чизиқли бўлмаган регрессия

PDF 15 pages 659.7 KB Free download

15 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 659.7 KB

File type PDF

Pages 15

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 15

iii 1 5-мавзу. чизиқли бўлмаган регрессия режа: 1. чизиқли бўлмаган регрессия тенгламалари 2. чизиқли бўлмаган регрессия учун корреляция 5.1. чизиқли бўлмаган регрессия ттенгламалари агар иқтисодий жараёнлар орасида чизиқли бўлмаган муносабатлар мавжуд бўлса, у ҳолда улар мос равишда чизиқли бўлмаган функциялар орқали ифодаланади: масалан; тенг томонли гипербола, ; x b ay иккинчи тартибли парабола,  2xcxbay ва бошқалар. чизиқли бўлмаган регрессия икки синфга бўлинади: - тенгламага киритилган ўзгарувчиларга нисбаттан чизиқли бўлмаган, лекин баҳоланувчи параметрлар бўйича чизиқли регрессиялар; - аниқланувчи параметрлар бўйича чизиқли бўлмаган регрессия. киритилган ўзгарувчиларга нисбаттан чизиқли бўлмаган регрессияга қуйидаги функциялар мисол бўла олади: - турли даражали полиномлар, - ;2  xcxbay ;32  xdxcxbay - тенг томонли гипербола - . x b ay мисол бўла олади. баҳоланувчи параметрлар бўйича чизиқ бўлмаган регрессияга: - даражали - ; bxay - кўрсаткичли -  xbay ; - экспоненциал -  bxaey - функциялар мис бўла олади. тенгламага киритилган ўзгарувчилар бўйича чизиқли бўлмаган …

2 / 15

ибли парабола ишлатилади. юқори тартибли полиномларни қўллашдаги чегараланишлар ўрганилаётган тўпламнинг бир жинслилиги билан боғлиқ, полином даражаси қанча юқори бўлса эгри чизиқдаги синишлар шунча кўп бўлади ва мос равишда натижавий белги тўплами ҳам бир жинсли бўлмайди. ундан ташқари маълумотларни тўплашда ва ҳисоблашларда ноаниқликлар келтириб чиқаради. иккинчи тартибли параболани агарда маълум бир оралиқда омил белгининг қийматлари қаралаётган ўзгарувчининг боғланиш хусусиятини ўзгаришига: яъни тўғри боғланишни тескари боғланишга, тескари боғланишни тўғри боғланишга олиб келадиган ҳолатларда қўллаш мақсадга мувофиқ. бундай ҳолатларда омил белгининг натижавий белгини экстримал (максимал ёки минимал) қийматга эриштирувчи қиймати аниқланади. бунинг учун иккинчи даражали параболанинг ҳосиласи нолга тенглаштирилади; яъни 2ˆ xcxbayx  дан ҳосила оламиз ва 02  xcb , бундан c b x 2  ҳосил бўлади. агар берилган маълуматлар боғланиш йўналишини ўзгаришини таъминлай олмаса, у ҳолда иккинчи тартибли парабола параметрларининг 3 маъносини тушиниш қийин бўлади. бундай ҳолатда боғланиш шакли бошқа чизиқли бўлмаган модель билан алмаштирилади. иккинчи даражали параболанинг ,,, cba …

3 / 15

г иш ҳаққини пасайишига олиб келиши мумкин. агар ўзаро боғланишнинг параболик шакли натижавий кўрсаткични аввл ўсишини, сўнгра пасайишини намоиш этса, у ҳолда омил белгининг натижани максимумга эриштирадиган қиймати топилади. масалан, оилада махсулот (бирлигини) даромад даражасига боғлиқ ҳолда истеъмол қилиниши 265ˆ xxyx  тенглама билан тавсифлансин. биринчи тартибли ҳосиласини нолга тенглаб 0260ˆ1  xyx , максимал истеъмол миқдорини берувчи даромад қийматини топамиз, яъни 30x минг сўмда истеъмол максимал даражага етади. 0b ва 0c бўлганда иккинчи даражали парабола ўзининг энг қуйи нуқтасига симметрик бўлади. бундай ҳолат функциянинг боғланиш 4 йўналишини (камайишни ўсишга) ўзгартирувчи энг кичик қийматни топиш имконини беради. фараз қилайлик ишлаб чиқариш ҳаражатларини ишлаб чиқарилган махсулот ҳажмига боғлиқлиги қуйидаги тенглама билан тавсифлансин: 22601200ˆ xxyx  , у ҳолда энг кам ҳаражатга 15x махсулот бирлиги ишлаб чиқарилганда эришилади  02260  x . бунга қуйидаги жадвалдаги x нинг қийматларини тенгламага қўйиб кўриб ишонч ҳосил қилиш мумкин: x 10 11 12 13 14 …

4 / 15

иб келади. шунинг учун амалда бундай боғланиш кўпроқ параболанинг сегменти кўринишида берилади. 1-мисол сифатида қуйидаги жадвалда берилган буғой ҳосилдорлиги ва ерга берилган ўғит миқдори ҳақида маълумотлар асосида баҳоланишни кўриб чиқамиз: 5 5.1-жадвал буғдой ҳосилдорлиги ва бериладиган ўғит миқдори берилган минерал ўғит миқдори, ц/га, х 1 2 3 4 5 6 7 8 9 9 10 10 11 11 12 ҳосилдорлик, ц/га, у 6 9 10 12 13 13 13 13 12 12 11 10 10 9 8 жадвал маълумотларидан кўриниб турибдики берилган ўғитнинг миқдори 5 ц/га бўлганда ҳосилдорлик энг юқори бўлар экан. шунинг учун бешта кузатув натижаларининг таҳлили етарли. регрессия тенгламасини тузиш учун нормал тенгламалар системасини ечиб параметрларни аниқлаймиз. бунинг учун қуйидаги ишчи жадвални тузамиз: 5.2-жадвал буғдой ҳосилдорлигии бериладиган ўғит миқдорига боғланиши берилган минерал ўғит миқдори, ц/га, х ҳосилдор- лик, ц/га, у 2x 3x 4x yx 2xy  xŷ 1 2 3 4 5 6 7 8 1 2 3 …

5 / 15

бориши даражаси, ишсизлик даражасига нисбатан тескари боғланганлигани аниқлаган.  x b ay кўринишидаги тенг томонли гиперболада x 1 ни z билан алмаштириб  zbay чизиқли регрессия тенгламасини оламиз. унинг параметрларини экку билан аниқлаш мумкин . ушбу функция учун нормал тенгламалар тизими қуйдагидан иборат:            2 11 , 1 x b x a x y x bany 0b бўлганда тескари боғланиш бўлиб, x бўлганда y a параметр билан баҳоланадиган ўзиниг энг кичик қийматига эришади. x yx 1 1842,000679,0ˆ  функцияси билан ифодаланувчи филлипс эгри чизиғида a параметрнинг қиймати 0,00679га тенг, бу ишсизлик даражасининг ўсиши билан иш ҳақининг қўшимча ўсиши суръати нолга интилишини кўрсатади. 0b бўлиб x чексизга интилганла ( x ∞) юқори асимптотага эга бўлган секин ўсувчи, яъни x b ayx ˆ тенгламада a параметр баҳо берадиган y нинг максимумга эришувчи функцияга эга бўламиз. 7 мисол сифатида умумий ҳаражатлар (ёки даромадлар) …

Want to read more?

Download all 15 pages for free via Telegram.

Download full file

About "чизиқли бўлмаган регрессия"

iii 1 5-мавзу. чизиқли бўлмаган регрессия режа: 1. чизиқли бўлмаган регрессия тенгламалари 2. чизиқли бўлмаган регрессия учун корреляция 5.1. чизиқли бўлмаган регрессия ттенгламалари агар иқтисодий жараёнлар орасида чизиқли бўлмаган муносабатлар мавжуд бўлса, у ҳолда улар мос равишда чизиқли бўлмаган функциялар орқали ифодаланади: масалан; тенг томонли гипербола, ; x b ay иккинчи тартибли парабола,  2xcxbay ва бошқалар. чизиқли бўлмаган регрессия икки синфга бўлинади: - тенгламага киритилган ўзгарувчиларга нисбаттан чизиқли бўлмаган, лекин баҳоланувчи параметрлар бўйича чизиқли регрессиялар; - аниқланувчи параметрлар бўйича чизиқли бўлмаган регрессия. киритилган ўзгарувчиларга нисбаттан чизиқли бўлмаган регрессияга қуйидаги функциялар мисол бўла олади: - турли даражали полиномла...

This file contains 15 pages in PDF format (659.7 KB). To download "чизиқли бўлмаган регрессия", click the Telegram button on the left.

Tags: чизиқли бўлмаган регрессия PDF 15 pages Free download Telegram