misrning geografiyasi

PDF 28 pages 984.2 KB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 984.2 KB

File type PDF

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

9-mavzu: afrikaning shimoliy-sharqiy qismidagi joylashgan arab davlatlari misr, sudan tabiiy va iqtisodiy geografiyasi bayroqi gerbi kartadagi joylashuv konturi misr arab respublikasi afrikaning shimoliy - sharqiy qismida joylashgan davlatdir. maydoni 1 million 14 ming km². aholisi 102 million kishi. poytaxti — qohira shahri. maʼmuriy jihatdan 27 viloyatgaga boʻlinadi. isroil, falastin, sudan va liviya davlatlari bilan chegaradosh. misr shimolda oʻrta yer dengizi, sharqida qizil dengiz joylashgan. misr davlati ham islom davlatlaridan biri va aholisining asosiy qismi musulmon. misr davlati- pul birligi misr funti. davlat tili- arab tili. prezidenti- abdulfattoh as-sisiy. misrda yetti moʻjizadan biri yaʼni misr piramidalari joylashgan. davlat tuzumi misr — respublika. amaldagi konstitutsiyasi 1971-yil 11- sentabrdagi referendumda maʼqullangan, keyinchalik unga oʻzgartirishlar kiritilgan. davlat boshligʻi — prezident (2014- yildan abdulfattoh as-sisiy). vakolat muddati — 6 yil. cheklanmagan marta qayta saylanishi mumkin. qonun chiqaruvchi hokimiyatni prezident amalga oshiradi, u bosh vazir va hukumat aʼzolarini tayinlaydi hamda lavozimlaridan ozod qiladi. https://uz.wikipedia.org/wiki/afrika https://uz.wikipedia.org/wiki/qohira_shahri https://uz.wikipedia.org/wiki/isroil …

2 / 28

il dengizga yaqin yerlar togʻlikdir. liviya choʻli platosining balandligi shimolda 100 m, janubda 600 m, janubi-gʻarbda 1000 m gacha boʻlib, yer yuzasi qum va toshloq. arabiston choʻli yassitogʻligi sharqda 700 m gacha koʻtarilgan, bu yerda balandligi 2000 m gacha boʻlgan tizmalar bor. nil vodiysiga yaqin joylarning bal. esa 100- 200 m. yassitogʻlik kristalli jinslardan tuzilgan. nil vodiysining kengligi (misr chegarasida) janubda 1-3 km, deltaga yaqin joyda 20-25 km. sinay yarim orolning u, qismini at-tix qirlari egallagan. yarim orolning janubda balandligi 2641 m gacha boʻlgan togʻlar bor. foydali qazilmalardan: temir, marganets, mis, rux, qoʻrgʻoshin, volfram, molibden, uran va oltin, shuningdek, neft, tabiiy gaz, fosforit, osh tuzi, ohaktosh bor. sinay yarim orolda kumir konlari mavjud. mamlakatning katta qismida havo quruq va kam bulutli, tropik kontinental choʻl iqlimi, yogʻin ahyon-ahyondagina yogʻadi. haroratning sutkalik farqi katta. masalan, choʻlda kunduzi temperatura 50° boʻlsa, kechasi 0°. oʻrta dengiz boʻyida subtropik, yozi issiq va quruq, qishi yumshoq …

3 / 28

ilning delta qismi — botqoq tuproq. mamlakatning gʻarbiy qismida koʻchma qumlar bor. nil vodiysi va deltasining tuprogʻi juda unumdor. misr hududining katta qismi suvsiz va oʻsimliksiz choʻllardir. kserofit va lishayniklar, qisman daraxtsimon usimliklar, liviya choʻlining shimolda qishda efemerlar oʻsadi. koʻproq butasimon va oʻt oʻsimliklar tarqalgan. nil vodiysida, asosan, madaniy oʻsimliklar ekiladi. oʻrta dengiz sohillarida chalov, choʻl piyozi, naʼmatak, yantoq va boshqa bor. hayvonlardan sudraluvchilar, jumladan, kaltakesak koʻp. choʻllarda chiya-boʻri, tulki, sirtlon va boshqa hayvonlar uchraydi. nil boʻyida gʻoz, oqqur, oʻrdak, shuningdek, yirtqich qushlar bor. aholisining 98 % misrlik arablar. nubiylar, barbarlar, kopt (qibt)lar (mahalliy xristianlar) misrning tub aholisi boʻlib, mamlakatga kelgan arablar bilan aralashib ketgan qadimgi misrliklarning avlodlaridir. greklar, armanlar, italyanlar, inglizlar, fransuzlar ham yashaydi. rasmiy til — arab tili, deyarli butun aholi shu tilda gaplashadi. aholi, asosan, islom dinining sunniylik yoʻnalishida; xristianlar 10 % ni tashkil etadi. aholining 43,9 % shaharlarda istiqomat qiladi. eng yirik shaharlari: qohira, iskandariya, port-said, …

4 / 28

qaram boʻlgan. 1113-yil salib yurishi qatnashchilari misrga bostirib kirdi. shimoliy suriya va iroqdagi saljuqiylar noibi nuriddin mahmud ibn zangi (1146—74) salibchilarga qarshi kurashda fotimiy xalifa adid (1160—71) ga katta yordam berdi. buning evaziga xalifa uni vazir qilib tayinladi (1169). 1171-yil ayyubiylar sulolasi (1171—1250)ning asoschisi salohiddin taxtga chiqdi. 1174-yil esa u sulton nomini oldi. 1187-yilda suriya va misr harbiy kuchlari birlashib, salibchilarga qaqshatqich zarba berdi va falastin bilan suriyani ulardan ozod qildi. misrda xiii-asr yarmigacha ayyubiylar, xiv—xv- asrlarda mamluklar hukmronlik qildi. 1517-yilda turk sultoni salim i misrni egallab, uni usmonli turk davlati tarkibiga qoʻshib oldi. xviii-asr 2-yarmidan usmonli turk saltanati tanazzulga uchray boshladi. bundan foydalangan mamluk beklaridan alibey mustaqil davlat tuzishga erishdi (1769), alibeyning vafotidan soʻng taxt uchun kurash kuchaydi. xviii-asr oxiri — xix-asr boshlarida fransiya va angliya misrni bosib olishga harakat qildilar. 1798-yilda misrni napoleon armiyasi egalladi. 1801-yilda ingliz floti fransuz floti ustidan gʻalabaga erishdi. 1805-yilda hokimnyat muhammad ali posho …

5 / 28

ya-misr urushi (1839—40)ga aralashuvi natijasida misr armiyasi yengildi. bundan tashqari, angliya 1838-yilgi ingliz-turk savdo bitimidagi shartlarni misrga maj-buran qabul qildirdi. bu esa mamlakatga ingliz mollari koʻplab kirib kelishiga yoʻl ochib berdi. suvaysh kanali ishga tushirilishi (1869) bilan angliya va fransiya misrda zoʻr berib oʻz hukmronligini oʻrnatishga urindi. 1882-yil inglizlar armiyasi misrni egallab oldi va xalq qoʻzgʻolonini sha-fqatsiz bostirdi. mamlakatda mustamlaka tartibi oʻrnatildi. inglizlar bank va moliya ishlarini, irrigatsiya qurilishlari, aloqa yoʻllarini oʻz qoʻllariga oldi. misr faqat paxta yetishtiradigan davlatga aylanib qoldi. 20-asr boshlarida mustafo komil (1874— 1908) rahbarligida milliy ozodlik harakati avj oldi. ammo mustamlakachilar xalq harakatini bostirdilar. 1914-yilda misrda britaniya protektorati oʻrnatildi. 1918-yilda zagʻlul saʼd boshchiligida „misr delegatsiyasi“ (keyinchalik „vafd“) partiyasi tuzildi. bu partiya 1919—1924-yillarda inglizlarga qarshi koʻtarilgan qoʻzgʻolonga boshchilik qildi. xalqning kurashi natijasida ingliz protektorati bekor qilinib, misr mustaqil podshoxlik deb eʼlon qilindi (1922). 1923-yil misr konstitutsiyasi kabul etildi. bu konstitutsiya parlament tuzishni nazarda tutdi. u ayrim erkinliklar …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "misrning geografiyasi"

9-mavzu: afrikaning shimoliy-sharqiy qismidagi joylashgan arab davlatlari misr, sudan tabiiy va iqtisodiy geografiyasi bayroqi gerbi kartadagi joylashuv konturi misr arab respublikasi afrikaning shimoliy - sharqiy qismida joylashgan davlatdir. maydoni 1 million 14 ming km². aholisi 102 million kishi. poytaxti — qohira shahri. maʼmuriy jihatdan 27 viloyatgaga boʻlinadi. isroil, falastin, sudan va liviya davlatlari bilan chegaradosh. misr shimolda oʻrta yer dengizi, sharqida qizil dengiz joylashgan. misr davlati ham islom davlatlaridan biri va aholisining asosiy qismi musulmon. misr davlati- pul birligi misr funti. davlat tili- arab tili. prezidenti- abdulfattoh as-sisiy. misrda yetti moʻjizadan biri yaʼni misr piramidalari joylashgan. davlat tuzumi misr — respublika. amaldagi konstitutsiyas...

This file contains 28 pages in PDF format (984.2 KB). To download "misrning geografiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: misrning geografiyasi PDF 28 pages Free download Telegram