб қаттиқ моддалар ҳисобланади, қачонки улар одатдаги ҳароратда нефтда эриган ёки кристалл ҳолатда бўлиб юқори ҳароратли фракция ҳисобланади. кўпчилик нефтлар ўз таркибида тўйинган углеводородлар (алканлар, метан углеводородлар ёки алкан углеводородлар деб ҳам аталади), циклоалканлар (н...

This file contains 46 pages in PDF format (566.9 KB). To download "alkanlar va ularning neft va yulduz gazlardagi miqdori", click the Telegram button on the left.

Tags: alkanlar va ularning neft va yu… PDF 46 pages Free download Telegram