“dmo bo‘yicha qo‘llanma”

PDF 6 pages 180.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 180.6 KB

File type PDF

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

ўзбкистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги mavzu-5. byudjet-soliq sektori makroiqtisidy tahlili 5.1 “davlat boshqaruv organlari” tushunchasiga izoh “dmo bo‘yicha qo‘llanma”ning boshidayoq davlat boshqaruv organlari funksiyalariga izoh beriladi: imtiyozli bozor xizmatlarni taklif qilish yo‘li bilan davlat siyosatini olib borish va daromadlarni, asosan, boshqa sektorga solingan soliq hisobidan qayta taqsimlash. davlat sektori, funksiyalari ushbu izohga mos keluvchi tuzilmaviy birliklarni o‘z ichiga oladi. davlat boshqaruv sektorlari quyidagilardan iborat:  huquqiy jihatdan butun davlat hududida kuchga ega bo‘lgan markaziy hukumat;  davlat hududining bir bo‘lagida markaziy hukumatga bog‘liq bo‘lmagan holda vakolatga ega bo‘lgan shtatlar, viloyatlar, regionlar hokimiyati;  turli kichik ma’muriy birliklar hududida mustaqil vakolatga ega bo‘lgan mahalliy boshqaruv organi;  faqat davlat hududida soliqqa tortish va davlat xarajatlari sohasidagi ba’zi funksiyalarni bajaruvchi har qanday milliy boshqarmalar. ijtimoiy ta’minot fondlari, yuqorida izohlangan ko‘rinishda davlat sektoriga tegishli bo‘ladi ularga markaziy hokimiyat yoki davlat boshqaruv sektorining alohida sub’ektlari sifatida emas, balki bu fondlar amal …

2 / 6

an qismi sifatida qaraladi. bunga misol qilib, milliylashtirilgan yoki davlat tomonidan asos solingan, davlat mulki hisoblangan temir yo‘l, aviakompaniyalar, pochtani olish mumkin. joriy, tez va jamg‘arish depozitlarini qabul qiluvchi yoki majburiyatlarni to‘lovchi va bozorda moliyaviy aktivlarga ega bo‘luvchi davlatga tegishli bo‘lgan yoki davlat tomonidan boshqariladigan moliyaviy muammolar, moliyaviy tashkilotlar sektorining davlatga tegishli qismi sifatida qaraladi. shu sektorga shartli ravishda davlat boshqaruv organlarining bo‘lagi sifatida qaralmaydigan markaziy bankni ham kiritish mumkin. 5.2 davlat boshqaruv organlari (dbo)ning operatsiyalar hisobi kassa tamoyili. davlat moliya statistikasi ma’lumotlarini to‘plash bo‘yicha xalqaro valyuta fondi (xvf)ning normalari tomonidan davlat operatsiyalarini qayd qilishda kassa tamoyili: tushumlar va to‘lovlar to‘lov amalga oshirilayotgan paytda qayd qilish kerakligi uchun qo‘llaniladi. bunday hisob-kitob asosida dbo va iqtisodiyotning qolgan qismi orasidagi fond va resurslar taqriban ifodalangan imkonining mavjudligi yotadi: unga shuningdek, moliyaviy statistikaning boshqa turlari ham bevosita to‘g‘ri keladi. agar qilingan xaridorlar yoki olingan daromad qarz majburiyatlari xarakteriga ega bo‘lsa, operatsiyalarning turli qismlari …

3 / 6

‘lgan xarajat qiymatidan amalga oshirilmaydi va unga “salbiy xarajat” sifatida qarolmaydi. shuningdek, soliqni to‘lash xarajatlari “salbiy daromad” ko‘rinishidagi soliq tushumlaridan olinmaydi. idoraviy tashkilotlarning sanoat va savdo faoliyatlari bundan mustasnodir. ayni paytda idoraviy tashkilotlarning kapitallar operatsiyalari dbolari operatsiyalarning tarkibiy qismi sifatida baholanadi. konsolidatsiya. davlat moliya statistikasi ma’lumotlari tayyorlashda davlat sektori ichidagi birliklararo operatsiyalarni va iqtisodiyotning boshqa tarmoqlari bilan umumiy kategoriyalar qatorida barcha operatsiyalarni birlashtirish maqsadga muvofiqdir. asosiy e’tibor, markaziy hokimiyat operatsiyalari bo‘yicha ma’lumotlarni to‘plashga qaratiladi, qaysiki ular hisobot davri tugashi bilan davlat boshqaruv sektorining boshqa subsektorlari operatsiyalari bo‘yicha ma’lumotlarga ko‘ra etib keladi, shuningdek, ular katta chastotaga ega bo‘lib, batafsil yoritilgan bo‘ladi. bundan tashqari, markaziy hokimiyat o‘zining mohiyati bo‘yicha boshqa subsektorlardan ustun turuvchi, soliq-byudjet nuqtai nazaridan qaraganda davlat boshqaruv sektorining eng asosiy subsektorlar hisoblanadi. 5.3 davlat boshqaruv organlari operatsiyalarining tavsiflanishi ushbu bo‘limda dbo operatsiyalarini tasniflashning nazariy asoslari statistik tizimning asosiy kategoriyalari bo‘yicha yoritilgan: daromadlar, olingan transfertlar, xarajatlar, sof kreditlash, minus qarzlar to‘lovi …

4 / 6

vchi, 1 yildan ortiq xizmat muddatiga ega bo‘lgan tovarlarga aytiladi. moliyaviy aktivlar va passivlar. bunday chegaralash fiskal hisoblardagi aktiv va passivlar assimetriyasi sababli zarur. garchi, davlat zayomlari davlat moliyaviy ehtiyojlarini qondirishga qaratilgan bo‘lsa-da, bazi davlat kreditlari, odatda, likvidlikni boshqarish uchun emas, balki siyosiy maqsadlarga erishish uchun ishlatiladi. ba’zan dbolarida moliyaviy aktivlarni likvidlikni boshqarishda ishlatiladi, masalan, “qarzlar to‘lash fondlari” (maxsus zahiralar) va ijtimoiy ta’minotning ba’zi tizimlarida ishlatilmoqda. boshqa hollarda dbo moliyaviy aktivlarni maxsus yordamga muhtoj bo‘lgan iqtisodiy guruhlarga imtiyozli kreditlar berish bilan bog‘liq bo‘lgan davlat siyosatini o‘tkazish natijasida qo‘lga kiritadilar. ikkala holda ham operatsiya o‘tkazish dbolarida davlat sektoridan tashqaridagi iqtisodiy agentlar tomonidan nisbatan mavjud bo‘lgan talablar o‘zgartiriladi, biroq 2 holda motivlar va operatsiyalarning moliyaviy sharoitlari bir-biridan tubdan farq qiladi. dbolari moliyaviy aktivlarni davlat siyosati maqsadlariga erishishi uchun emas, balki likvidlikni boshqarish maqsadida ishlatmoqchi bo‘lganda bu muhim chegaralashni saqlash uchun shu aktivlar bilan bo‘ladigan operatsiyalar dbolarining passivlar bilan bo‘ladigan operatsiyalar kategoriyaga kiritildi. …

5 / 6

humlari va noaniq tushumlarni qamrab oladi. soliq - bu, dbolari tomonidan ijtimoiy maqsadlar uchun undiriladigan majburiy bir yoqli va qaytmas to‘lovlardir. soliq daromadlari ma’lum davrda amalga oshirilgan, qayta to‘lovdan chegaralangan qismni bildiradi. soliqlar o‘z ichiga ijtimoiy ta’minot tizimiga majburiy to‘lovlar, shuningdek, daromad olish uchun davlat huquqining ishlatilishini ifodalovchi dbo tomonidan o‘tkazilgan byudjet monopoliyasi daromadlarini oladi, shuningdek alohida tovar va xizmatlarni monopol sotish yo‘li bilan olinadigan aksiz daromadlari “dms” rahbariyatga keladigan soliq tushumi, bazaga bog‘liq holda olinadigan soliq yoki majburiyatni keltiruvchi faoliyat turiga bog‘liq holda 7 ta asosiy kategoriyaga bo‘linadi. noaniq tushumlar o‘z ichiga shaxsiy mulkdan keladigan daromadlar, turli yig‘imlar, sanoat savdolari, shuningdek, idoraviy tashkilotlarning operatsiyaon foydalarini oladi. o‘rtacha ba’zi bir yoqli tushumlar, masalan, jarimalar ham kiradi. kapital daromad o‘z ichiga dbolari tomonidan sotilgan kapital aktivlari, strategik zahira, er va nomoddiy aktivlarni oladi. c) olingan transfertlar olingan transfertlar bir yoqli, qaytarilmas, dbo va xalqaro tashkilotlardan nomajburiy tushumlar sifatida izohlanadi. defitsit yoki …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "“dmo bo‘yicha qo‘llanma”"

ўзбкистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги mavzu-5. byudjet-soliq sektori makroiqtisidy tahlili 5.1 “davlat boshqaruv organlari” tushunchasiga izoh “dmo bo‘yicha qo‘llanma”ning boshidayoq davlat boshqaruv organlari funksiyalariga izoh beriladi: imtiyozli bozor xizmatlarni taklif qilish yo‘li bilan davlat siyosatini olib borish va daromadlarni, asosan, boshqa sektorga solingan soliq hisobidan qayta taqsimlash. davlat sektori, funksiyalari ushbu izohga mos keluvchi tuzilmaviy birliklarni o‘z ichiga oladi. davlat boshqaruv sektorlari quyidagilardan iborat:  huquqiy jihatdan butun davlat hududida kuchga ega bo‘lgan markaziy hukumat;  davlat hududining bir bo‘lagida markaziy hukumatga bog‘liq bo‘lmagan holda vakolatga ega bo‘lgan shtatlar, viloyatlar, regionlar hokimiyati;  ...

This file contains 6 pages in PDF format (180.6 KB). To download "“dmo bo‘yicha qo‘llanma”", click the Telegram button on the left.

Tags: “dmo bo‘yicha qo‘llanma” PDF 6 pages Free download Telegram