globallashuv sharoitida ishchi kuchi bozori va migratsiyasi muammolari

PDF 26 стр. 4,2 МБ Бесплатная загрузка

26 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 4,2 МБ

Тип файла PDF

Страницы 26

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 26

“innovatsion iqtisodiyot” kafedrasi – o.xusainov 156 156 8-mavzu. globallashuv sharoitida ishchi kuchi bozori va migratsiyasi muammolari reja: 8.1. jahon ishchi kuchi bozorining mohiyati va nazariy asoslari 8.2. xalqaro ishchi kuchi migratsiyasining asosiy yо‘nalishlari va migrantlarni о‘ziga jalb qiluvchi markazlar 8.3. jahon iqtisodiyotida xalqaro ishchi kuchi migratsiyasining dinamikasi 8.4. jahon moliyaviy inqirozining ishchi kuchi bozoriga ta’siri 8.5. globallashuv sharoitida о‘zbekistonning tashqi migratsiya jarayonlaridagi ishtiroki tayanch iboralar: aholi migratsiyasi, xalqaro (tashqi) migratsiya, xalqaro mehnat migratsiyasi, xalqaro ishchi kuchi bozori, bandlik darajasi, kasb-malaka, demografiya, ishsizlik, pul о‘tkazmalari. 8.1. jahon ishchi kuchi bozorining mohiyati va nazariy asoslari migratsiya - lotincha sо‘z bо‘lib, bir joydan ikkinchi joyga kо‘chish ma’nosini anglatadi. ushbu sо‘z keng ma’noda insonlar, hayvonlar, kapitallar, kimyoviy elementlarni yer qobig‘idagi kо‘chishini anglatadi. aholining ommaviy migratsiyasi jahon hamjamiyatining xx asr ikkinchi yarmidagi hayotining eng xarakterli xususiyatlaridan biriga aylandi. aholi migratsiyasi deganda ma’lum hududlarda insonlarning doimiy yashash joyini almashtirish yoki unga qaytish sharti bilan kо‘chib о‘tishi …

2 / 26

chining qiymati baholanishi bilan birga uni yollash, ish haqining miqdori, mehnat sharoitlari, ta’lim olish va kasb mahoratini о‘stirish imkoniyatlari, ish bilan bandlilik kafolatlari va boshqa bir qator shartlar aniqlanadi. jahon mehnat bozori jahon “innovatsion iqtisodiyot” kafedrasi – o.xusainov 157 157 aholisining ish bilan bandlik darajasi, uning tarmoqlar, kasb-malaka, demografiya, ishsizlik kо‘lami va о‘zgarishi kabi asosiy jarayonlarni aks ettiradi. jahon mehnat bozori ham boshqa bozor tizimlaridek makroiqtisodiy usullarni qо‘llash sohasi bо‘lib, u bir-biriga bog‘liq bо‘lgan talab va taklifning ta’sirida о‘zgaradi. jahon mehnat bozorining iqtisodiy talablarga javob beradigan meyorda amal qilishi bir qator shartlarning mavjud bо‘lishini taqozo qiladi. ularning asosiylari qо‘yidagilardir: talab va taklifning erkinligini kafolatlovchi huquqiy asoslarning mavjudligi; bozor subyektlarining erkin harakat qilishi uchun zarur zamin - iqtisodiy makonning mavjudligi; jahon mehnat bozori infrastrukturasining mavjudligi; ish haqi miqdorining chegaralanmaganligi; uy-joy bozorining mavjudligi va boshqalar. jahon mehnat bozori faqatgina bо‘sh ish joylarini yaratishga va ishsizlarga ish topib berishgagina xizmat qilmasdan, balki keng …

3 / 26

gan bozor deb qaraladi. bunda zamonaviy mehnat bozori amal qilishiga nisbatan mavjud bо‘lgan 4 ta asosiy konseptual yondoshuvni ajratib kо‘rsatish mumkin. birinchi konsepsiyani neoklassiklar (dj.perri, m.fidstayn, r.holl) ilgari suradi. 80- yillarda uni iqtisodiy taklif qilish konsepsiyasi tarafdorlari a.laffer va boshqalar ham qо‘llab- “innovatsion iqtisodiyot” kafedrasi – o.xusainov 158 158 quvvatlashdi. ushbu konsepsiya tarafdorlari mehnat bozori ham boshqa bozorlar kabi baho muvozanati asosida harakat qiladi, ya’ni asosiy bozor regulyatori bо‘lib baho (bu holda ishchi kuchi bahosi) xizmat qiladi deb hisoblashadi. . hamda ularning muvozanati ta’minlab turiladi. ta’lim va malaka oshirishga (inson kapitaliga) qilingan investitsiyalar - mashina va uskunalarga qilingan investitsiyalar kabidir. baho muvozanati modeliga kо‘ra individ toki bu qо‘yilmalarga foyda meyori pasaymagunga qadar: «malakali investitsiyalar» kelaveradi. neoklassik konsepsiyaga kо‘ra ishchi kuchi bahosi talab va taklifga bog‘liq holda kо‘payib yoki kamayib bozor ehtiyojiga tez moslashadi. mehnat bozorida muvozanat mavjud bо‘lgan sharoitda esa ishsizlik bо‘lishi mumkin emas. ish haqining talab va taklif tebranishlarga …

4 / 26

lardan farqli ravishda ular mehnat bozoriga doimiy va fundamental muvozanat xos deb hisoblashadi. keynscha model (j.m.keyns, keyinroq r.rordon va boshqalar) . modelning bu unsuri tasdiqlanib о‘tirilmasdan shak-shubhasiz dalil sifatida qabul qilinadi. keynschilar fikricha, bozor iqtisodi sharoitida tо‘la bandlikni kafolatlovchi hech qanday mexanizm mavjud emas. mazkur nazariyaga kо‘ra, bandlik darajasini oshirish va real ishsizlikni kamaytirish tashqi omillarga bog‘liq emas. aksincha, mehnat bozoriga faol ta’sir yetkazishni ichki omillar, jumladan investitsiyalar va omonat qо‘yilmalar orqali amalga oshirish darkor. shu bilan birga bozor sharoitida tovarlar va ishchi kuchi bahosi pasayish tavsifiga egadir. shunday qilib, bu omillar ( “innovatsion iqtisodiyot” kafedrasi – o.xusainov 159 159 ) iqtisodiyotni yanada qiyin ahvolga solib qо‘yadi. shuning uchun ham keynschilar mehnat bozorini avtomatik tarzda tartibga solish mexanizmini inkor qiladilar. bu konsepsiyaga kо‘ra baho (ish haqi) bozor regulyatori emasligi (bо‘lmasligi) tufayli u chetdan kiritilishi kerak. bunday regulyator rolini davlat bajaradi. davlat yalpi talabni kamaytirib yoki kо‘paytirib mavjud muvozanatsizlikka barham berish …

5 / 26

dastaklar haqida bormoqda. aholi umumiy hajmining taxminan 70 foizi birinchi tipga tegishli, biroq bu ulush turli hududlarda о‘zgarib turadi. masalan, osiyo va afrikada voyaga yetmaganlar, yevropa va shimoliy amerikada qariyalar ulushi yuqoriroq. . uy bekalari, talabalar (ta’til paytida), davlat qaramog‘idagi fuqarolar, shuningdek, fuqaroligi bо‘lmaganlar iqtisodiy faol bо‘lmaganlar qatoriga kiradi. bizni iqtisodiy faol aholi, ya’ni mehnatga layoqatli va unga intiluvchi odamlar qiziqtiradi. fuqarolarning aynan shu toifasi mamlakat ichkarisida va xorijdan ish qidirish jarayonida faol ishtirok etadi. migratsiyani quyidagi sabablar bilan bog‘lash mumkin: • xо‘jalik hayotining baynalmilallashuvi; • ijtimoiy-demografik о‘zgarishlar; • fan-texnika va axborot sohasidagi inqilob; • integratsiya jarayonlarining rivojlanishi; • transmilliy korporatsiyalarning faoliyati. “innovatsion iqtisodiyot” kafedrasi – o.xusainov 160 160 bu barcha omillar mehnatga layoqatli aholining harakatchanligining kuchayishiga sababchi bо‘ldi, zero insonlar mamlakatlar va qit’alararo kо‘chish uchun rivojlangan kommunikatsiya infratuzilmasidan foydalanishadi. hozirgi kunga kelib shunday jahon ishchi kuchi bozori (jikb) vujudga keldiki, bu bozor asosini milliy xо‘jalik tizimlari va jahon iqtisodiyoti …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 26 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "globallashuv sharoitida ishchi kuchi bozori va migratsiyasi muammolari"

“innovatsion iqtisodiyot” kafedrasi – o.xusainov 156 156 8-mavzu. globallashuv sharoitida ishchi kuchi bozori va migratsiyasi muammolari reja: 8.1. jahon ishchi kuchi bozorining mohiyati va nazariy asoslari 8.2. xalqaro ishchi kuchi migratsiyasining asosiy yо‘nalishlari va migrantlarni о‘ziga jalb qiluvchi markazlar 8.3. jahon iqtisodiyotida xalqaro ishchi kuchi migratsiyasining dinamikasi 8.4. jahon moliyaviy inqirozining ishchi kuchi bozoriga ta’siri 8.5. globallashuv sharoitida о‘zbekistonning tashqi migratsiya jarayonlaridagi ishtiroki tayanch iboralar: aholi migratsiyasi, xalqaro (tashqi) migratsiya, xalqaro mehnat migratsiyasi, xalqaro ishchi kuchi bozori, bandlik darajasi, kasb-malaka, demografiya, ishsizlik, pul о‘tkazmalari. 8.1. jahon ishchi kuchi bozorining mohiyati va nazariy a...

Этот файл содержит 26 стр. в формате PDF (4,2 МБ). Чтобы скачать "globallashuv sharoitida ishchi kuchi bozori va migratsiyasi muammolari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: globallashuv sharoitida ishchi … PDF 26 стр. Бесплатная загрузка Telegram