kasblar tasnifi

PDF 12 pages 494.1 KB Free download

12 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 494.1 KB

File type PDF

Pages 12

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 12

5-mavzu. kasblar tasnifi 1. kasblarning umumiy klassifikatsiyasi va kasblarning tiplari. 2. kasblarning turkumlari. 3. kasblarning bo‘limlari , gruppalari va kasb tanlash formulasi. dunyoda juda ko‘plab kasblar mavjud. mana shu minglab kasblarni bir- biridan qanday qilib ajratish-toifalash mumkin? buning uchun kasblar klassifikatsiyasi zarur. kasblarni klassifikatsiyalash uchun turli xil belgilarni asos qilib olish mumkin. ko‘p hollarda kasbning nomi, uning qanday atalishi kasb tanlayotgan kishiga ma‘lum bo‘lmaydi. masalan, bir o‘quvchi yaxshi rasm chizasiz, bu mashg‘ulot unga juda yoqadi va u bundan keyin ham o‘zidagi mana shu rasm chizish qobiliyati kerak bo‘ladigan joyda ishlashni xohlaydi. lekin u gazmol ishlab chiqarishda rasmlardan nusxa ko‘chiruvchi degan kasb borligini, poligrafiyada- dizayner, kolorist, retushyork kasbi, badiiy-zargarlik buyumlari ishlab chiqaradigan korxonalarda inkrustator kasbi borligini bilmasligi mumkin. kasblarni ular xalq xo‘jaligining qaysi sohasiga taalluqli ekanligiga qarab ham joylashtirib chiqish mumkin. bunday klassifikatsiya korxonalar va o‘kuv yurtlarining rahbarlari uchun qulay bo‘lsa ham, lekin kasb tanlayotgan kishiga unchalik qo‘l kelmaydi. shuning uchun …

2 / 12

ing gruppalaridan iborat bo‘ladi kasblarning tiplari mehnat predmetiga qarab barcha kasblar beshta tipga bo‘linadi. 1. “odam-tabiat” (p). bu erda mehnatning asosiy, etakchi predmeti jonli tabiatdir. bu tipga, masalan, quyidagi kasblar kiradi: urug‘shunos, meva- sabzavotshunos, davlat urug‘chilik inspeksiyasining laboranti, master-chorvador, ximik-bakteriologik analiz laboranti, zootexnik, agronom. “odam-tabiat” tipidagi kasblardan quyidagilarni ajratib ko‘rsatish mumkin: - o‘simliklar organizmi mehnat predmeti bo‘lgan kasblar; - hayvonlar organizmi mehnat predmeti bo‘lgan kasblar; - mikroorganizmlar mehnat predmeti bo‘lgan kasblar. yuqorida ko‘rsatib o‘tilgan bo‘linish “odam-tabiat” tipidagi kasbga mansub bo‘lgan kishilar mehnati faqat eslatib o‘tilgan predmetlargagina qaratilgan bo‘ladi, degan ma‘noni anglatmaydi, albatta. o‘simlikshunoslar, masalan, kollektiv orasida ishlaydilar, xilma-xil texnikadan foydalanadilar, ularning o‘z mehnatlarini hisobga olish, unga iqtisodiy baho berish masalalari bilan ham shug‘ullanishlariga to‘g‘ri keladi, lekin bari bir o‘simlikshunoslarning diqkat-e‘tiborini jalb etadigan va ular g‘amxo‘rlik qiladigan asosiy predmet-bu o‘simliklar va ular o‘sadigan muhit hisoblanadi. “odam-tabiat” tipidagi kasblarni tanlash vaqtida hisobga olish zarur bo‘lgan asosiy jihatlardab biri mehnatning biologik ob‘ektlarining o‘ziga …

3 / 12

ehtiyotkor bo‘lishi kerak. o‘quvchilarning “odam-tabiat” tipidagi kasblarga qiziqishini aniqlash uchun quyidagi savollarga javoblari tahlil qilinadi: bu ishlar sizga yoqadimi,yoki quyidagi ishlarni bajarishni xohlarmidingiz: 1.biologiyadan laboratoriya ishlari va amaliy mashg‘ulotlarni bajarishni istaysizmi? 2. maktab o‘quv-tajriba uchastkasida, tirik burchakda, o‘quvchilar ishlab chiqarish brigadasi dalalarida ishlash sizga yoqadimi? 3. o‘z tomorqa uchastkangizda, bog‘ingizda, polizingizda ishlashni istaysizmi? 4. uy hayvonlarini boqishni istaysizmi? 5. jonli tabiat to‘g‘risidagi ilmiy-ommabop, badiiy adabiyotni ukishni sevasizmi? agar mana shu savollarning ko‘pchiligiga o‘quvchilar “ha” deb javob beradigan bo‘lsalar, u holda “odam-tabiat” tipidagi kasblarning o‘quvchilarga to‘g‘ri kelishi ehtimolligi uyqori bo‘ladi. 2.”odam-texnika” (t). bunday kasblar tipida mehnatning asosiy etakchi predmeti texnika ob‘ektlari (mashinalar, mexanizmlar va boshqa shunga o‘xshashlar), materiallar, energiya turlaridan iborat bo‘ladi. jonsiz tabiat ob‘ektlari (er osti boyliklari, tuproq, suv, o‘rmon va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari) ham ko‘p jihatdan shularga o‘xshagan bo‘ladi. bu kasblarda xodimlarning mehnati faqat texnikagagina qaratilib qolmaydi, albatta. trolleybus haydovchisi ish vaqtida passajirlar bilan muloqotga kirishadi, kran mashinisti (kranchi) …

4 / 12

ish va ulardan foydalanish bilan bog‘liq bo‘lgan kasblar: duradgor, keng profildagi optik, to‘quvchi, tikuvchi-modeler, muxandis-texnolog va boshqalar; - metall ishlab chiqarish va unga ishlov berish, mashinalarni, priborlarni mexanik usulda yig‘ish va montaj qilish bilan bog‘liq bo‘lgan kasblar: tokar, programma bilan boshqariladigan stanoklar operatori, slesar-asbobsoz, texnik- metallurg, yarim avtomat mashinalarda elektr bilan payvandlovchi va hokazo; - texnologiya mashinalari, jihozlari, transport vositalarini remont qilish, sozlash va ularga xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lgan kasblar: ta‘mirlovchi- chilangar, texnologik jihozlar sozlovchisi, muxandis-mexanik va boshqalar; - binolar, inshootlar, konstruksiyalarni montaj, tamirlash bilan bog‘liq bo‘lgan kasblar: armaturachi-betonchi, qo‘lda ishlatiladigan asbob bilan kavsharlovchi-elektr payvandlovchi, chilingar-tamirlovchisi, arxitektor va boshqalar; - elektr jihozlarini, priborlarni va apparatlarni yig‘ish, montaj qilish bilan bog‘liq bo‘lgan kasblar: elektr montajchisi, radioapparatlar va priborlar montajchisi, mikrosxemalarni yig‘uvchi, soatsoz yig‘uvchi, injener-fizik va boshqalar; - elektr jihozlari, priborlar, apparatlar remonti, sozlanishi va ularga xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq bo‘lgan kasblar: radio va televizion apparatlarga xizmat ko‘rsatish va ularning remonti …

5 / 12

ashda xodimdan nihoyatda aniq ishlash, o‘z xatti-harakatlarida qat’iyatli bo‘lish talab qilinadi. modomiki texnika ob‘ektlari amalda har doim odamning o‘z qo‘li bilan yaratilar ekan, texnika olamida novatorlik, fikr-mulohaza qilib ko‘rish uchun, texnika ijodkorligini namoyish qilish uchun ayniqsa katta imkoniyatlar mavjuddir. ishga ijodiy yondashish bilan bir qatorda texnika sohasida (xullas, boshqa hamma joyda ham) odamdan yuksak darajada ijrochilik intizomi talab qilinadi.1 o‘quvchilarning “odam-texnikat” tipidagi kasblarga qiziqishini aniqlash uchun quyidagi savollarga javoblari tahlil qilinadi: bu ishlar sizga yoqadimi,yoki quyidagi ishlarni bajarishni xohlarmidingiz: 1.yangi materiallar, asboblar, mashinalar to‘g‘risida bilishni istaysizmi? 2. qandaydir materiallarni, buyumlarni (gazlamalardan, yog‘ochdan, qog‘ozdan, metalldan yasalgan, oziq-ovqat mahsulotlaridan tayyorlangan va boshqa shunga o‘xshashlarni) qarab chiqishni xohlaysizmi? 3. buyumlarning xususiyatlarini va nimalarga ishlatilishini bilishni istaysizmi? 4. o‘z qulingiz bilan buyumni, mahsulotni tayerlash istagingiz bormi? 5.yangi buyumlar o‘ylab topishga yoki mavjud buyumlarni boshqacharoq qilib yasashga xohishingiz qalay? 6.har xil predmetlarni yig‘ib ishlash sizga yokadimi? agar mana shu savollarning ko‘pchiligiga o‘quvchilar “ha” deb javob …

Want to read more?

Download all 12 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kasblar tasnifi"

5-mavzu. kasblar tasnifi 1. kasblarning umumiy klassifikatsiyasi va kasblarning tiplari. 2. kasblarning turkumlari. 3. kasblarning bo‘limlari , gruppalari va kasb tanlash formulasi. dunyoda juda ko‘plab kasblar mavjud. mana shu minglab kasblarni bir- biridan qanday qilib ajratish-toifalash mumkin? buning uchun kasblar klassifikatsiyasi zarur. kasblarni klassifikatsiyalash uchun turli xil belgilarni asos qilib olish mumkin. ko‘p hollarda kasbning nomi, uning qanday atalishi kasb tanlayotgan kishiga ma‘lum bo‘lmaydi. masalan, bir o‘quvchi yaxshi rasm chizasiz, bu mashg‘ulot unga juda yoqadi va u bundan keyin ham o‘zidagi mana shu rasm chizish qobiliyati kerak bo‘ladigan joyda ishlashni xohlaydi. lekin u gazmol ishlab chiqarishda rasmlardan nusxa ko‘chiruvchi degan kasb borligini, poligrafiya...

This file contains 12 pages in PDF format (494.1 KB). To download "kasblar tasnifi", click the Telegram button on the left.

Tags: kasblar tasnifi PDF 12 pages Free download Telegram