mehnat ishlarini sudda qo'zg'atishning o'ziga xos xususiyatlari

DOC 69,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1663358965.doc мехнат ишларини судда кузғатишнинг узига хос хусусиятлари mehnat ishlarini sudda qo`zg`atishning o`ziga xos xususiyatlari fuqarolik protsessual qonunchilik har qanday manfaatdor shaxs buzilgan yoki nizolashilayotgan huquqi yoxud qonun bilan qo`riqlanadigan manfaatini himoya qilish uchun qonunda belgilangan tartibda sudga murojaat qilishga haqli ekanligini nazarda tutadi (fpkninig 1-moddasi). lekin shu bilan birgalikda, manfaatdor shaxslarning sudlarga qonunda belgilangan tartibda va muddatlarda da`vo qo`zg`atish majburiyatini ham yuklaydi. mehnat huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar yuzasidan sudga murojaat qilish bo`yicha subyektiv huquqlarni amalga oshirish bir qator shartlarga asoslangan bo`lib, ushbu shartlardan biri qonunda belgilangan muddatlarda sudga da`vo arizasi bilan murojaat qilishdan iboratdir. mehnatga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan nizoli ishlar yuzasidan da`vo muddatining joriy etilishi maqsadga muvofiqdir. o`z navbatida, ishga tiklash haqidagi ishlar uchun da`vo muddatining joriy etilishi yuzasidan bildirilgan salbiy fikrlarga qo`shilmagan holda, biz da`vo muddatining joriy etilishining asosli va maqdsadga muvofiq ekanligini quyidagilar bilan asoslaymiz: birinchidan, mehnat shartnomasini bekor qilishdan kelib chiqadigan ishlar mehnatga …

n ishlar bo`yicha quyidagi muddatlar belgilangan: -ishga tiklash nizolari buyicha xodimga u bilan mehnat shartnomasi bekor qilinganligi haqidagi buyruqning nusxasi berilgan kundan boshlab bir oy; -xodim tomonidan ish beruvchiga yetkazilgan moddiy zararni to`lash haqidagi nizolar bo`yicha zarar yetkazilganligi ish beruvchiga ma`lum bo`lgan kundan boshlab bir yil; -boshqa mehnat nizolari bo`yicha-xodim o`z huquqi buzilganligini bilgan yoki bilishi lozim bo`lgan kundan boshlab uch oy. da`vo muddatlari mehnatga oid barcha nizoli ishlar uchun ham qo`llanilmaydi. xususan, mkning 270-moddasiga ko`ra, mehnatga oid huquqiy munosabatlaridan kelib chiqadigan o`z mehnat vazifalarini bajarayotgan xodimning sog`lig`iga shikast yetkazish oqibatidagi zararni yoki uning mol-mulkiga yetkazilgan zararni ish beruvchidan undirish to`g`risidagi ishlar bo`yicha da`vo muddatlari joriy etilmaydi. shuningdek, da`vo muddatlari joriy etilmaydigan da`vo talablari qatoriga mehnatga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ma`naviy zararni undirish haqidagi talablarni ko`rsatishimiz mumkin. o`zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining 163-moddasida da`vo muddati joriy qilinmaydigan talablar ro`yhati ko`rsatilgan bo`lib, ushbu ro`yxatlar jumlasida shaxsiy nomulkiy huquqlarni va boshqa nomoddiy …

ni aniqlashlari lozim bo`ladi. o`zbekiston respublikasi oliy sudi plenumining “sudlar tomonidan mehnat shartnomasi (kontrakt)ni bekor qilishni tartibga soluvchi qonunlarning qo`llanilishi haqida”gi 1998 yil 17 aprel 12-sonli qarorida sudya ushbu da`vo arizasini da`vo muddati o`tkazib yuborilgan degan asos bilan qabul qilmaslikka haqli emasligi yuzasidan tushuntirishlar beriladi. chunki ushbu muddatning o`tkazib yuborilganligi sabablari sud majlisida ishdagi mavjud hujjatlar tekshirilib, taraflarning tushuntirishlari va guvohlarning ko`rsatmalari asosida aniqlanadi. agar sud da`vo muddati uzrli sabablarga ko`ra o`tkazib yuborilgan deb topsa, bu muddatni tiklash va nizoni mazmunan ko`rib, hal qilishi lozim. shu o`rinda xodimning yoki uning oila a`zolarining kasalligi, sudga o`z vaqtida murojaat qilishga to`sqinlik qiluvchi favqulotda vaziyatlar (tabiiy ofatlar, ommaviy tartibsizliklar va harbiy harakatlar) da`vo muddatining uzrli sabablarga ko`ra o`tkazib yuborilganligiga asos bo`la oladi. sud amaliyotida uzrli sabablar sifatida quyidagilar ham tan olinadi: xodimning g`ayriqonuniy ravishdan ishdan bo`shatilganligi yuzasidan mehnat qonunchiligiga rioya etishni nazorat qilish vakolatiga ega bo`lgan prokuratura va boshqa organlarga shikoyat bilan murojaat …

uddatlarining buzilishi yuzasidan arz qilingan bo`lsa-da, ulardan faqatgina 7 tasiga sud e`tibor bergan, qolgan ishlar bo`yicha esa sudlar da`vogar tomonidan sudga murojaat qilish muddatining o`tkazib yuborilganligini umuman muhokama qilmaganlar. masalan, 1996 yil 16 oktabr kunidagi № 10-sonli buyruqqa ko`ra, sekretar-mashinistka bo`lib ishlab kelgan maxmudova x. bilan tuzilgan mehnat shartnomasi mehnat kodeksining 100-moddasi, 2-qismi, 1-bandi, ya`ni shtatlar qisqarishi natijasida bekor qilingan. x.maxmudova esa ishga tiklash to`g`risidagi da`vo bilan toyloq tuman sudiga 1996 yil 2 dekabrda, ya`ni mehnat munosabatlari tugallangan kundan bir yarim oy o`tgach murojaat qilgan. o`z navbatida, toyloq tuman sudi h.maxmudovaning ishga tiklash va majburiy bekor yurgan vaqti uchun ish haqi undirish to`g`risidagi da`vo talablarini rad qilgan. lekin bu yerda da`vogar tomonidan sudga da`vo qilish muddatining o`tkazib yuborilganligi to`g`risidagi masala sud tomonidan umuman muhokama qilinmagan. ma`lumki, sudga murojaat etish muddatlarini o`tkazib yuborilishi da`vo talablarini rad etish uchun mustaqil asos bo`lib xizmat qiladi. lekin bizning fikrimizcha, ishga tiklash haqidadagi nizoli ishlarni …

n sudda da`vo ishlarini qo`zg`atishning asosiy shartlaridan biri mazkur talablar bilan sudga murojaat qiluvchi shaxslar doirasini to`g`ri aniqlashdan iboratdir. mehnat kodeksining 268-moddasiga ko`ra: 1) xodim, kasaba uyushmasi yoki xodimlarning boshqa vakillik organlari; 2) mehnatning huquq bo`yicha inspektori; 3) ish beruvchi, mehnat nizolari komissiyasining qaroriga rozi bo`lmagan taqdirda, shuningdek unga xodim tomonidan yetkazilgan zararni qoplash haqidagi nizolar bo`yicha; 4) prokurorlar mehnatga oid huquqiy munosabatlaridan kelib chiqadigan ishlar bo`yicha sudda da`vo qo`zg`atish huquqiga ega bo`ladilar. mehnat nizolarini sudda qo`zg`atishning o`ziga xos xususiyatlaridan biri sifatida mehnatga oid huquqiy munosabatlar subyektlarining huquqlarini himoya qilib, xodimlar vakillik organlarining, jumladan kasaba uyushmasilarining mehnat ishlarini qo`zg`atishga bo`lgan huquqini e`tirof etish mumkin. agar xodimlar o`zlarining buzilgan huquqlarini himoya qilish maqsadida sudda da`vo qo`zg`atsalar, kasaba uyushmasi qo`mitalari esa o`zlariga qonun bilan belgilangan boshqa shaxslarning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilish vakolatlaridan kelib chiqib, sudga murojaat qiladilar. xususan, «kasaba uyushmalari, ularning huquqlari va faoliyatining kafolatlari to`g`risida»gi o`zbekiston respublikasining 1992 yil …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "mehnat ishlarini sudda qo'zg'atishning o'ziga xos xususiyatlari"

1663358965.doc мехнат ишларини судда кузғатишнинг узига хос хусусиятлари mehnat ishlarini sudda qo`zg`atishning o`ziga xos xususiyatlari fuqarolik protsessual qonunchilik har qanday manfaatdor shaxs buzilgan yoki nizolashilayotgan huquqi yoxud qonun bilan qo`riqlanadigan manfaatini himoya qilish uchun qonunda belgilangan tartibda sudga murojaat qilishga haqli ekanligini nazarda tutadi (fpkninig 1-moddasi). lekin shu bilan birgalikda, manfaatdor shaxslarning sudlarga qonunda belgilangan tartibda va muddatlarda da`vo qo`zg`atish majburiyatini ham yuklaydi. mehnat huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar yuzasidan sudga murojaat qilish bo`yicha subyektiv huquqlarni amalga oshirish bir qator shartlarga asoslangan bo`lib, ushbu shartlardan biri qonunda belgilangan muddatlarda sudga da`vo...

Формат DOC, 69,0 КБ. Чтобы скачать "mehnat ishlarini sudda qo'zg'atishning o'ziga xos xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: mehnat ishlarini sudda qo'zg'at… DOC Бесплатная загрузка Telegram