mehnat ishlarini sudda qo'zg'atishning o'ziga xos xususiyatlari

DOC 69.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1663358965.doc мехнат ишларини судда кузғатишнинг узига хос хусусиятлари mehnat ishlarini sudda qo`zg`atishning o`ziga xos xususiyatlari fuqarolik protsessual qonunchilik har qanday manfaatdor shaxs buzilgan yoki nizolashilayotgan huquqi yoxud qonun bilan qo`riqlanadigan manfaatini himoya qilish uchun qonunda belgilangan tartibda sudga murojaat qilishga haqli ekanligini nazarda tutadi (fpkninig 1-moddasi). lekin shu bilan birgalikda, manfaatdor shaxslarning sudlarga qonunda belgilangan tartibda va muddatlarda da`vo qo`zg`atish majburiyatini ham yuklaydi. mehnat huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar yuzasidan sudga murojaat qilish bo`yicha subyektiv huquqlarni amalga oshirish bir qator shartlarga asoslangan bo`lib, ushbu shartlardan biri qonunda belgilangan muddatlarda sudga da`vo arizasi bilan murojaat qilishdan iboratdir. mehnatga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan nizoli ishlar yuzasidan da`vo muddatining joriy etilishi maqsadga muvofiqdir. o`z navbatida, ishga tiklash haqidagi ishlar uchun da`vo muddatining joriy etilishi yuzasidan bildirilgan salbiy fikrlarga qo`shilmagan holda, biz da`vo muddatining joriy etilishining asosli va maqdsadga muvofiq ekanligini quyidagilar bilan asoslaymiz: birinchidan, mehnat shartnomasini bekor qilishdan kelib chiqadigan ishlar mehnatga …

n ishlar bo`yicha quyidagi muddatlar belgilangan: -ishga tiklash nizolari buyicha xodimga u bilan mehnat shartnomasi bekor qilinganligi haqidagi buyruqning nusxasi berilgan kundan boshlab bir oy; -xodim tomonidan ish beruvchiga yetkazilgan moddiy zararni to`lash haqidagi nizolar bo`yicha zarar yetkazilganligi ish beruvchiga ma`lum bo`lgan kundan boshlab bir yil; -boshqa mehnat nizolari bo`yicha-xodim o`z huquqi buzilganligini bilgan yoki bilishi lozim bo`lgan kundan boshlab uch oy. da`vo muddatlari mehnatga oid barcha nizoli ishlar uchun ham qo`llanilmaydi. xususan, mkning 270-moddasiga ko`ra, mehnatga oid huquqiy munosabatlaridan kelib chiqadigan o`z mehnat vazifalarini bajarayotgan xodimning sog`lig`iga shikast yetkazish oqibatidagi zararni yoki uning mol-mulkiga yetkazilgan zararni ish beruvchidan undirish to`g`risidagi ishlar bo`yicha da`vo muddatlari joriy etilmaydi. shuningdek, da`vo muddatlari joriy etilmaydigan da`vo talablari qatoriga mehnatga oid huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ma`naviy zararni undirish haqidagi talablarni ko`rsatishimiz mumkin. o`zbekiston respublikasi fuqarolik kodeksining 163-moddasida da`vo muddati joriy qilinmaydigan talablar ro`yhati ko`rsatilgan bo`lib, ushbu ro`yxatlar jumlasida shaxsiy nomulkiy huquqlarni va boshqa nomoddiy …

ni aniqlashlari lozim bo`ladi. o`zbekiston respublikasi oliy sudi plenumining “sudlar tomonidan mehnat shartnomasi (kontrakt)ni bekor qilishni tartibga soluvchi qonunlarning qo`llanilishi haqida”gi 1998 yil 17 aprel 12-sonli qarorida sudya ushbu da`vo arizasini da`vo muddati o`tkazib yuborilgan degan asos bilan qabul qilmaslikka haqli emasligi yuzasidan tushuntirishlar beriladi. chunki ushbu muddatning o`tkazib yuborilganligi sabablari sud majlisida ishdagi mavjud hujjatlar tekshirilib, taraflarning tushuntirishlari va guvohlarning ko`rsatmalari asosida aniqlanadi. agar sud da`vo muddati uzrli sabablarga ko`ra o`tkazib yuborilgan deb topsa, bu muddatni tiklash va nizoni mazmunan ko`rib, hal qilishi lozim. shu o`rinda xodimning yoki uning oila a`zolarining kasalligi, sudga o`z vaqtida murojaat qilishga to`sqinlik qiluvchi favqulotda vaziyatlar (tabiiy ofatlar, ommaviy tartibsizliklar va harbiy harakatlar) da`vo muddatining uzrli sabablarga ko`ra o`tkazib yuborilganligiga asos bo`la oladi. sud amaliyotida uzrli sabablar sifatida quyidagilar ham tan olinadi: xodimning g`ayriqonuniy ravishdan ishdan bo`shatilganligi yuzasidan mehnat qonunchiligiga rioya etishni nazorat qilish vakolatiga ega bo`lgan prokuratura va boshqa organlarga shikoyat bilan murojaat …

uddatlarining buzilishi yuzasidan arz qilingan bo`lsa-da, ulardan faqatgina 7 tasiga sud e`tibor bergan, qolgan ishlar bo`yicha esa sudlar da`vogar tomonidan sudga murojaat qilish muddatining o`tkazib yuborilganligini umuman muhokama qilmaganlar. masalan, 1996 yil 16 oktabr kunidagi № 10-sonli buyruqqa ko`ra, sekretar-mashinistka bo`lib ishlab kelgan maxmudova x. bilan tuzilgan mehnat shartnomasi mehnat kodeksining 100-moddasi, 2-qismi, 1-bandi, ya`ni shtatlar qisqarishi natijasida bekor qilingan. x.maxmudova esa ishga tiklash to`g`risidagi da`vo bilan toyloq tuman sudiga 1996 yil 2 dekabrda, ya`ni mehnat munosabatlari tugallangan kundan bir yarim oy o`tgach murojaat qilgan. o`z navbatida, toyloq tuman sudi h.maxmudovaning ishga tiklash va majburiy bekor yurgan vaqti uchun ish haqi undirish to`g`risidagi da`vo talablarini rad qilgan. lekin bu yerda da`vogar tomonidan sudga da`vo qilish muddatining o`tkazib yuborilganligi to`g`risidagi masala sud tomonidan umuman muhokama qilinmagan. ma`lumki, sudga murojaat etish muddatlarini o`tkazib yuborilishi da`vo talablarini rad etish uchun mustaqil asos bo`lib xizmat qiladi. lekin bizning fikrimizcha, ishga tiklash haqidadagi nizoli ishlarni …

n sudda da`vo ishlarini qo`zg`atishning asosiy shartlaridan biri mazkur talablar bilan sudga murojaat qiluvchi shaxslar doirasini to`g`ri aniqlashdan iboratdir. mehnat kodeksining 268-moddasiga ko`ra: 1) xodim, kasaba uyushmasi yoki xodimlarning boshqa vakillik organlari; 2) mehnatning huquq bo`yicha inspektori; 3) ish beruvchi, mehnat nizolari komissiyasining qaroriga rozi bo`lmagan taqdirda, shuningdek unga xodim tomonidan yetkazilgan zararni qoplash haqidagi nizolar bo`yicha; 4) prokurorlar mehnatga oid huquqiy munosabatlaridan kelib chiqadigan ishlar bo`yicha sudda da`vo qo`zg`atish huquqiga ega bo`ladilar. mehnat nizolarini sudda qo`zg`atishning o`ziga xos xususiyatlaridan biri sifatida mehnatga oid huquqiy munosabatlar subyektlarining huquqlarini himoya qilib, xodimlar vakillik organlarining, jumladan kasaba uyushmasilarining mehnat ishlarini qo`zg`atishga bo`lgan huquqini e`tirof etish mumkin. agar xodimlar o`zlarining buzilgan huquqlarini himoya qilish maqsadida sudda da`vo qo`zg`atsalar, kasaba uyushmasi qo`mitalari esa o`zlariga qonun bilan belgilangan boshqa shaxslarning qonuniy huquq va manfaatlarini himoya qilish vakolatlaridan kelib chiqib, sudga murojaat qiladilar. xususan, «kasaba uyushmalari, ularning huquqlari va faoliyatining kafolatlari to`g`risida»gi o`zbekiston respublikasining 1992 yil …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat ishlarini sudda qo'zg'atishning o'ziga xos xususiyatlari"

1663358965.doc мехнат ишларини судда кузғатишнинг узига хос хусусиятлари mehnat ishlarini sudda qo`zg`atishning o`ziga xos xususiyatlari fuqarolik protsessual qonunchilik har qanday manfaatdor shaxs buzilgan yoki nizolashilayotgan huquqi yoxud qonun bilan qo`riqlanadigan manfaatini himoya qilish uchun qonunda belgilangan tartibda sudga murojaat qilishga haqli ekanligini nazarda tutadi (fpkninig 1-moddasi). lekin shu bilan birgalikda, manfaatdor shaxslarning sudlarga qonunda belgilangan tartibda va muddatlarda da`vo qo`zg`atish majburiyatini ham yuklaydi. mehnat huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan ishlar yuzasidan sudga murojaat qilish bo`yicha subyektiv huquqlarni amalga oshirish bir qator shartlarga asoslangan bo`lib, ushbu shartlardan biri qonunda belgilangan muddatlarda sudga da`vo...

DOC format, 69.0 KB. To download "mehnat ishlarini sudda qo'zg'atishning o'ziga xos xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat ishlarini sudda qo'zg'at… DOC Free download Telegram