misrning ta'lim-tarbiya tizimi

PDF 9 pages 272.8 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 272.8 KB

File type PDF

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu: eng qadimgi davrlardan xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. mavzu rejasi: 1. qadimgi sharq, qadimgi yunoniston, qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya. 2. qadimgi yunoniston faylasuflari tarbiya to‘g‘risida 3. qadimgi rimda pedagogik g‘oyalar rivoji. qadimgi sharq, qadimgi yunoniston, qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya. qadimgi misr murakkab davlat tizimiga va keng miqyosli xo‘jalikka ega bo‘lgan mamlakat bo‘lgan. misr davlati va xo‘jaligini boshqarish uchun xat-savodli, bilimdon kishilar zarur bo‘lgan. shu tufayli misr flr'avnlari va a‘yonlari xat-savodli va bilimdon xodimlar tayyorlashga alohida ahamiyat berganlar. misrda o‘qitish, ta‘lim- tarbiya berish maskani maktablar edi. mamlakatning hamma shaharlari va yirik qishloqlarida maktablar bor edi. maktablarda fir‘avnlar, a‘yonlar, amaldorlar, ruhoniylarning bolalari va o‘qishga havaslari bo‘lgan kishilarning farzandlari ham o‘qiganlar. misrda boshlang‘ich, o‘rta va oliy maktablar bo‘lgan. boshlang‘ich maktablarga bolalar 5-6 yoshdan jalb etilib, harflar o‘rgatilib, savodi chiqarilgan. bolalar maktabda husnixat bilan shug‘ullanib, ular har kuni 3 sahifa …

2 / 9

tut. bir kun ham yalqovlik qilma yo‘qsa kaltak eysan. axir bolaning qulog‘i yelkasida bo‘ladi-da, qachon ursang, shunda uning qulog‘iga gap kiradi»,-deb yozilgan. mesopotamiyaliklar maorif ishlariga alohida e‘tibor berganlar. maktablarda ko‘proq podsho, badavlat kishilar, amaldorlar va o‘ziga to‘q kishilarning farzandlari o‘qishgan. ammo maktabda erkin jamoadan bo‘lgan oddiy kishilar ham o‘qigan bo‘lsalar kerak. maktablarning quyi sinflarida til, adabiyoi, grammatika, yuqori sinflarda esa matematika, musiqa, huquq, geometriya, astronomiya, tarix, tabobat, veterinariya kabi aniq fanlar bilan bir qatorda diniy fanlar ham o‘qitilgan. maktablar saroy va ibodatxonalar qoshida bo‘lib, uni ruhoniylar boshqarganlar. mari va boshqa shaharlardagi qazishlar vaqtida o‘quvchilarga mos o‘rindiqlar qo‘yilgan maktab binosining qoldig‘i topilgan. maktablar davlat uchun xo‘jalik, savdo va harbiy ishlarni boshqaruvchi xodimlar tayyorlaganlar. maktablarda misrdagi kabi mirzolar tayyorlashga katta ahamiyat berilgan. maktablarda intizom va nazorat juda qattiq bo‘lgan. etarli qobiliyatli va tirishqoq bo‘lmagan o‘quvchilar jazolangan. maktab qoshida «xivich bilan savalovchi» maxsus nazoratchi bo‘lgan. o‘qituvchilar o‘quvchilarni qunt bilan o‘qishga undaganlar. yunoniston unchalik …

3 / 9

edilar. qullar oddiy insoniy xuquqlardan xam mahrum edilar. spartada dexqonchilik yaxshi rivojlangan bo‘lib, bu qullar mexnati evaziga asoslangan edi. spartada qullar shafqatsiz ta‘qib ostiga olinar edi. shu sababli ular tez- tez qo‘zg‘olon ko‘tarib turar edilar. tarbiya ishlari davlat ixtiyorida bo‘lib, asosiy maqsad bolalarni baquvvat, jismonan sog‘lom, bardoshli, chiniqqan jangchilar qilib tarbiyalashdan iborat edi. spartaliklarning bolalari 7 yoshgacha uyda tarbiyalangan, so‘ng «agella» deb atalgan maktabda o‘qishgan. o‘qish muddati 7-18 yoshgacha davom etgan. shu maktabda hukumatning taniqli kishisi «pedanom» butun tarbiyaviy ishga rahbarlik qilgan. tarbiya jarayonida bu maktabda o‘smirlarga alohida e‘tibor berishgan. ularni jismonan sog‘lom bo‘lishi uchun turli mashqlar bilan chiniqtirishgan. masalan: sovuqqa, ochlikka va chanqoqlikka chidash, og‘rikka bardosh berishga o‘rgatib borishgan. ta‘lim jarayonining asosiy qismini xarbiy gimnastik mashqlar: yugurish, sakrash, nayza otish, qo‘l bilan jang qilish, musiqa darsi, qisqa so‘zlashuv, madaniyat darsi tashkil etar edi. kadimgi yunonistondagi tarbiyaviy ishlar shunisi bilan o‘ziga xos ediki, unda bolani nafaqat jismoniy chiniqtirish, balki ma‘naviy …

4 / 9

ngdek bolalarni savol-javob jarayonida aniq, qisqa va lo‘nda qilib javob berishga o‘rgatib borilar edi. spartada 18-20 yoshga yetgandan keyin maxsus «efeblar» (efeblar qadimgi yunonistonda balog‘atga yetgan o‘spirinlar) guruhiga o‘kazilgan. bu guruhda bolalarga harbiy ta‘lim berilgan va ular harbiy xizmatni o‘taganlar. spartada qizlar tarbiyasiga xam alohida e‘tibor qaratilgan. o‘g‘il bolalar bilan qizlar birga qo‘shib o‘qitilgan. ular ham harbiy va jismoniy tarbiya malakalari bilan qurollantirib borilgan. bundan maqsad erkaklar urushga ketgan vaqtlarida qizlar, ayollar shaharni, uy-joyni qo‘riqlash, qurollanib qo‘riqchilik vazifasini o‘tashi, qullarni itoatda saqlashni ta‘minlashi ko‘zda tutilgan, ular hatto jangda xam qatnashganlar. qadimiy gretsiyaning ikkinchi shaxarlaridan biri afinada esa xayot, tartib, intizom, maktab tizimi, undagi ta‘lim-tarbiya spartanikidan butunlay farq qilar edi. afinadagi iqtisodiy hayot spartadagi singari cheklanib qo‘yilgan emas edi. qullar xususiy mulk hisoblanar edi. bu yerda tibbiyot ilmi, matematika, tarix, san‘at, me‘morchilik, xaykaltaroshlik taraqqiy etgan edi. tarbiya jarayonida aqliy, axloqiy, estetik, jismoniy tarbiya birga qo‘shib olib borilgan. lekin bu tarbiyalarni mukammal …

5 / 9

ar mashg‘ulot olib borar edilar (men o‘qitaman degan ma‘nodagi «didasko» so‘zidan, keyinroq «didaktika» ta‘lim nazariyasi kelib chiqqan). o‘g‘il bolalarni maktabga qullar yetaklab borishgan. bunday qullar «pedagog» deb atalgan. afinadagi grammatist maktabida o‘qish, yozish va hisoblash o‘rgatilgan. o‘qishda xarflarni hijjalab o‘qitish usuli, so‘ng qo‘shib o‘qish usulidan foydalanganlar. yozuvni o‘rgatishda mum surilgan yaltiroq taxtachalardan foydalanganlar. ular ingichka cho‘p yordamida yozganlar. sonlar barmoqlar, sopol toshlar, sanoq taxtasi yordami bilan xisoblangan. kifarist - maktabida o‘g‘il bolalarga adabiy bilim berilar, estetik mazmundagi deklomatsiyalar o‘rgatilar («iliada va odisseya»dan parchalar o‘qitilar) edi. o‘g‘il bolalar 13 — 14 yoshga yetganlaridan keyin «polestra» kurash maktabi deb atalgan o‘quv yurtiga o‘tar edilar. bu o‘quv yurtida ular 23 yil davomida jismoniy mashqlar bilan shug‘ullanar edilar. masalan: sakrash, yugurish, kurash tushish, disk va nayza irgitish mashqlari va suvda suzish o‘rgatilgan. spartadagi kabi afina maktablarida ham o‘quvchilar bilan siyosiy va axloqiy masalalarda suhbatlar o‘tkazilgan, o‘qish tekin bo‘lgan. «gimnasiy» maktabida polestra maktabini tugatgan badavlat …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "misrning ta'lim-tarbiya tizimi"

mashg‘ulot turi: ma’ruza (ma’lumotli maruza) mavzu: eng qadimgi davrlardan xix asrning birinchi yarmida jahon pedagogika fanining rivojlanish tarixi. mavzu rejasi: 1. qadimgi sharq, qadimgi yunoniston, qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya. 2. qadimgi yunoniston faylasuflari tarbiya to‘g‘risida 3. qadimgi rimda pedagogik g‘oyalar rivoji. qadimgi sharq, qadimgi yunoniston, qadimgi rim davlatlarida maktab va tarbiya. qadimgi misr murakkab davlat tizimiga va keng miqyosli xo‘jalikka ega bo‘lgan mamlakat bo‘lgan. misr davlati va xo‘jaligini boshqarish uchun xat-savodli, bilimdon kishilar zarur bo‘lgan. shu tufayli misr flr'avnlari va a‘yonlari xat-savodli va bilimdon xodimlar tayyorlashga alohida ahamiyat berganlar. misrda o‘qitish, ta‘lim- tarbiya berish maskani maktablar edi. mamlakatni...

This file contains 9 pages in PDF format (272.8 KB). To download "misrning ta'lim-tarbiya tizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: misrning ta'lim-tarbiya tizimi PDF 9 pages Free download Telegram