yer polotnosi tuzilishi va vazifalari

PDF 49 pages 2.3 MB Free download

49 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.3 MB

File type PDF

Pages 49

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 49

1 5-mavzu: yо’l xo’jaligining tuzulishi va vazifalari. reja: 1. yo’lning ostki va ustki tuzulishi. 2. relslar va strelkali o’tkazgichlar, 3. yo’l xo’jaligining vazifalari va uning tuzulishi. yer polotnosi –yer ustki qismiga ishlov berish natijasida yuzaga keladigan grunt inshootlari kompleksi bо’lib, temir yо’l ustki qurilmalarini qо’yish, yо’lning mustaxqamligini ta’minlash, uni atmosfera va yer osti suvlari ta’siridan himoya qilish uchun mо’ljallanadi. yer notekis bо’lgani uchun unga temir yо’l tо’g’ridan – tо’g’ri yotqizilmaydi. yer polotnosi mustahkam, chidamli va uzoq muddat xizmat qiladigan, qurilish sarf-xarajatlari kam bо’lishi, uning holatini ta’minlash va ta’mirlash ishlarini keng mexanizatsiyalash imkoniyatiga ega bо’lishi kerak. yuqorida aytilgan talablarni bajarish, yer polotnosi uchun grunt tarkibini tо’g’ri tanlash, qurilish vaqtida uni yetarlicha zichlashtirish, yer polotnosiga ostki suvlarni qochiruvchi va yon bag’irlarini mustahkamlovchi loyihaviy kо’rinish berish bilan olib boriladi. yо’lning bо’ylama о’q chizig’iga perpendikulyar kesim yer polotnosining kо’ndalang kesimi deyiladi. yer polotnosining namunaviy va individual kо’ndalang kesimi kо’rinishlari farqlanadi. namunaviy kesimning normal va …

2 / 49

gi 2,3 2 m va balandligi 0,15 m bо’lgan trapetsiya shaklida, ikki yо’llik uchastkalarda esa balandligi 0,2 m bо’lgan teng yon tomonli uch burchak shaklida bо’ladi. asosiy maydonchaning bunday tuzilishi unga ballast qatlami orqali о’tadigan yomg’ir va qor suvlarini qochirish uchun xizmat qiladi. rasm. 5.1. bir (a) va ikki yо’llik (b) yer polotnosi grunt tо’kmasining kо’rinishi yer polotnosi asosiy maydonchasining meyoriy kengligi ishlatilayotgan va yangi qurilayotgan yо’llar uchun keltirilgan. ikki va kо’p yо’llik uchastkalarda asosiy maydoncha kengligi yо’l о’qlari orasidagi masofa qiymatiga (2 yо’llik uchastkalarda 4,1 m ga, 3 yо’llik uchastkalarda esa 9,1 m ga) kengaytiriladi. grunt tо’kmasining yer ustiga tushadigan qismi yer polotnosining asosi deyiladi. asosiy maydonchaning polotno yon bag’ri bilan kesishish chizig’i yer polotnosining qosh chizig’i, asosi bilan kesishish chizig’i esa yon bag’ir tagi (podoshva) deyiladi. grunt tо’kmasining balandligi uning qosh chizig’i sathidan о’q chizig’i bо’ylab zaminigacha hisoblanadi (5.1-rasm). yon bag’irning gorizontal tekislikka proyeksiyasi uzunligini l bilan belgilab, …

3 / 49

ngan «rezerv» deb ataluvchi tekislangan zaxira chuqurliklaridan foydalaniladi. 1-yer polotnosining grunt tо’kmasi; 2—qosh chiziq (brovka); 3— yо’l cheti (obochina); 4- qum qatlami; 5— ballast qatlami; 6—yonbag’ir (otkos); 7—berma; 8—rezerv (zaxira о’ymasi); 9— suv qochiruvchi ariqcha. rasm 5.3. yer polotnosining ikki yо’llik tо’zilishi rezerv va suv qochirish ariqchalari kamida 0,002 bо’ylama qiyalik bilan quriladi. yon bag’ir asosidan suv qochiruvchi ariqchagacha yoki rezervgacha bо’lgan masofa «berma» deb nomlanadi. bо’lg’usi ikkinchi yо’l quriladigan tomondan bir yо’llik uchastkalarda berma kengligi 7,1m, qarshi tomondan esa 4 kamida 3 m olinadi va uning usti tashqi tomonga qarab 0,02 -0,04 qiyalikda tekislanadi. о’yma shakldagi namunaviy kо’ndalang kesim kо’rinishi 5.4 rasmda keltirilgan. rasm 5.4. о’yma (vо’yemka) shaklidagi yer polotnosining tо’zilishi: 1- ajratma maydon belgisi; 2—tepalik ariqchasi; 3—dо’nglik (kavalyer); 4— oralik ariqchasi; 5—kо’tarma (banket); 6—temir yо’l cheti (kyuvet) ariiqchasi; 7— ballast qatlami; 8— yо’l cheti; 9-grunt tо’kmasi. bunda yer polotnosining asosiy maydonchasi tо’kma shakl bilan bir xil. asosiy maydonchaning …

4 / 49

r-beton, beton, tosh yoki yog’och lotoklar (maxsus ariqchalar) qurilishi mumkin. ushbu lotoklar trapetseidal (5.5 rasm) tо’g’ri burchakli yarim aylana va tо’g’ri uchburchak shaklida bо’lishi mumkin. rasm 5.5. rom rusumidagi temirbeton yopiq ariqcha: 1-temirbeton plitalar; 2- xandaqni qum qatlam bilan qoplanishi; 3-1010 sm о’lchamli temirbeton ramalar; 4-sement qoplama; 5-bо’shliqlarni beton bilan tо’ldirilishi; 6-qum- shchebenli asos-qatlam; 7-betonli asos-qatlam; 8-2,5 sm diametrli drenaj tuynukchalari. stansiyalar hududida ustki suvlar kо’ndalang va bо’ylama suv qochirish qurilmalari yordamida olib ketiladi. odamlar ishlaydigan, yuradigan joylarda bunday inshootlar yopiq turda quriladi. katta stansiyalardan suvlarni olib ketish uchun kollektorlar va kanalizatsiya quvurlari, seryog’in hududlarda esa jala quduq kanalizatsiyalari quriladi. yer polotnosi tomondan yer osti suvlarini qochirish yoki uning sathini pastlash maqsadida maxsus drenaj inshootlarini qurish kо’zda tutiladi. drenaj qurilmalari ochiq drenaj ariqchalari, lotoklari, yopiq turda kyuvet osti drenajlari yoki drenaj yо’lagi kо’rinishida quriladi. 6 rasm 5.6. kyuvetosti drenaj: 1 – mustahkamlangan qatlam; 2 – shibbalangan qatlam; 3 – ikki …

5 / 49

ini ildiz tizimi quyuq tarqaladigan kо’p yillik о’t ekishdan iborat. kamdan-kam suv bosadigan joylarda о’t ekish tо’liq yoki kataksimon qilib bajarilishi mumkin. qulay iqlimiy sharoitlarda suv ta’siriga qarshi butasimon daraxtlar bilan kо’kalamlashtirish yaxshi natija beradi. kо’p suv bosadigan joylarda yer polotnosi yon bag’rini tosh 7 terib mahkamlash mumkin. ayrim holatlarda tosh bilan tо’ldirilgan simli yashiklar ham yotqiziladi. bu ishlarning hammasi katta sarf-xarajatlar bilan bog’liq bо’ladi. yon bag’irlarni mustahkamlashning eng sinalgan pishiq va tо’la mexanizatsiya qо’llab qurish mumkin bо’lgan usuli bu temir-beton plitalar yotqizish hisoblanadi. yer polotnosini mustahkamlash qurilmalari turi grunt tarkibi, suv oqimi hajmi, kuchi va mahalliy materiallar mavjudligi va ishlarni mexanizatsiyalash imkoniyatiga qarab tanlanadi. katta qiyalik, tog’lik joylarda yoki chidamliligi bо’sh bо’lgan yer polotnosi yon bag’irlarini mustahkamlashda tirgak devorlar (podpornaya stena), kontrfors va boshqa inshootlar individual loyihalar asosida qurilishi mumkin. rasm. 5.7. yо’lning qiyshayib ketishi a) ballast tog’oralari 8 b) ballast tokchasi. v) ballast qoplari g) noteikisliklar d) о’pirilish. …

Want to read more?

Download all 49 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yer polotnosi tuzilishi va vazifalari"

1 5-mavzu: yо’l xo’jaligining tuzulishi va vazifalari. reja: 1. yo’lning ostki va ustki tuzulishi. 2. relslar va strelkali o’tkazgichlar, 3. yo’l xo’jaligining vazifalari va uning tuzulishi. yer polotnosi –yer ustki qismiga ishlov berish natijasida yuzaga keladigan grunt inshootlari kompleksi bо’lib, temir yо’l ustki qurilmalarini qо’yish, yо’lning mustaxqamligini ta’minlash, uni atmosfera va yer osti suvlari ta’siridan himoya qilish uchun mо’ljallanadi. yer notekis bо’lgani uchun unga temir yо’l tо’g’ridan – tо’g’ri yotqizilmaydi. yer polotnosi mustahkam, chidamli va uzoq muddat xizmat qiladigan, qurilish sarf-xarajatlari kam bо’lishi, uning holatini ta’minlash va ta’mirlash ishlarini keng mexanizatsiyalash imkoniyatiga ega bо’lishi kerak. yuqorida aytilgan talablarni bajarish, yer polotn...

This file contains 49 pages in PDF format (2.3 MB). To download "yer polotnosi tuzilishi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: yer polotnosi tuzilishi va vazi… PDF 49 pages Free download Telegram