halqaro ishchi kuchi migratsiyasi

DOCX 29 pages 130.3 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 130.3 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

3-mavzu. halqaro ishchi kuchi migratsiyasi ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1. jahon xo’jaligida inson resurslari. bandlik va ishsizlik. 2. jahon ishchi kuchi bozorining mohiyati va paydo bo’lish sabablari. mehnat migratsiyasining asosiy yo’nalishlari va markazlari. 3. xalqaro ishchi kuchi migratsiyasining milliy iqtisodiyotga ta’siri mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: ishchi kuchi migratsiyasi, ishsizlar, ishga layoqatli shaxslar, ishchi kuchini eksport-import qiluvchi mamlakatlar, “aqlli kishilar”ning ketib qolish muammosi. mavzuda ko’rib chiqiladigan muammolar: 1. xalqaro iqtisodiy munosabatlarning zamonaviy shakllaridan biri halqaro ishchi kuchi migratsiyasir. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 2. halqaro ishchi kuchi migratsiyasining bir qator ijtimoiy-iqtisodiy sabablari mavjud. siz qanday izohlaysiz? 3. halqaro ishchi kuchi migratsiyasi malkatlar iqtisodiyotiga salbiy va ijobiy ta’sir ko’rsatadi. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 4.1. jahon xo‘jaligida inson resurslari. bandlik va ishsizlik jahon iqtisodiyotida demografiya - aholi sonining harakati va mehnat resurslari bilan shug‘ullanuvchi fan bo‘lib, u ijtimoiy, iqtisodiy, biologik va geografik omillar asosida aholi tarkibi, dinamikasi, shuningdek, joylashuvi va …

2 / 29

i o‘rganishning eng oddiy usuli - bu uning yillik qo‘shimcha o‘sishini aniqlashdan iborat. yillik qo‘shimcha o‘sish koeffitsienti - bu mazkur yil davomida (ya’ni ikki ketma-ket 1 yanvar orasida) aholining o‘rtacha arifmetik qo‘shimcha o‘sishidir. yillik qo‘shimcha o‘sish koeffitsienti rk q rk x rm bu erda rk - yil davomida qo‘shimcha o‘sish; rm - aholining o‘rtacha yillik soni. avlodlar almashinuvi qanchalik ta’minlanganligini bilish uchun ayrim olingan avlodni tug‘ilgan vaqtidan boshlab to nasl yaratishgacha bo‘lgan davrini kuzatish zarur bo‘ladi. agar ma’lum bir avlodning 1000 kishisi 1000ta farzandni dunyoga keltirgan bo‘lsa, demak avlod almashinuvi to‘la ta’minlangan bo‘ladi. aholi dinamikasini tahlili shuni ko‘rsatmoqdaki, ko‘pgina yevropa mamlakatlarida va shuningdek shimoliy amerika davlatlarida xix va xx asrlarda aholi o‘rtasida o‘lim darajasi kamayganligini ko‘rishimiz mumkin. dunyoning boshqa mamlakatlarida esa o‘limning kamayishi asosan ikkinchi jahon urushidan keyingi yillarda kolonial imperiyalarni tugatilishidan keyin boshlandi. o‘limning kamayishi quyidagi sabablarga asoslanadi: · aholi turmush darajasining o‘sishi; · meditsina xizmatining yaxshilanishi; · yuqumli …

3 / 29

gabon,nigeriya) va ba’zi bir janubiy-sharqiy osiyo (kamrok darajada) mamlakatlariga xosdir. 2. ikkinchi populyasion xarakterdagi siklga quyidagilar xos: · yuqori darajada tug‘ilish; · o‘limning pasayishi va natijada aholining keskin o‘sishi; bunday xususiyatlar afrika va yaqin sharq mamlakatlariga, sharqiy osiyoning ko‘pgina davlatlariga, nisbatan rivojlangan ba’zi bir lotin amerikasi davlatlariga (paragvay va argentina) xosdir. 3. uchinchi o‘ziga xos populyasion siklga quyidagilar xos: · tug‘ilishning pasayishi; · o‘limning qisqarishi; bunday populyasion xarakterda tug‘ilish o‘limga nisbatan (uncha katta bo‘lmagan holda) yuqoriroq bo‘lishi saqlansada, aholining o‘sish darajasi doimo pasayib borishi kuzatiladi.( masalan, zamonaviy aqsh). 4. to‘rtinchi populyasion xarakterdagi siklga quyidagilar xos: · tug‘ilishning pastligi; · o‘limning kamligi va natijada nisbatan barqarorlashuv yoki aholi o‘sish dinamikasining minimal rivojlanishi. bularga ko‘plab yevropa davlatlarini ko‘rsatsa bo‘ladi; shu bilan bir qatorda ba’zan demografiyada o‘ziga xos ko‘rinishga ega bo‘lgan populyasion xarakterdagi sikllar ham namoyon bo‘lmoqda. ya’ni o‘lim tug‘ilishga nisbatan oshib borishi bilan aholining tabiiy xarakterda minus belgisiga ega bo‘lgan koeffitsient paydo …

4 / 29

asiga binoan iqtisodiy faol aholiga tovarlar va xizmatlar ishlab chiqarishda qatnashuvchi barcha kishilar kiradi. bular qatoriga yollanma mehnat kishilari - ishchilar va xizmatchilar, mustaqil ishchilar, oilaning haq to‘lanmaydigan a’zolari, mavsumiy va tasodifiy ishchilar, ob’ektiv sabablarga ko‘ra (kasallik, ta’til) vaqtincha ishlamayotgan kishilar, to‘liqsiz ish vaqti rejimida ishlab o‘qishni davom ettirayotgan o‘quvchilar, stipendiya yoki ish haqi olib ishlab chiqarishda kasb o‘rganayotgan shogirdlar kiradi. hozirgi vaqtda bozor iqtisodiyoti mamlakatlarida iqtisodiy faol aholi - ishchi kuchi deb yuritiladi. iqtisodiy faol aholining mehnat statusi miqdoriy jihatdan ma’lum muddat (1 yil) ichida ishlagan hafta yoki kunlari soni bilan aniqlanadi. shunga ko‘ra iqtisodiy faol aholi - bandlar, ishsizlar va qisman bandlarga bo‘linadi. iqtisodiy faol bo‘lmagan aholiga yoshidan qat’iy nazar iqtisodiy faol aholi kategoriyasiga kirmaydigan kishilar taaluqlidir. bunday aholi tarkibiga kunduzgi bo‘lim talabalari, uy bekalari, qarilik va nogironlik bo‘yicha nafaqaxo‘rlar, ijtimoiy tashkilotlar va xususiy shaxslardan moddiy yordam oluvchi kishilar va boshqalar kiradi. iqtisodiy faol bo‘lmagan aholiga shuningdek bir …

5 / 29

andligi keskin kamayib borayotganligi ko‘zga tashlanmoqda. shu bilan bir qatorda aholining iqtisodiy faolligini pasayishi qishloq xo‘jaligida ham kuzatilmoqda. xalqaro mehnat tashkilotining ta’rifiga ko‘ra ishsizlar deb - oxirgi 4 hafta ichida ish qidirayotgan va ishga ega bo‘lmagan yoki ishga joylashib xali ishga kirishmagan kishilarga aytila33di. bu kategoriya turli mamlakatlarda turlicha talqin etiladi. turli mamlakatlarda ishsizlar sonini aniqlashda ikki xil yondashuv mavjud. birinchisi - 1 haftalik tekshirishda ishsizlar statusiga javob beruvchi kishilar sonini aniqlaydi, bu usul aqsh, yaponiyada ishlatiladi. buyuk britaniyada bu usul qimmat hisoblanib, ishsizlar soni davlat bandlik xizmatlariga ishsizlik nafaqasini olishga topshirilgan talabnomalar asosida hisoblanadi. ishsizlarning asosiy qismini ish stajiga ega ishdan bo‘shatilgan kishilar tashkil qiladi. bu kategoriyaga iqtisodiyotda va ishlab chiqarishda tarkibiy o‘zgarishlar natijasida korxonalarning bekilishi, yangi mahsulot ishlab chiqarishga o‘tishi, ishlab chiqarishning modernizatsiyalashuvi natijasida ishini yo‘qotgan ishchilar kiradi. bola tarbiyasi bilan mashg‘ul ayollar, o‘qishni tugatib ish qidirayotgan yoshlar ishsizlar safiga kiritilmaydi. 4.2. jahon ishchi kuchi bozorining mohiyati va …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "halqaro ishchi kuchi migratsiyasi"

3-mavzu. halqaro ishchi kuchi migratsiyasi ko’rib chiqiladigan asosiy savollar: 1. jahon xo’jaligida inson resurslari. bandlik va ishsizlik. 2. jahon ishchi kuchi bozorining mohiyati va paydo bo’lish sabablari. mehnat migratsiyasining asosiy yo’nalishlari va markazlari. 3. xalqaro ishchi kuchi migratsiyasining milliy iqtisodiyotga ta’siri mavzuga oid tayanch tushuncha va iboralar: ishchi kuchi migratsiyasi, ishsizlar, ishga layoqatli shaxslar, ishchi kuchini eksport-import qiluvchi mamlakatlar, “aqlli kishilar”ning ketib qolish muammosi. mavzuda ko’rib chiqiladigan muammolar: 1. xalqaro iqtisodiy munosabatlarning zamonaviy shakllaridan biri halqaro ishchi kuchi migratsiyasir. shunga siz qanday fikr bildirasiz? 2. halqaro ishchi kuchi migratsiyasining bir qator ijtimoiy-iqtisodiy sabablari ...

This file contains 29 pages in DOCX format (130.3 KB). To download "halqaro ishchi kuchi migratsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: halqaro ishchi kuchi migratsiya… DOCX 29 pages Free download Telegram